Erayga *it*

Layliga xiga waa inaad isku xirto xarafka i iyo xarafka t si aad u samayso erayga koowaad, kaas oo ah it (eray Ingiriisi), magac-u-yaalka aan qofka tilmaamin ee Ingiriisiga. Sidoo kale, waa hore, erayga it waxaa loo isticmaali jiray carruurta, laakiin hadda sidaas ma samayno. Laakiin qiyaastii 200 sano ka hor, haddii aad akhrinaysay buug, dadku ilmaha yar waxay ugu yeeri jireen it. Hadda it waxaynu ugu yeernaa xayawaanka oo keliya, iyo miisaska iyo kuraasta. Si kastaba ha ahaatee, intaas ayaa ku filan taariikhda erayga it.

Haddaba waa tan waxa aad samaynayso. Tusaalihii waa halkaas.

Horay ayaynu wax uga naqaannaa xaglaha iyo masaafada. Waxaynu samaynaa kor si fudud, hoos si xoog leh, kadibna jiitinteenna yar ee degdegga ah ayaynu samaynaa, waxaynuna sii wadnaa kor si fudud, kadibna kor ayaynu ugu baxnaa t-ga, hoos si xoog leh, kadibna jiitin yar oo degdeg ah ayaynu ku dhammaynnaa isla inta aynaan xarriiqda gaarin. Kadibna dib ayaynu u noqonnaa, oo xarafka i dhibic ayaynu u saarnaa, oo xarafka t ayaynu ka gudubnaa, markaynu dhammayno.

Haddaba waxaynu leenahay laba jiitin, wayna kala duwan yihiin. Mid waa xarafka i, kaas oo kor u gaara xarriiqda oo keliya, kadibna si xoog leh hoos ugu soo dega, jiitin yar oo degdeg ah; kadibna isku-xiraha, oo kor u baxa, oo kor uga sii baxa. Kadibna si toos ah ayaynu hoos ugu soo degnaa, aan qalloocsanayn, toosan, laakiin la xagal ah xarafka i, kadibna xagga hoose jiitin yar oo degdeg ah ayaynu ku samaynaa, kadibna dhibic ayaynu saarnaa oo xarriiqda ka gudubta ayaynu samaynaa. Kadibna waynu ku celinaynaa. Waxaynu samaynaa saf erayga it ah.

Inta aad socoto, hubi in xarfahaagu aysan ka hoos dhicin xarriiqda. Masduul ku hubi in xaglahu isku mid yihiin. Taas waxaad ku samayn kartaa adigoo xarriiqyo dhex marinaya xarfahaaga, kadibna waxaad si ka cad u arki doontaa haddii xaglahaagu sax yihiin. Taasi wax khalad ah ma leh. Kaliya qaado qalin qori ama wax kale, oo qaado masduul, oo masduulka saar xarriiqda ugu weyn ee xarafkaaga oo xarriiq dhex mari; ka dheeree. Kadibna waxaad si aad u cad u arki kartaa haddii xaglahaagu isle'eg yihiin oo isku xagal yihiin iyo haddii kale. Maxaa yeelay haddii aadan taas samayn waad is khiyaanayn kartaa, oo aad iska dhigi kartaa in wax walba sax yihiin iyagoo aan sax ahayn.

Hubi in masaafada u dhexaysa xarfahaagu ay isle'eg tahay. Haddaba xarafkaaga i iyo xarafkaaga t waa inay isku masaafad u kala fog yihiin mar kasta oo aad sawirto erayga it. Isku dayna inaad meesha bannaan ee erayada u dhexaysa isku mid ka dhigto. Haddii aad rabto inaad cabbirto, erayada dhexdooda waxaad ka tagi kartaa meel far le'eg.

Aynu sii soconno. Samee bog dhan oo kuwaas ah.

Xaashida Layliga 8