Xarafka y

Xarafka xiga ee aynu samayn doonno waa xarafka y. Halkan waxaad si cad ugu arki doontaa sababta aynu dhibic ugu yeelno xarafka i iyo xarafka j: haddii aad dhibic saarto labada caarood ee sare ee xarafka y, si lama filaan ah ayuu isugu beddeli lahaa ij. Waa sixir uun.

Haddaba sidan ayuu u shaqeeyaa. Waxaad samaysaa kor si fudud, hoos si xoog leh, kadibna jiitin yar oo degdeg ah ayaad ku baxdaa isla markaad gaarto xagga hoose, oo kor ayaad si toosan ugu sii socotaa, kadibna si toosan ayaad hoos ugu soo degtaa oo waxaad samaysaa j. Kadibna waad qalloocisaa, kadibna jiitin yar oo degdeg ah ayaad ku baxdaa adigoo xarriiq toosan samaynaya, diyaarna u ah xarafka xiga.

Haddaba xarafka j ee daabacan ee ku jira xarafka y ee halkan yaal, jiitintiisa kor si fudud u socota waa xarriiq leexleexanaysa. Waa inay toosnaato. Sidii aan sheegay, waa inuu ka dheeraadaa kan aynu halkan ku haysanno. Markaa dheeree, sababtoo ah wuu ka qurux badan yahay haddii uu dheer yahay. Ishaaduna way kuu sheegi doontaa marka uu gaaro dhererka aad u aragto inuu qurux badan yahay. Haddii uu aad u dheer yahay, wuxuu u ekaan karaa wax yara qosol leh, laakiin waxaa laga yaabaa inaad jeclaato. Laakiin haddii uu aad u gaaban yahay, uma eka wax wanaagsan.

Haddaba waxaynu samaynaa xarafka y. Samee saf xarafka y ah, oo sidaas ku samee bog dhan ilaa aad si sax ah u samayn karto. Hubi in caarooyinka sare ee xarfaha y ay isku dherer yihiin. Markaa kan koowaad iyo kan labaad: labada caarood ee sare waa inay isku dherer ahaadaan.

Inta badan waxaa dhaca in, markaad wax qorayso, waxa xiga ee aad qortaa uu ka gaabto waxii aad ku bilowday. Tani waxay ku dhacdaa dad badan oo baranaya sida wax loo qoro. Arday aad iyo aad u badan ayaan baray sida wax loo qoro, waxaanan arkay in tani ay dhacdo marar badan oo isdaba joog ah. Markaa hadda ayaan kaaga digayaa, si aad uga feejignaato.

Tusaalahan oo laga soo qaatay warqad hore oo qof qof kale u qoray, waxaad ku arkaysaa saddex xaraf y, waxaadna arkaysaa inay ka dheer yihiin xarfaha y ee ku jira tusaalaha hortaada yaal. Waxaadna arkaysaa in mid ka mid ah, kan midigta sare, uu dhab ahaantii hoos u dhaadhacay, oo uu ku dhex galay xarriiqda ka hooseysa. Taasi waa wax caadi ah oo fiican. Waana tusaale wanaagsan oo xarafka y ah, gaar ahaan kan ugu horreeya ee sare. Qaab qurux badan ayuu leeyahay. Markaa eeg, waxaadna arki doontaa sida uu noocan qoraalku u shaqeeyo.

Xaashida Layliga 13