Universitas Scholarium — A Community of Scholars Log In

Abecedaria Press · Kubhala Lokuhlangene

Sifundvo 4

Luhlamvu i

Luhlamvu loluncane i ngekubhala lokuhlangene: sihlanganisi lesikhuphuka ngembili, umdvwebo lowehlako, umdvwebo lomncane losheshako ngentasi, nelichashati

Nyalo njengoba sesikwentile loko, sesilungele kucala luhlamvu lwetfu lwekucala. Ngako sesinayo incenye yalo yekucala: khuphuka kancane, yehla ngemandla, bese sidvweba ngekushesha kakhulu umdvwebo lomncane losheshako ngentasi.

Nyalo, ngalokwejwayelekile nasihlanganisa tinhlamvu, besitawenta umdvwebo lomudze. Kodvwa nangabe luhlamvu i belusekugcineni kweligama, besitawuphetsa nje ngemdvwebo lomncane losheshako, kanje. Ngako senta nje luhlamvu i lolungahlangani, lolutimele lodvwa, luhlamvu i loluncane.

Ngako lokufanele ukwente kukopisha loku: khuphuka kancane, yehla ngemandla, bese uphetsa ngemdvwebo lomncane losheshako ngentasi. Intfo lokufanele uyikhumbule: tonkhe tibe nekuphakama lokufanako, tonkhe tibe nekutsheka lokufanako, ukhuphuke kancane, wehle ngemandla, bese uphetsa ngemdvwebo lomncane losheshako, ukhuphuka kancane futsi. Tigcine tinetikhala letilinganako, bese uhlola ngerula yakho kutsi ema-engela akho onkhe ayafana.

Hlola kutsi umugca weluhlamvu i ucondzile, futsi uhlole kutsi awulicali kusenesikhatsi lijika, lomdvwebo lomncane losheshako longentasi. Kufanele uwente kanye nje nawufika emugceni longentasi, kungabi ngaphansi kwawo. Ngako awufuni kutsi luhlamvu lwakho lwehlele ngaphansi kwalowo mugca, futsi awufuni kutsi lugcine ngenhla kwemugca.

Ngako tinyenti tintfo lokufanele utilawule, futsi timatima kakhulu. Ngako sitawubhala tinyenti kakhulu tato kuze tiphelele, ngoba tinyenti tinhlamvu tentiwe ngemidvwebo lemibili. Tentiwe ngetinhlamvu c netinhlamvu i. Ngako nangabe singenta tinhlamvu tetfu i tiphelele, bese kamuva, nasesifika etinhlamvwini c, senta tinhlamvu tetfu c tiphelele, singatihlanganisa tonkhe ngetindlela letehlukene futsi sente tonkhe tinhlamvu te-alfabhethi. Kodvwa kufanele sente tinhlamvu tetfu i tiphelele ngalokugcwele.

Ngako ungafaka lichashati eluhlamvwini lwakho i, nobe ungafaka umugca lomncane kakhulu etulu eluhlamvwini i, kodvwa ungadvwebi indingilizi kulo. Ngako lichashati nobe umugca lomncane kakhulu, kodvwa ungafaki tindingilizi letingenalutfo etulu eluhlamvwini lwakho i.

Ungatibuta kutsi kungani kunelichashati eluhlamvwini i. Futsi sizatfu saloko kutsi ekubhaleni lokuhlangene, nawubhala luhlamvu u, lubukeka njengetinhlamvu i letimbili nje. Ngako kufanele ufake emachashati etinhlamvwini i, kute uciniseke kutsi tinhlamvu i letimbili letihlangene atenti luhlamvu u. Ngiko loko lokwenta lichashati libe khona. Ngako ungakhohlwa lichashati.

Nawubhala ligama, awulifaki lichashati usabhala, futsi awudvwebi imigca leyela tinhlamvu t usabhala. Ufika ekugcineni kweligama, bese uyabuyela emuva, ufake emachashati etinhlamvwini i futsi udvwebe imigca leyela tinhlamvu t. Kwentiwa kanjalo.

Ngako utawuchubeka ukwenta loku, tinhla tetinhlamvu i, kuze tiphelele.

