Abecedaria Press · Ku Tsala hi ku Hlanganisa
Dyondzo 12
Kulungile, letere leri landzelaka leri hi nga ta ri tsala i letere s. Sweswi, letere s ra xihlangi, kumbe letere lerintsongo s, entiyisweni i hafu ya letere lerikulu S. Hi yona mhaka leyi ri langutekaka tani hi hafu ya S ntsena, hikuva hi swona leswi ri nga swona. Loko u teka S lerikulu u ri tsema hi le xikarhi, kutani, lexi i xiphemu xa le hansi xa rona.
Hikwalaho hi ri tsala njhani? Hi sungula kahle-kahle hilaha hi sungulaka hakona hi letere i. Hi gonya hi ku olova, hi xika hi matimba. Kambe, ematshan'weni yo koka kutsongo hi ku hatlisa hi ya emahlweni, hi tshama hi tshikilela hi matimba hi tlhelela endzhaku, ku fana na letere j, ku fana na letere lerikulu J, ku kondza hi fika eka layini. Kutani hi tlhela hi vuya hi layini leyi korhamaka leyi fanaka. Kutani, loko hi fika eka xiphemu xa le mahlweni xa letere, hi koka kutsongo hi ku hatlisa hi ya ehenhla ku endla layini ya hina yo hlanganisa. Leri i letere s.
Letere s leri nga eka maletere lama gandliweke a hi letere lerinene ro tirhisa eka matsalelo ya voko. Ndzi ta ku komba rona endzhakunyana, kambe a hi nge tsali ku fana na rona. Hi ta tirhisa letere s leri. Hilaha u vonaka hakona, ri tsendzeleka kahle ri ya emahlweni, lerova tihlo ra wena ri tshama ri famba ri ya emahlweni minkarhi hinkwayo. A hi lavi ku hatla hi va ni letere leri nga tsendzelekiki ri ya emahlweni. A swi sasekanga.
Hikwalaho leri i letere s. Tsala phepha hinkwaro ra maletere ya s. U nga sungula hi layini yin'we ya wona ma tsariwe rin'we-rin'we, kutani u tsala layini ya wona ma hlanganisiwile.
Nchumu lowu u faneleke ku wu tsundzuka hi letere s hi leswaku layini leyi xikaka yi lulamile, kutani yi korhama loko yi lava ku fika eka layini ya le hansi, yi khumba layini leyi u yi kokeke u ya ehenhla. U korhamisa u tlhelela eka layini leyi fanaka, kutani u koka kutsongo hi ku hatlisa u suka. Naswona, kunene, loko u ma hlanganisa, u gonya hi ku olova, kutani u sungula rin'wana.
Naswona loko u tsala maletere ya s yo tala hi ku landzelelana, tiyisisa leswaku ma ni mpfhuka lowu ringanaka exikarhi ka wona, leswaku maletere ya s ma kwalomu ka ku ringana hi vukulu, ni leswaku tiengele ti fana. U nga tlhela u kambela tiengele hi ku veka rula ehenhla ka wona u koka layini leyi ma tsemakanyaka. Kambela leswaku ma khumba layini, ni leswaku a ma tlakuki, a ma rheleli, a ma tsongahali, na swin'wana na swin'wana.

Ku Tsala hi ku Hlanganisa — Xiphemu xo Sungula: Maletere Lamatsongo · Evan Millner · Published by Abecedaria Press