Mifundu minene idi ya disanka dikole. Tudi tuenza kabidi mudimu ne mushinga wa kuanikila bilamba bua mifundu eyi, ne neumone ne idi ibanda kulu kua mushinga ne ipueka kuinshi kuawu, ne mushinga wa kuanikila bilamba udi uleja pankatshi payi. Udi mua kuyenza minene kupita mudiyi apa, kadi kuyenzi mikese kupita apa to!
Mufundu munene A
Mufundu munene A udi utuadija kuinshi, ku muaba udi mufundu a mukese ujikila. Tudi tuenza dikoka dikese dia kujenguluka, pashishe tudi tubanda ne kuinama, kulu bikole, pashishe tudi tupueka, ne tudi tuenza kakoka kakese kakonyangala, bu kakoka kakese ka lukasa kadi kaya kumpala.
Pashishe dikoka dia kukosa didi pa mushinga wa kuanikila bilamba.
Dikoka edi didi mua kuikala dilulame patupu, anyi tudi mua kudipesha kajengu kakese, bituasua.
Mufundu munene B
Mufundu B udi wenzeka ne mufundu l mule bikole. Udi mule bikole kupita mufundu l wa pa tshibidilu.
Nunku udi ujenguluka kulu, pashishe udi upueka ne ujikila kuinshi, ku muaba udi mufundu a ujikila.
Pashishe tudi tubandisha tshifundilu tshietu, ne tudi tuenza nomba isatu munene. Ne pankatshi pa nomba isatu padi pa mushinga wa kuanikila bilamba. Ne kuinshi kua nomba isatu kudi ne difu dinene kupita kulu. Nunku: mutu mukese, difu dinene. Ne udi uya ulenga kuinshi kua mulongo muimane tente, pashishe udi upita lukasa kakese ku nyima kuawu.
Ewu mmufundu wetu munene C, ne udi anu mufundu c munene bikole.
Nunku tudi tutuadija kulu kua mulongo, kulu kule bikole kua mulongo, pashishe tudi tuwupesha dikoka dinene dimpe dia kujenguluka, pashishe tudi tujenguluka kuinshi kuawu ne tujengulula ku munda.
Ke bionso. Nunku udi anu mufundu c munene bikole.
Mufundu munene D
Ewu mmufundu D. Udi mupepele bikole.
Nunku tudi tukoka mulongo. Udi utuadija kulu kua mushinga wa kuanikila bilamba ne udi upueka kuinshi kuawu, ujikila ku buinshi bua kuinshi kua mufundu a.
Pashishe tudi tubandisha tshifundilu tshietu ne tudi tuenza mufundu c udi utangila ku nyima, bu muudi ufunda mufundu c mu tshitalu. Ne udi uya ulenga kulu kua mulongo muimane tente, ne udi uya kumpala, ne difu dinene bikole. Upeshe difu dinene, dinene menemene, bu dia Papa Noel. Pashishe udi ujenguluka ne upita kuinshi, ne kajengu kakese.
Ke bionso. Mufundu D munene, ne difu dinene menemene.
Mufundu munene E
Ne ewu mmufundu munene E. Udi bu nomba 3, kadi bu mudiyi imueneka mu tshitalu. Tshitupa tshia kulu tshidi tshikese kakese kupita tshia kuinshi. Nunku kabidi: mutu mukese, mubidi munene. Pankatshi pawu padi pa mushinga wa kuanikila bilamba.
Nunku mmupepele bikole. Tudi tujengulula ku munda, tudi tuya too ne ku mushinga wa kuanikila bilamba, pashishe tudi tuenza kajengu kakuabo.
Nunku udi bu mufundu c umue, ne kuinshi kuawu mufundu c mukuabo, ne udi ujenguluka kakese kuinshi.
Mufundu munene F
Mufundu F udi umueneka bu mufundu F udi utangila ku nyima, kadi ke mushindu utudi tuwufunda mu mifundu eyi ya ku tshianza.
