Mgbe ị na-eji aka ede, ị nwere ike iji ụzọ dị mkpụmkpụ nke ị na-enweghị ike iji mgbe a na-eji igwe ebipụta akwụkwọ. Ihe anyị nwere ebe a bụ njikọ nke mkpụrụedemede ndị na-abịakọ ọnụ n'Igbo.
Njikọ gb
Nke mbụ bụ g na b. Anyị na-eme ya n'akara abụọ nke mkpịsị.
Nke mbụ, anyị na-amalite dị ka a ga-asị na anyị chọrọ ide g, dị ka anyị siri dee g na mbụ. Anyị na-agafe n'ahịrị, anyị na-agbada, anyị na-ebuli akụkụ gbagọrọ agbagọ ahụ elu, anyị na-agafe, anyị wee na-aga n'ihu na-arịgo gafee ahịrị ahụ, anyị na-eme mgbanaka gbadata, gbadata kwụ ọtọ, wee kwụsị.
Mgbe ahụ, anyị na-eweli mkpịsị anyị, anyị wee dee ọdịdị mkpụrụedemede a n'ime g dị ka anyị na-eme mgbe niile, ma kama ịkwụsị n'ahịrị, anyị na-aga n'ihu ruo n'ofe, rịgoo ruo n'ahịrị, wee wedata ya ruo n'ala iji mee b.
Nke ahụ bụ njikọ gb.
Njikọ gh
N'ebe a, anyị nwere njikọ gh, ya bụ g na h jikọrọ ọnụ, a na-emekwa ya n'otu ụzọ ahụ e si eme gb.
Ya mere, anyị na-amalite dị ka a ga-asị na anyị chọrọ ide mkpụrụedemede g. Anyị na-agafe n'ahịrị, anyị na-agbada, anyị wee mee mgbanaka ahụ, nke na-emetụ ala mkpụrụedemede a ahụ, na-aga n'ihu na-arịgo, na-agafe n'ahịrị dị n'elu (hụ na ọ gafere n'ahịrị ahụ), na-aga n'ihu na-arịgo, na-eme mgbanaka, wee gbadata kwụ ọtọ dị ka akara ogologo nke h, anyị wee kwụsị.
Mgbe ahụ, welie mkpịsị gị, dee afọ g, dị nnọọ ka ọdịdị mkpụrụedemede a. Ya mere, anyị na-eme obere akara mkpọchi, anyị wee rịgoo n'ụzọ ọ dabere, gafee n'ụzọ ziri ezi, metụ ahịrị ahụ, wee mee obere akara mkpọchi na-agbada iji mee ụkwụ h.
Ya mere, a na-eme ya n'akara abụọ nke mkpịsị.
Njikọ ny
Mkpụrụedemede abụọ na-esote, ndị e jikọrọ ọnụ, bụ n na y.
Ya mere, anyị na-amalite site n'ide n dị ka anyị na-eme mgbe niile, dị nnọọ ka ị mụtara na mbụ.
Mgbe ahụ, welie mkpịsị gị, n'ebe na-adịghị anya, mee obere akara. Gbadata n'ụzọ ọ dabere, nye ya obere mgbanaka. Hụ na ọ metụrụ ụkwụ aka nri nke n.
Nke ahụ bụ njikọ ny gị.
Njikọ gw
Mkpụrụedemede abụọ ọzọ anyị ga-ejikọ ọnụ bụ g na w. E nwekwara ike iji naanị akara abụọ nke mkpịsị mee nke a.
Ya mere, anyị na-amalite site n'ide g dị ka mgbe niile. Anyị na-agafe n'ahịrị, anyị na-agbada, anyị na-eme mgbanaka rịgoo, anyị wee gafee ahịrị ahụ, gaa n'ihu na-arịgo ruo n'ahịrị, anyị wee dee w anyị dị ka ọ na-adị, were obere akara mechie ya na njedebe.
Welie mkpịsị gị, wee tinye obere ọdịdị mkpụrụedemede a n'ime g ka o nye ya afọ.
Anyị wee nwee njikọ gw, nke e ji akara abụọ mee.
Njikọ kw
N'ebe a, anyị nwere njikọ kw, a na-ejikwa akara atọ eme ya.
Anyị na-ede akara kwụ ọtọ nke k. Ya bụ, site n'elu, ọ ga-agbagọ ntakịrị, wee gbadata kwụ ọtọ.
