Qubee i

Amma erga sana hojjennee, qubee keenya isa jalqabaa jalqabuuf qophiidha. Kanaafuu kutaa isaa isa jalqabaa duraanuu qabna: ol laaffisii, gadi jabeessi; achiis jala isaatti baay'ee saffisaan akka mallattoo xiqqootti, akka harkisa xiqqoo saffisaa tokkootti, ol baafna.

Amma, yeroo baay'ee, yeroo qubeewwan walitti hidhinu, harkisa dheeraa ni goona. Garuu yoo qubeen i dhuma jecha tokkoo irra jiraate, dhuma irratti harkisa xiqqoo saffisaa qofa qabaanna, akkana. Kanaafuu qubee i kophaa isaa, ofii isaatiin dhaabbatu, qubee i xiqqaa qofa hojjechaa jirra.

Kanaafuu wanti ati gochuu qabdu kana garagalchuu dha: ol laaffisii, gadi jabeessi, achiis jala isaatti harkisa xiqqoo saffisaa baasi. Wanti yaadatamuu qabu: hundi dheerina tokko, hundi jallina tokko, yeroo ol baatu laaffisi, yeroo gadi buutu jabeessi, achiis harkisa xiqqoo saffisaa baasi, ammas ol laaffisi. Fageenya walqixa wal irraa qabaachisi, achiis goleewwan hundi tokko ta'uu isaanii safartuu keetiin mirkaneessi.

Sararri qubee i qajeelaa ta'uu isaa mirkaneessi, akkasumas goobbaa, jechuunis harkisa xiqqoo saffisaa jala jiru sana, dafee akka hin jalqabne mirkaneessi. Akkuma sarara gadii tuqxeen harkisa xiqqoo saffisaa sana baasuu qabda, sarara sana jalatti miti. Kanaafuu qubeen kee sarara sana gadi akka bu'u hin barbaaddu, sarara sana ol akka ba'us hin barbaaddu.

Kanaafuu wantoota to'atamuu qaban baay'eetu jira, isaanis baay'ee ulfaatoo dha. Kanaafuu hamma mudaa malee ta'anitti kanneen kana baay'ee, baay'ee ni hojjenna, sababni isaas qubeewwan baay'een harkisoota lama irraa hojjetamu. Qubee c fi qubee i irraa hojjetamu. Kanaafuu yoo qubeewwan i keenya mudaa malee goone, booda immoo yeroo qubee c geenyu qubeewwan c keenya mudaa malee goone, isaan kana walitti makama garaa garaatiin walitti hidhuu fi qubeewwan alfaabeetii hunda tolchuu dandeenya. Garuu qubeewwan i keenya guutumaan guutuutti mudaa malee gochuu qabna.

Kanaafuu qubee i kee irratti tuqaa kaa'uu dandeessa, ykn gubbaa qubee i irratti sarara xiqqaa gabaabaa kaa'uu dandeessa, garuu geengoo isa irratti hin kaasin. Kanaafuu tuqaa ykn sarara xiqqaa gabaabaa, garuu gubbaa qubee i kee irratti geengoo duwwaa tokkollee hin kaa'in.

Maaliif qubee i irra tuqaan akka jiru ofgaafachuu dandeessa. Sababni isaas, barreeffama walitti hidhamaa keessatti, yoo qubee u barreessite, akkuma qubee i lamaa fakkaata. Kanaafuu akka qubeewwan i lamaan walitti dhufan qubee u hin taaneef, qubee i irratti tuqaa kaa'uu qabda. Tuqaan achi jiraachuu isaa sababni isaa kana. Kanaafuu tuqaa hin dagatin.

Yoo jecha tokko barreessaa jirte, yeroo barreessitu tuqaa isa irra hin kaa'ittu, yeroo barreessitus t kee hin qaxxaamurtu. Dhuma jechichaa geessee, achiis duubatti deebitee, tuqaa qubee i kee irra kaa'ita, t kees qaxxaamurta. Akkasitti hojjenna.