Nunku tudi tubanda kulu kua mushinga wa kuanikila bilamba, tudi tuenza kakoka kakese kakonyangala, bu, ndi nfuanyikija, katshimanyinu kakese kadibu babikila tilde pa klavie wa ordinatere. Udi umanye, pa klavie udi ne kamulongo kakese kadi kajenguluka kulu ne kuinshi: udi wenza kamue ka nunku. Pashishe udi upueka, ne mulongo udi ujenguluka kakese kulu ne kuinshi, pashishe bu mufundu j kuinshi, uwupeshe kajengu kakese kimpe,
pashishe tudi tukoka dikoka dia kukosa pa mushinga wa kuanikila bilamba.
Mufundu munene G
Bimpe, ewu mmufundu G. Ne kabidi, tudi bamanye mufundu eu. Udi mufundu c munene bikole, kadi tshitupa tshia kulu tshia mufundu c tshidi tshiinama kakese kumpala, ku mutu.
Nunku tudi tuenza mufundu c munene ewu, pashishe kuinshi kua mufundu c kudi kujenguluka ne kulenga mushinga wa kuanikila bilamba.
Pashishe tudi tubandisha tshifundilu tshietu, tudi tukoka dikoka dia kukosa,
pashishe tudi ne bua kubandisha tshifundilu tshietu kabidi. Pashishe tudi tuenza mufundu j kuinshi kua mufundu c.
Ne ke mutudi tupeta mufundu wetu munene G.
Mufundu munene H
Mufundu H: tudi ne bua kuenza makoka asatu.
Kumpala, tudi tutuadija kulu kua mushinga wa kuanikila bilamba, tudi tuenza kakoka kakese ka lukasa kuya kulu, ne tudi tupueka mululame, pashishe tudi tujengulula kakese ku munda, tutangila ku nyima.
Pashishe tudi tubandisha tshifundilu tshietu, tudi tuya kakese kumpala, ne tudi tubanda kulu kupita dikoka dia kumpala. Tudi tujenguluka, tupueka mululame, ne tuenza kakoka kakese ka lukasa kuya ku luseke lukuabo.
Pashishe tudi tubandisha tshifundilu tshietu, ne tudi tuenza tshimfuanyi tshikese etshi tshia mutshi wa kuendela (wa bakulu) tshidi pa mushinga wa kuanikila bilamba, ne tshidi tshilamakaja makoka abidi aa.
Ne ke mutudi tupeta mufundu wetu munene H.
Mufundu munene I
Mufundu I udi mupepele bikole.
Tudi tuenza kakoka kakese kakonyangala, kulu bikole kua mushinga wa kuanikila bilamba,
tupueka mululame,
pashishe kakoka kakese kakonyangala kuinshi.
Ne ewu ke mufundu munene I.
Mufundu munene J
Mufundu J udi wenzeka ne makoka abidi a tshifundilu.
Tudi ne kakoka kakese kakonyangala kulu.
Tudi tutuadija, bushuwa, kulu bikole kua mushinga wa kuanikila bilamba. Tudi tupueka mululame, pashishe tudi tuwupesha dikoka dimpe dinene dia kujenguluka kuinshi.
Ne ewu ke mufundu wetu J.
Kakoka kakese kakonyangala kadi mua kuikala kale kakese anyi kipi kakese. Bidi bilonda dijinga diebe.
Mufundu munene K
Mufundu K udi wenzeka ne makoka abidi.
Kumpala, tudi tuenza kakoka kakese ka lukasa, pashishe tudi tupueka mululame, pashishe kamulongo kakese menemene kuinshi kua mulongo mululame au, biwasua.
Pashishe tudi tubandisha tshifundilu tshietu, ne bidi bu udi ne bua kuenza mufundu munene R, kadi kuena uwenza to. Nunku udi wenza kakoka kakese kakonyangala, udi upueka mululame, udi ulenga mulongo pa mushinga wa kuanikila bilamba, pashishe udi wenza dikoka dimpe dia kujenguluka bu mufundu S, diya kumpala.
Dikoka dia kujenguluka bu mufundu S diya kumpala edi didi mua kuikala dile kakese, kadi kadiena ne bua kuikala dipi kupita mudidi apa to. Ne didi dipueka too ne ku buinshi bumue ne bua mufundu a.