Tintfo lokufanele uticaphele. Ciniseka kutsi luhlamvu lwakho i luhlala lucondzile. Ungakuhlola loko ngerula yakho. Umugca lowehlako lodvwetjwe ngemandla kufanele ucondze, futsi uwugobisa kancane kakhulu nje ngaphambi kwekutsi ufike emugceni longentasi. Ngitawuphindza loku kanyenti kakhulu, ngoba lokutawenteka kutsi nangabe ungacaphelisi, luhlamvu lwakho i lutawugoba. Futsi nangabe luhlamvu lwakho i lugoba, lucala kubukeka njengeluhlamvu c.

Ngako kufanele sicaphele letintfo, ngenca yekutsi nasifundza ngekushesha, nobe nasesicala kubhala ngekushesha kamuva. Ekucaleni sitawuhamba kancane kakhulu futsi sente konkhe kuphelele, kodvwa ngemuva kwaloko utawutakhela indlela yakho yekubhala, futsi itawushintja. Kodvwa nangabe unesisekelo lesihle, bantfu batawukhona kufundza kubhala kwakho.

Nangabe ungenaso sisekelo lesihle nyalo, kamuva, nawusheshisa futsi utakhela indlela yakho, kubhala kwakho kucala kwenta tonkhe tinhlobo tetintfo letingajwayelekile, njengoba kwenteka nawubhala kakhulu. Nangabe ungenaso sisekelo lesihle, kute umuntfu lotawukhona kufundza kubhala kwakho. Kungenteka nawe ungakhoni kufundza kubhala kwakho, futsi loko bekungaba lishwa.

Liphepha Lekutijwayeta 5

Liphepha Lekutijwayeta 5: imigca lesikhombisa, ngamunye uneluhlamvu i loluncane ekucaleni kute ulukopishe

Kuhlanganisa Tinhlamvu i

Ngemuva kwaloko, sitawuhlanganisa tinhlamvu i letimbalwa. Ngako umsebenti utawuba kuhlanganisa, kucala, tinhlamvu i letimbili nje, bese senta luhla lwato. Nangabe ungatenta tibe ne-engela lefanako futsi tibe kude ngalokufanako njalo nawukwenta, usulungele umsebenti lolandzelako.

Ngako nakhu lengitakwenta: sitakushiyela imigca lemitsatfu, ngoba loko kufanele kwanele, kute ubhale tinhlamvu i letimbili letihlangene. Bese, ngemuva kwemigca lemibili yekutijwayeta loko, sitawubhala tinhlamvu i letintsatfu letihlangene. Ngako wenta: khuphuka kancane, yehla ngemandla, khuphuka kancane, yehla ngemandla, khuphuka kancane, yehla ngemandla, bese uphetsa ngemdvwebo lomncane losheshako. Bese uyaphindza: khuphuka kancane, yehla ngemandla, khuphuka kancane, yehla ngemandla, khuphuka kancane, yehla ngemandla, bese uphetsa ngemdvwebo lomncane losheshako ekugcineni.

Hlola ngerula kutsi konkhe kulandzelana kahle; kutsi tinhlamvu takho i atehleli ngaphansi kwemugca, futsi atendluli ngenhla kwemugca; kutsi umdvwebo wakho lomncane losheshako ngentasi wenteka kanye nje ngaphambi kwekutsi ufike emugceni longentasi, hhayi kusenesikhatsi kakhulu; kutsi tinhlamvu takho i ticondzile; nekutsi ukhuphuka kancane futsi wehla ngemandla. Futsi uhlole ngerula kutsi ema-engela akho ayafana.

Bese, nawusukwentile loko, sitawukunika umugca loneluhlamvu i lunye nje ekucaleni, futsi umsebenti wakho kugcwalisa lowo mugca wonkhe ngetinhlamvu i. Nyalo, letinhlamvu i kufanele tibe ne-engela lefanako futsi tibe netikhala letilinganako. Kumatima kwendlula ngendlela lokubukeka ngayo. Ngikufisela inhlanhla.

Liphepha Lekutijwayeta 6

Liphepha Lekutijwayeta 6: tinhlamvu i letimbili letihlangene ekucaleni kwemugca wekucala, nemigca lemibili lengetiwe yekutijwayeta; tinhlamvu i letintsatfu letihlangene, nemigca lemibili lengetiwe; bese luhlamvu i lunye ekucaleni kwemugca wekugcina, kute ugcwalise umugca wonkhe