Abecedaria Press · Mongolo o hokahaneng
Thuto 2
Ke qala buka ena ke nka hore ha o so ithute mongolo wa letsoho ho hang. Mme le ha o ka be o ithutile wona, bokgoni boo o nang le bona ha bo tshwane le boo o bo hlokang bakeng sa ho ngola mongolo o hokahaneng. Mongolo o hokahaneng ke mongolo o mathang, moo ditlhaku di hokahanngwang ka mela e bitswang dihokahanyi, kapa mela e hokahanyang. Sena se bolela hore o ka ngola ka potlako haholo o sa phahamise pene ya hao leqepheng, mme sena se na le melemo e hlakileng.
Hape o thusa mohopolo le ho ithuta mantswe, hobane boko ba rona bo ithuta lentswe le hokahaneng e le sekotwana se le seng. Empa ha re ngola lentswe ka ditlhaku tse arohaneng, boko ba rona bo tlameha ho hokahanya ditlhaku tseo kaofela, ebe bo etsa lentswe, mme sena se hlile se diehisa ho ithuta ha rona mantswe. Kahoo ke mohopolo o motle ho ngola ka mongolo o hokahaneng haeba o batla ho ba motho ya ithutang ho nahana hantle haholo, ka potlako e kgolo.
Thuto ya pele e hlile ke yona e thata ka ho fetisisa. Seo re tla se etsa feela ke ho thala mola o sekameng, jwalo ka letshwao le sekametseng pele (/) khibotong ya hao, kapa jwalo ka mola o sekametseng pele oo o o bonang qalong ya aterese ya websaete. Re tlameha ho thala mela ena kaofela ka sekhutlo se le seng, e arohane ka sebaka se lekanang.
Ho hlile ho thata haholo ho etsa sena, mme baithuti ba bangata ba sokola haholo ka sona. Empa ha o ka tseba sena hantle, o tla be o phethile 90% ya mongolo o hokahaneng. Ha o sa kgone, mongolo wa hao o tla shebahala o le mobe ka ho fetisisa. Kahoo ho bohlokwa ho qeta nako e ngata, le maqephe a mangata, o thala feela mela e mengata, e mengata haholo. Mme re tla o fa maqephe a boikwetliso a ho etsa sena, le ditaelo tsa kamoo o ka hlahlobang hore dikhutlo tsa hao di nepahetse.
Ha re qaleng.
Qalong, re tla etsa mela ya rona e sekameng e be bophahamo ba mela e mmedi, kahoo e tshele mela e mmedi. Mme seo o tla se etsa ke sena. O tla thala mola o bapileng le mola o leng leqepheng. Mme re tla leka ho etsa hore sebaka se pakeng tsa yona se lekane. Kahoo sebaka seo o qalang ka sona ke sona seo o tswelang pele ka sona. Mola ka mong o tlameha ho ba sebakeng se lekanang ho tloha moleng o tlileng pele ho wona.
Nke ke ka o bolella hore mela e lokela ho ba haufi hakae. E se be haufi haholo, empa ruri e se ke ya arohana ho feta bophara ba monwana wa hao o monyane.
Ebe o thala mola ho tloha hodimo ho ya tlase. Mme o o thala o leka ho o etsa hore o otlolohe mme o be sekhutlong se le seng.
Ha o se o thadile e ka bang e mene kapa e mehlano, nka rula o e behe leqepheng mme o e tsamaise ho tshela leqephe. E bapise le mola wa pele, ebe o e tsamaisa ho tshela mme o bone hore na e meng kaofela e sekhutlong se le seng.
Seo o tla se fumana ke hore batho ba bang ba qetella ba ngola dikhutlo di shebile morao. Mela e qala ho sekamela morao, kapa e qala ho sekamela pele haholo, kapa e qala ho kobeha. Sena se tla etsahala. Ho tla nka nako pele o kgona ho etsa lethathamo la mela e otlolohileng, e metle, e arohaneng ka sebaka se lekanang.
Sena se bohlokwa haholo, hobane mela ena e sekametseng pele, e arohaneng ka sebaka se lekanang, ke yona e fang mongolo o hokahaneng botle ba ona le masapo a ona. Ha o sa kgone ho e etsa hantle jwale, mongolo wa hao o ke ke wa shebahala hantle le ka mohla.
Leqepheng le latelang, re tla fokotsa bophahamo ba ditshekamo tsena e be bophahamo ba mola o le mong feela. Mme re tla tswela pele.
Ke tla bua dintho tse mmalwa mona. Sa pele, mola wa hao o ka ema ho feta wa ka, kapa o ka wela pele ho feta wa ka. Empa ntho eo o sa kgoneng ho e etsa, eo o sa lokelang ho e etsa, eo o ke keng wa e etsa le ka mohla, ke ho wela morao. Seo ha se dumellwe. Empa o ka wela pele haholwanyane. Ha o etsa jwalo, ha o kgetha ho etsa hore ditshekamo tsa hao di sekame haholo, di tlameha kaofela ho sekama haholo, mme di tlameha kaofela ho tshwana. Kahoo tshekamo eo o qalang ka yona, ke yona tshekamo ya hao ha o ntse o tswela pele.
O tlameha ho hlahloba ka rula, mme o tlameha ho ithatafalla haholo. Mela ya hao e tla qala ho fetola tshekamo ya yona, hobane qalong o ke ke wa kgona ho e boloka e le tshekamong e le nngwe ho ya fihla qetellong ya mola; ke baithuti ba seng bakae feela ba kgonang. Kahoo o se ke wa nyahama, o se ke wa utlwa bohloko, tswela pele feela o etsa jwalo, hobane qetellong boko ba hao bo tla ithuta ho etsa jwalo. O tlameha feela ho tswela pele o etsa jwalo ka letsoho la hao le pene ya hao leqepheng.
Kahoo re a tswela pele, mme re tla etsa bonyane maqephe a mabedi. Ke a tseba hore o tla nahana hore ke mobe, ke thata haholo, ke mosuwe ya sehloho, mme o tla ntlhoya. Empa qetellong, ha mongolo wa hao o le motle, o tla ba motlotlo haholo.
Kahoo seo o tla se etsa ke hore o tla etsa maqephe a mabedi a mela e sekameng, mme o tla e hlahloba ka rula ya hao ho netefatsa hore kaofela e sekame ka tsela e le nngwe. Mme o tla e hlahloba ka rula ho bona hore kaofela e arohane ka sebaka se lekanang. Kahoo kaofela e be le tshekamo e le nngwe, mme kaofela e be sebakeng se lekanang ho e nngwe.
Ke wena ya etsang qeto ya hore e tla arohana hakae. O se ke wa e atamelanya haholo, hobane jwale o tla be o ithwesa morwalo o boima feela. O se ke wa e arohanya haholo, hobane jwale ha o ikwetlise ka ho lekana. Jwalo ka ha ke boletse, sebaka se seholo ka ho fetisisa se lokela ho ba bophara ba monwana wa hao o monyane, empa mohlomong halofo ya bona.
Kahoo jwale re tla e etsa ka bophahamo ba mola o le mong, mme re tla etsa maqephe a mabedi a mela e sekameng.
Mongolo o hokahaneng — Karolo ya pele: Ditlhaku tse nyane · Evan Millner · Published by Abecedaria Press