Mufundu munene L
Udi mumanye mufundu L mu tshimanyinu tshia pound, tshidibu benza natshi mudimu bua makuta a ku Angeletere.
Ne mufundu eu, tudi tutuadija ne mulongo wa kujenguluka kulu kua mushinga wa kuanikila bilamba, ne udi upueka mululame, pashishe udi uya kakese menemene ku nyima, pashishe udi ujenguluka ne upueka pawudi ujenguluka. Ne bushuwa udi upueka kuinshi kupita buinshi bua mufundu a, pashishe udi upingana ku nyima kudiwu ne ujenguluka, ne kajengu kakese bu dibeji dia mukanda dizinga.
Ne ewu ke mufundu L, mufundu munene L.
Mufundu munene M
Bimpe, ewu mmufundu M, ne mmufundu wa disanka bikole.
Nunku tudi tutuadija ku buinshi bua kuinshi kua mufundu a, tudi tuenza kakoka kakese kakonyame bu tshiamu tshia kuloba nshi, ne tudi tubanda bia pabuipi ne mululame, pashishe tudi tupueka ne kujenguluka kakese, tudi tubanda kabidi mululame, pashishe tudi tupueka ne kujenguluka kakese, bu mutshi mukese wa kuendela (wa bakulu), pashishe tudi tuwupesha kakoka kakese kakonyame kuinshi.
Ne ewu ke mufundu wetu munene M, udi umueneka kakese bu mufundu W mukudimuna mutu kuinshi, kadi nansha kakese, kena mufundu W to! Mmufundu M.
Mufundu munene N
Mufundu N udi utuadija kuinshi, ku muaba udi mufundu a mukese (muana a) ujikila.
Kakoka kakese kakonyangala, ne tudi tubanda, pashishe tudi tupueka mululame ne kuinama, pashishe tudi tubanda, tuinama kakese kumpala, ne tudi tuwupesha kajengu kakese kimpe kulu.
Ne kajengu aka ka kulu, bidi bilonda dijinga diebe: bule bua kulu buudi uya, ne mushindu uudi ukajengulula.
Mufundu munene O
Bimpe, mufundu munene O ewu. Udi bu tshijengu tshinene tshile, ne bulelela kuwufunda kudi kukole bikole.
Bulelela, udi anu tshijengu tshinene. Ne kulu, nshikidilu wa dikoka udi ubuela munda kakese.
Udi mua kuwenza mujenguluke bikole, anyi udi mua kuwenza mule bikole, bu tshijengu tshile. Bidi bilomba kudienzeja kungi bua kufunda mufundu munene O muimpe, bualu udi mufundu munene bikole. Ne ke malu onso a kumanya bua mufundu eu.
Bidi bilomba kudienzeja kakese bua kuwufunda bimpe ne bua umueneke mulenga. Kudienzeja ke kudi kufikisha ku buimpe.
Mufundu munene P
Mufundu P udi wenzeka ne makoka abidi.
Dikoka dia kumpala ndikoka dia kupueka. Nunku tudi tutuadija kulu kua mushinga wa kuanikila bilamba, bilondeshile bunene buudi musue bua mufundu P webe, ne tudi tupueka, pashishe kuinshi tudi tuenza dikasa edi dikese, kantu kakese kajenguluke.
Pashishe udi ubandisha tshifundilu tshiebe, ne tudi tutuadija ku nyima kua mufundu P, ne tudi tujengulula tubanda kulu, tulenga kulu kua mulongo, pashishe tudi tuenza tshimfuanyi tshinene tshimpe tshia mufundu D tshidi ne difu, bu Papa Noel kabidi.
Kufuishi mufundu P webe nzala to. Upe difu dinene dijenguluke bimpe.
Mufundu munene Q
Mufundu Q udi wenzeka ne makoka abidi.
Tudi tutuadija kulu, bu mutudi tuenza ne mufundu O, ne tudi tuenza tshijengu etshi tshile, tshijengu tshile tshinene tshimpe.
Pashishe tudi tubandisha tshifundilu tshietu, ne tudi tuenza tshimfuanyi etshi tshia mufundu s mulale ku luseke, tshidi tshipita pankatshi pa mufundu Q, tshikosa ne tshipueka kuinshi.
