Abecedaria Press · Farta Isku Xiran
Casharka 1


Intaynaan bilaabin, waxaad u baahan tahay inaad barato sida qalinka loo qabto.
Haddii aad tahay qof midigta wax ku qora, qalin ama qalin qori ku qaado gacantaada bidix. Ku qabo suulka iyo farta murugsatada dhexdooda, adigoo afka wax lagu qoro u jeedinaya curcurkaaga.
Gacantaada midig, ku samee xarafka 'o' adigoo isticmaalaya suulka iyo farta murugsatada. Kadib fur 'o'-da oo qalinka dhex geli, adigoo qalinka ka qabanaya badhtankiisa, meesha uu ku dheelitirmo. Kadib farta murugsatada hoos u sii mari, si ay ugu nasato dusha qalinka, iyadoo dhererkiisa la jiifta.
Eeg sawirrada.
Qaybta sare ee qalinka waa inay ku nasataa meel ka mid ah barta jilicsan ee u dhexeysa kalxanka suulka iyo kalxanka farta murugsatada, oo ka sii dhow kalxanka farta murugsatada. Gacan kastaa wax yar bay kaga duwan tahay gacmaha kale, sidaas darteed meeshaada waxaad heli doontaa marka aad sii isticmaasho qalinka oo aad barato sida loo maamulo. Waxaad dareemi doontaa inay sax tahay.
Laakiin weli wax ma qori kartid: qalinku wuxuu u baahan yahay wax hoos ka taageera. Tani waa qaybta adag.
Farta dhexe (farta labaad, haddii aad ka tiriso suulka) qalinka hoostiisa geli. Tani waa miiska qalinka. Qalinku wuxuu ku nastaa fartan. Labada farood ee kale uma baahnid, waxaadna ku laabi kartaa calaacasha gacantaada, ama wax yar u qalloocin kartaa si aysan kuu dhibin.
Hadda, wax yar debci qabashada 'o'-da, oo gacantaada kale ee bannaan qalinka kor iyo hoos ugu dhaqaaji. Ma rabtid in afka wax lagu qoro uu aad ugu dhowaado faraha, maxaa yeelay markaas ishaadu ma arki karto afka qalinka marka uu bogga saaran yahay. Sidoo kale ma rabtid inuu aad uga fogaado, maxaa yeelay waxaad lumin doontaa xakamaynta. Waxaa fiican in qalinku faraha uga soo baxo xagga bogga, qiyaastii inta hal laab oo yar oo farta ah le'eg.
Tani waa xirfad aad u adag, laakiin waa 90% shaqada loo baahan yahay si aad u yeelato far gacmeed wanaagsan.
Hadda, qalinka ku qabo 'o'-da, adigoo hoos ka taageeraya, oo wax yar ku wareeji suulka iyo farta murugsatada dhexdooda. Markaad wax ku qorayso qalin casri ah uma baahnid inaad wareejiso, laakiin qoraallada sida Sanskrit, ama qaar ka mid ah qoraallada Laatiinka ee la qurxiyo sida copperplate, waad u baahan doontaa, haddii aad wax ku qorayso qalin af ballaaran. Hadda, waxaan kuu baraynaa sidii adigoo isticmaalaya qalin qori ama qalin biiro caadi ah.
Inta casharradu socdaan, waqti ka waqti ayaan kuu xusuusin doonaa sida qalinka loo qabto, waxaanan ku weydiin doonaa: qalinka miyaad si aad u adag u qabanaysaa? Qalinku ma ka soo baxayaa 'o'-da inta hal laab oo yar oo farta ah le'eg, mise wuxuu ku dhegan yahay faraha?
Xusuusinahan waa loo baahan yahay, maxaa yeelay gacantaadu waxay u baahan tahay inay barato, taasina waqti bay qaadataa. Ardayda qaar isla markiiba way bartaan, qaar kalena waqti dheer bay qaataan. Qof walba wuu bartaa.
Halkan waxaa ku yaal sawirro la qaaday iyo sawirro gacan lagu sawiray, oo muujinaya qalinka oo si sax ah loo qabtay. Hal sawir in ka badan ayaa jira, maxaa yeelay hal sawir oo keliya kuma filna.





Farta Isku Xiran — Qaybta Koowaad: Xarfaha Yaryar · Evan Millner · Published by Abecedaria Press