Kanaafuu hamma mudaa malee ta'anitti, tarree qubee i hojjechuu itti fufta.

Wantoota of eeggachuu qabdu. Qubeen i kee qajeelaa ta'ee akka turu mirkaneessi. Kana safartuu keetiin mirkaneessuu dandeessa. Sararri gadi bu'u jabaan qajeelaa ta'uu qaba, akkuma sarara gadii tuquuf jedhuun dura qofa xiqqoo goobsita. Kana yeroo baay'ee, baay'ee irra deddeebi'een jedha, sababni isaas wanti ta'u, yoo of hin eeggatne, qubee i kee keessatti goobbaan ni uumama. Yoo qubeen i kee goobbaa qabaate, qubee c fakkaachuu jalqaba.

Kanaafuu wantoota kana of eeggachuu qabna, sababni isaas yeroo saffisaan dubbisnu, ykn yeroo booda saffisaan barreessuu jalqabnuuf. Jalqaba irratti baay'ee suuta deemnee wanta hunda mudaa malee goona, garuu booda akkaataa barreeffama mataa keetii ni horatta, innis ni jijjiirama. Garuu yoo bu'uura gaarii qabaatte, namoonni barreeffama kee dubbisuu ni danda'u.

Yoo amma bu'uura gaarii hin qabaanne, booda yeroo saffisa dabaltee akkaataa mataa kee horattu, barreeffamni kee wantoota ajaa'ibaa gosa hundaa hojjechuu jalqaba, akkuma yeroo baay'ee barreessitu ta'u. Yoo bu'uura gaarii hin qabaanne, namni tokkollee barreeffama kee dubbisuu hin danda'u. Ati iyyuu barreeffama kee dubbisuu dadhabuu dandeessa, sunis waan nama gaddisiisu ta'a.

Waraqaa Shaakalaa 5

Qubeewwan i Walitti Hidhuu

Itti aansee, qubeewwan i tokko tokko walitti ni hidhna. Kanaafuu shaakalli, duraan dursee, qubee i lama qofa walitti hidhuu ta'a, kanneen sanas tarree tokko ni goona. Yoo yeroo hunda golee tokkoo fi fageenya walqixa wal irraa qabaachisuu dandeesse, shaakala itti aanuuf qophiidha.

Kanaafuu wanti ani hojjedhu: qubee i lama walitti hidhamaniif sararoota sadii siif ni dhiifna, sababni isaas sun gahaa ta'uu qaba. Achiis erga sararoota lama sana shaakaltee booda, qubee i sadii walitti hidhaman ni hojjenna. Kanaafuu akkana gootu: ol laaffisii, gadi jabeessi, ol laaffisii, gadi jabeessi, ol laaffisii, gadi jabeessi, harkisa xiqqoo saffisaa baasi. Akkasumas irra deebi'i: ol laaffisii, gadi jabeessi, ol laaffisii, gadi jabeessi, ol laaffisii, gadi jabeessi, dhuma irratti harkisa xiqqoo saffisaa baasi.

Wanti hundi bareedaatti walsimuu isaa safartuudhaan mirkaneessi: qubeewwan i kee sarara gadi akka hin buune, sarara olis akka hin baane; harkisni xiqqoo saffisaa ati jala isaatti baaftu akkuma sarara gadii tuquuf jedhuun dura akka ta'ee fi baay'ee dursee akka hin taane; qubeewwan i kee qajeelaa ta'uu isaanii; yeroo ol baatu laaffisaa, yeroo gadi buutu jabeessaa deemuu kee. Akkasumas goleewwan kee walsimuu isaanii safartuudhaan mirkaneessi.

Achiis, erga sana hojjettee booda, sarara jalqaba isaa irratti qubee i tokko qofa qabu siif ni kennina, hojiin kees qubee i barreessuudhaan sarara sana guutummaatti guutuu dha. Amma, qubeewwan i kunniin golee tokkoo fi fageenya walqixa wal irraa qabaachuu qabu. Akka fakkaatu caalaa ulfaataa dha. Carraa gaarii!

Waraqaa Shaakalaa 6