Mgbe ahụ, anyị na-eweli mkpịsị anyị, anyị wee gafee n'ụzọ dị larịị ebe dị mkpụmkpụ, naanị dị ka ọ ga-adị maka elu k. Anyị wee si n'ebe ahụ dee w anyị ozugbo, nye ya obere akara na njedebe.
Mgbe ahụ, welie mkpịsị gị, laghachi azụ, wee dejupụta akụkụ fọdụrụ nke k, dị ka ị na-ahụ ebe a site n'obere akara uhie uhie ahụ.
Ya mere, ọ bụ akara atọ, ị nwekwara ike inye k obere ọdụdụ na-aga n'okpuru w, ọ na-amakwa mma nke ukwuu.
Njikọ kp
E nwekwara ike iji akara atọ mee kp, nke a bụkwa otu anyị si eme ya.
Nke mbụ, anyị na-ede akara kwụ ọtọ nke k, dị ka ọ na-adị.
Mgbe ahụ, anyị na-ahapụ ohere maka ihe ga-abụ k, mgbe ahụ, site n'elu ahịrị, anyị na-ede akara kwụ ọtọ nke p: gbagọọ ntakịrị, gbadata kwụ ọtọ, wee nye ya ọdụdụ mara mma dị ka ndele n'ala.
Mgbe ahụ, welie mkpịsị gị, laghachi azụ, wee dee ọdịdị k n'ụzọ dị larịị. Ma n'ala, k ahụ na-agafe akara p, wee rịgoo n'obere ọkara gbagọrọ agbagọ, metụ ahịrị ahụ, ị wee weghachi ya n'akụkụ dị nkọ ka o metụ ahịrị ahụ ọzọ, nke a na-enye anyị afọ p.
Ya mere, nke ahụ bụ ọdịdị dị ịtụnanya. Ọ ga-achọ omume ntakịrị tupu i mee ya nke ọma. Mkpụrụedemede k ahụ na-agafe n'ofe, wee ghọọ ahụ, ma ọ bụ afọ, nke p. Akara atọ.
Njikọ nw
E nwere ike iji akara abụọ mee nw.
Ya mere, nke mbụ, anyị na-amalite site n'akara mbụ nke n, dị ka ọ na-adị.
Mgbe ahụ, anyị na-ede ọdịdị n. Ma mgbe anyị ruru n'ala ụkwụ n, anyị na-arịgo wee dee w, were obere akara mechie ya.
Ya mere, nke ahụ bụ nw e jikọrọ ọnụ dị ka njikọ.
Njikọ sh
E nwere ike iji akara abụọ mee njikọ sh. Ọ ga-achọ omume ntakịrị.
Anyị na-amalite, nke mbụ, site n'akara kwụ ọtọ nke h. Dị ka ọ na-adị, anyị na-eji obere akụkụ gbagọrọ agbagọ amalite n'elu, anyị wee gbadata kwụ ọtọ.
Mgbe ahụ, welie mkpịsị gị, gaa n'aka nri. Oge a, anyị na-amalite n'ala h. Ya mere, anyị na-agbagọ rịgoo ruo mgbe anyị metụrụ ahịrị, anyị wee dee akara ziri ezi na-aga n'aka ekpe. Mgbe ahụ, mgbe anyị gara ebe dị anya nke ọma, anyị na-ede ọdịdị s anyị. Ya mere, ọ na-amalite n'aka nri, akara uhie uhie ahụ, na-arịgo, na-agafe, ị wee na-aga n'ihu dee s gị.
Ọ ga-achọ omume ntakịrị, n'ihi na ọ bụ ọdịdị a naghị ahụkarị. Nke ahụ bụ njikọ sh.
Njikọ ch
Ugbu a, anyị nwere njikọ ch, nke a na-eme n'ụzọ yiri nnọọ ụzọ e si eme njikọ sh.
Anyị na-amalite site n'akara kwụ ọtọ, obere ndele. Anyị na-agbadata ya kwụ ọtọ wee kwụsị.
Mgbe ahụ, anyị na-eweli mkpịsị anyị, gaa n'aka nri, wee mee obere akara mkpọchi ahụ ruo mgbe anyị metụrụ ahịrị. Anyị wee na-aga n'aka ekpe n'ahịrị ahụ ruo mgbe anyị gara ebe dị anya nke ọma, ka anyị nwee ohere maka c, anyị wee gbadata ya kwụ ọtọ, mee obere akara n'ala maka c.