Ne ke nanku. Udi mufundu mupepele wa kufunda, ne udi umueneka mulenga bikole.
Kumpala, tudi ne dikoka diimane tente: nunku kakoka kakese ka lukasa, ne tudi tupueka mululame, pashishe tudi tuenza kajengu kakese tupingana ku nyima. Kajengu aka ka ku nyima kadi ku bule bua kuinshi kua mufundu a mukese (muana a).
Pashishe tudi tubandisha tshifundilu tshietu, ne tudi tutuadija ku nyima kua mulongo au, ne tudi tujengulula, ne tudi tuenza mutu wa mufundu R, ne tudi tulenga mulongo muimane tente pa mushinga wa kuanikila bilamba. Pashishe tudi tuenza dikasa dia mufundu R didi dileja kumpala, tshimfuanyi tshia mufundu s tshidi tshipueka, ne dikasa edi didi dipueka kuinshi kua bule bua mufundu a, ne dikoka dimpe dia kujenguluka ku nshikidilu.
Mufundu munene S
Mufundu munene S udi anu mufundu s munene bikole.
Nunku tudi tuenza kakoka kakese ka lukasa kadi kapueka, pashishe tudi tuenza mufundu s. Tshitupa tshia kuinshi tshidi ne difu dinene kupita tshia kulu, pashishe tudi tujengulula.
Pashishe udi wenza nunku: bualu mufundu S wa dikoka dimue, wa bunene ebu, udi umueneka mutekete bikole, tudi tubandisha tshifundilu tshietu, ne tudi tufunda dikoka dikuabo pankatshi pa mufundu S bua tshitupa tshia pankatshi tshikale tshinene misangu ibidi, bu mudi mu tshimfuanyi etshi tshindi muenze.
Ne bualu ebu budi bupa tshitupa tshia pankatshi tshia mufundu S bujitu, ne nunku kaumueneki bu udi pa kuya ne lupepele to.
Mufundu munene T
Mufundu T udi bu mufundu munene T uudi usangana mu mukanda.
Nunku tudi tuenza tshimfuanyi tshikese tshia mutshi wa kuendela (wa bakulu). Tudi tuya ku luseke, mululame ne mulale, pashishe tudi tujengulula kakese tubanda kulu.
Pashishe tudi tukoka dikoka mululame tupueka kuinshi,
pashishe tudi tukoka dikoka dia kukosa kuinshi.
Ne ke mufundu wetu munene T ewu.
Mufundu munene U
Mufundu U udi anu bu mufundu u munene bikole.
Ne dikoka didi dibuela munda kulu, pashishe tudi tujengulula kakese ne tubanda kulu kabidi, pashishe dikoka didi dipatuka, diya kule, kulu.
Nunku udi umueneka mukangike kakese kulu kuawu. Kadi mu malu makuabo onso, udi bu mufundu u wa pa tshibidilu, anu munene bikole.
Mufundu munene V
Mufundu V udi bu mufundu v munene bikole, kadi mulenga kakese kupita.
Nunku tudi ne kakoka kakese ka lukasa. Tudi tupueka, kadi ki mululame menemene to: upe dikoka dia kujenguluka dikese. Pashishe tudi tupueka too ne ku buinshi bua kuinshi kua mufundu a. Pashishe tudi tubanda kulu bimpe ne dikoka dia kujenguluka, ne tudi tuenza kajengu kakese.
Udi mufundu mulenga bikole wa kufunda.
Mufundu munene W
Bimpe, mufundu wetu munene W ewu.
Tudi tutuadija kulu bikole kua mushinga wa kuanikila bilamba ne kajengu kakese. Tudi tupueka mululame, pashishe tudi tubanda ne kajengu kakese, bu mutuvua tuenze ne mufundu V.
Pashishe tudi tukosa dikoka adi: tudi tubandisha tshifundilu tshietu ne tudi tutuadija kabidi. Tudi tupueka ne dikoka dikese dia kujenguluka too ne ku buinshi bumue ne bua dikoka dikuabo. Pashishe tudi tuenza kajengu tubanda kulu, tuya kule, bu mutuvua tuenze ne mufundu V mu mufundu uvua kumpala.
