Universitas Scholarium — A Community of Scholars Log In

Abecedaria Press · Kwandika indome zifatanye

Icigwa 6

Ijambo *it*

Ijambo it mu mwandiko w'indome zifatanye: indome i na t zifatanye, indome i ifise akadomo, na t ifise akarongo gatambitse kayica

Imyimenyerezo ikurikira ni ugufatanya indome i na t kugira ngo twandike ijambo ryacu rya mbere, ari ryo it (ijambo ry'Icongereza), insimburazina itavuga umuntu mu Congereza. Kandi kera, ijambo it ryakoreshwa ku bana, ariko ubu ntitukirikoresha gutyo. Ariko hafi imyaka 200 iheze, nimba wasoma igitabo, wasanga abantu bavuga uruyoya bakoresheje it. Ubu na ho dukoresha it gusa tuvuga ibikoko, n'ameza n'intebe. Uko vyoba biri kwose, ivyo birahagije ku kahise k'ijambo it.

Ico ugiye gukora rero ni iki. Akarorero karaho.

Turazi kera ivyerekeye inguni n'intera. Tugenda: duga buhoro, manuka ukanda, hanyuma tugakora inkoni nto yihuta, tugakomeza tuduga buhoro, hanyuma tukaduga gushika kuri t, tukamanuka dukanda, hanyuma tugakora inkoni nto yihuta imbere gato y'umurongo. Hanyuma dusubira inyuma, tugashira akadomo ku ndome i, tukaca akarongo gatambitse kuri t, tumaze kurangiza.

Dufise rero inkoni zibiri, kandi ziratandukanye. Imwe ni indome i, iduga gushika ku murongo gusa, hanyuma ikamanuka ikanda cane, inkoni nto yihuta; hanyuma akarongo gahuza, kakaduga, kakaduga hejuru kuruta. Hanyuma tumanuka tugororotse, tutagonda, tugororotse, ariko ku nguni imwe n'iy'indome i, hanyuma tugakora inkoni nto yihuta hasi, hanyuma tugashira akadomo tukaca akarongo gatambitse. Hanyuma tugasubiramwo. Twandika umurongo wose w'ijambo it.

Uko ugenda, genzura ko indome zawe zitamanuka munsi y'umurongo. Genzura n'irati ko inguni zingana. Ivyo urashobora kubigira uca imirongo inyura mu ndome zawe, hanyuma uzobona neza kuruta nimba inguni zawe ari zo. Ivyo nta kibi kirimwo. Fata gusa ikaramu y'igiti canke ikindi kintu, ufate n'irati, ushire irati ku murongo nyamukuru w'indome yawe, uce umurongo uyinyuramwo; uwugire muremure. Ubwo uzobona neza cane nimba inguni zawe zingana, zifise inguni imwe, canke atari ko biri. Kuko ushobora kwihenda nimba utabigize, ukigira nk'aho vyose ari vyiza kandi atari ko biri.

Kandi raba neza ko intera ziri hagati y'indome zawe zingana. Indome i na t zawe zitegerezwa kuba zitandukanijwe n'intera imwe igihe cose wanditse ijambo it. Kandi gerageza kugumya ikibanza kiri hagati y'amajambo kingana. Urashobora gushira ikibanza kingana n'urutoke hagati y'amajambo nimba ushaka gupima.

Reka tubandanye. Uzuza urupapuro rwose ayo majambo.

Urupapuro rw'imyimenyerezo 8

Urupapuro rw'imyimenyerezo 8: imirongo indwi; ku murongo umwe umwe, mu ntango, hari ijambo it ryo kwandukura