Ne ke mufundu wetu W ewu.
Mufundu munene X
Mufundu X. Udi bu mutshi wa kuendela mulale ku luseke, mutshi wa kuendela wa bibidi: mutshi wa kuendela udi ne bia kukuatshila bibidi, tshimue ku nshikidilu umue ne tshikuabo ku nshikidilu mukuabo.
Tudi tutuadija, kumpala, ne dikoka dia kujenguluka. Nunku tudi tuenza tshia kukuatshila, tudi tupueka, pashishe tudi tuenza tshia kukuatshila tshikese ku nshikidilu mukuabo.
Pashishe tudi tukosa: bandisha tshifundilu tshiebe, ne enza mutshi wa kuendela udi ne mitu ibidi, uya ku luseke lukuabo.
Mitshi eyi ya kuendela ki mmilulame tente to. Idi ne dikoka dimpe dia kujenguluka. Nunku mufundu X udi mufundu mulenga ne wa kalolo.
Ne udi mua kushintulula bule bua dikoka dimue dia kukosa, biwasua. Bidi bilondeshile disua diebe. Dienze dile kupita, ki dipi to.
Mufundu munene Y
Mufundu Y udi wenzeka ne mufundu J wa pa buawu, udi muinamine.
Nunku tudi tutuadija kulu kua mushinga wa kuanikila bilamba, tudi tuya ku luseke lua balume, pashishe tudi tuenza mufundu J wetu. Kadi mufundu J wetu kena upueka mululame tente to, udi muinamine ku luseke; ne enza tshijengu tshikese tshia dikoka tshimpe kuinshi kuawu.
Pashishe tudi tubandisha tshifundilu tshietu, ne tudi tuenza dikoka dia kujenguluka didi dilua, ne didi disangana ne mufundu J au pa mushinga wa kuanikila bilamba.
Ne nunku tudi tupeta mufundu wetu Y.
Mufundu munene Z
Ne mpindieu tudi ne mufundu munene Z, Z-E-E anyi Z-E-D, bilondeshile mushindu uudi uwamba. Mufundu eu udi ne bualu bua pa buawu. Katuena tuwufunda bu muudi mua kuela meji to.
Nunku tudi tutuadija kulu kua mulongo. Tudi tuenza dikoka dikese dia kujenguluka diya ku luseke, ku luseke lua bakaji too ne ku luseke lua balume, pashishe tudi tupueka mululame too ne patudi tulenga mushinga wa kuanikila bilamba. Pashishe tudi tuenza mukila eu, kadi mukila eu udi muinamine upueka kuinshi, ne tshijengu tshikese tshia dikoka.
Mukila eu udi mua kuinama upueka kuinshi kua bule bua mufundu a, anyi ku bule bumue ne bua mufundu a, bilondeshile bu muudi musue ne bilondeshile muaba uudi nawu pa dibeji.
Tshimanyinu &
Mufundu eu wa ku nshikidilu ki mmufundu umue to, mmifundu ibidi. Mmufundu E ne mufundu T. Ne bulelela, mufundu E ne mufundu T bidi bifunda muaku et, udi muaku wa Tshilatina udi umvuija and (ne); Tshilatina ke muakulu uvua bena Roma ba kale bakula. Ne nunku tshivua bantu benze, bakenza tshidibu babikila ne dilamakaja dia mifundu: udi usangisha mifundu ibidi, E ne T, ikale tshimanyinu tshimue, ne udi mua kuyimona apa. Mutu wa mufundu T udi dikoka dia ibidi, ne mufundu E udi mufundu E.
Nunku udi utshifunda mushindu kayi?
Bimpe, udi wenza mufundu munene E, munene bimpe, bu mutuvua tuenze kumpala, pashishe udi ujengulula dikoka too ne pepi ne mushinga wa kuanikila bilamba.
Bandisha tshifundilu tshiebe, pashishe udi wenza dikoka dikese dia kujenguluka-jenguluka diya ku luseke, didi mutu wa mufundu munene T.
Ne ke tshimanyinu etshi, tshitudi tubikila ne ampersand mu Tshiangele, anyi muaku wa Tshilatina et, udi umvuija and (ne).
