Chancery Italic

ኣብዚ ትምህርቲ እዚ፣ ሓደ ዓይነት ናይ ኢድ ጽሕፈት ክንርኢ ኢና። እዚ ጽሕፈት እዚ ክሳብ 1700ታት ኣብ ጥቕሚ ነይሩ፣ ሽዑ ብዝተኣሳሰረ ኣጸሓሕፋ ተተክአ። ስሙ Chancery ወይ Chancery Italic ይበሃል። ኣብዚ ብኣዝዩ ቀሊል መገዲ እየ ዝጽሕፎ፣ ምኽንያቱ እዚ ንምጽሓፍ ንዝመሃሩ ዘለዉ ተምሃሮ ዝተዳለወ እዩ።

ነዚ ናይ ኢድ ጽሕፈት እዚ ዝፈትወሉ ምኽንያት፣ ብኣዝዮም ተሪር ቅርጽታት ዝመልአ ስለ ዝኾነ እዩ። ንኣብነት ፊደል a ውሰድ፦ ብግድም ንኸይድ፣ ንወርድ፣ ኩርናዕ ንገብር፣ ንድይብ፣ ድሕሪኡ ንወርድን ንድይብን። እዚ ንተምሃራይ ንምግባሩ፣ ቅርጺ ፊደል c ካብ ምቁጽጻር ብዙሕ ይቐልል፤ ቅርጺ ፊደል c ምቁጽጻር ብሓቂ ብዙሕ ከቢድ እዩ።

ስለዚ ኣብ Chancery፣ ፊደላት ብኣዝዩ ውሑድ ዕጸፍ እዮም ዝጽሓፉ። ነቶም ካብ መስመር ዝንጠልጠሉ ፊደላት ላቲን ካብ ትምህርቲ 2 ድሮ ትፈልጦም ኢኻ። Chancery Italic ተመሳሳሊ ሓሳብ እዩ፣ ግን ቁሩብ ብዝያዳ ጽፉፍ ኣገባብ ይጽሓፍ፣ ነቶም ጭረታት ንምውዳእ ድማ ንኣሽቱ ምልክታት ኣለዉዎ። ከምቲ ኣብ ትምህርቲ 2 ዝገበርካዮ፣ ላዕለዋይ ጫፍ ናይ ንኣሽቱ ፊደላትካ ኣብ ሓደ ቁመት ሓልዎ፣ ካብቲ መስመር ተንጠልጢሎም።

ነዚ ትምህርቲ ብቪድዮ ርአዮ (ብእንግሊዝኛ)፦ ብቐሊሉ ዝቐረበ Chancery Italic

ፊደል a

ፊደል a፣ ቀሊል Chancery Italic። ኣብዚ ፊደል እዚ'ውን፣ ፊደላትና ካብ መስመር ነንጠልጥሎም።

1. ከምቲ ኣብቶም ቀዳሞት ትምህርትታት ዝገበርናዮ፣ ኣብ ላዕሊ ብግድም ንኸይድ፣ ድሕሪኡ ንታሕቲ ንወርድ። ፍልልዩ፣ ኣብቲ ታሕተዋይ ጫፍ ኣዝዩ ንእሽቶ ምልክት ምግባርና እዩ።
2. ድሕሪኡ እቲ ቅርጺ፣ እቲ ካልኣይ ቅርጺ፣ እቲ ዘራኽብ ቅርጺ፣ ቁሩብ ዝተዓጸፈ፣ ከም ቅንፍ፣ ድሕሪኡ ናብ ላዕሊ ንእሽቶ ምልክት ንገብር።

ፊደል b

እዚ ፊደል b እዩ። ነዚ ፊደል እዚ ንመጀመርታ ግዜ ምስ ተማሃርናዮ ካብ ዝጸሓፍናሉ ኣገባብ፣ ቁሩብ ፍልልያት ኣለዉዎ።

1. ብናብ ታሕቲ ዝወርድ ጭረት ክንወርድ ከለና፣ ኣብ ላዕሊ ቁሩብ ንዕጽፎ። እዚ ዕጸፍ እዚ ንእሽቶ ክኸውን ይኽእል፣ ወይ እንተደሊኻ ኣግዚፍካ ክትገብሮ ትኽእል ኢኻ። ድሕሪኡ ቀጥ ኢሉ ይወርድ።
2. ድሕሪኡ፣ ከምቲ ናይ መጀመርታ ግዜ ግድም መስመር ኣይንሕንጽጽን ኢና፤ ኣብ ክንዲኡ ካብቲ መዘርግሒ ክዳን ገመድ ቁሩብ ንታሕቲ፣ ብዝንባለ ናብ ላዕሊ ንድይብ፣ ድሕሪኡ ፊደል j ከም እንጽሕፍ ገይርና ንወርድ፣ ናብ ውሽጢ ኣምጺእና ድማ ነቲ ታሕተዋይ ጫፍ ናይቲ ናብ ታሕቲ ዝወርድ ጭረት ንትንክፎ።

በዚ ድማ ፊደል b ንረክብ።

ፊደል c

ኣብዚ ዘሎ ፊደል c፣ ነቲ ንመጀመርታ ግዜ ዝተማሃርናዮ ፊደል c ዳርጋ ይመስል።

1. ኣብቲ መስመር ካብ የማን ንጅምር፣ ግድም መስመር ንሕንጽጽ፣ ድሕሪኡ ንታሕቲ ንወርድ፣ ኣብ ታሕቲ ድማ ናብ ላዕሊ ንእሽቶ ምልክት ንገብር።

በዚ ድማ ፊደል c ንረክብ።

ፊደል d

ኣብዚ ዘሎ ፊደል d፣ ነቲ ንመጀመርታ ግዜ ዝገበርናዮ ፊደል d ኣዝዩ ይመስል።

1. ፍልልዩ፣ ኣብ ላዕሊ ዕጸፍ ምህላዉ እዩ። ድሕሪኡ ንወርድ፣ ታሕቲ ምስ በጻሕና ድማ ናብ ቅድሚት ኣዝዩ ንእሽቶ ምልክት ንገብር።
2. ድሕሪኡ ኣብቲ መስመር፣ ካብቲ ነዊሕ መስመር ናብ ጸጋም ንኸይድ፣ ድሕሪኡ ንወርድ እሞ ዝተገልበጠ ፊደል j ንገብር፣ ድሕሪኡ ናብ ላዕሊ ንእሽቶ ምልክት ንገብር፣ ክሳብ ነቲ ነዊሕ መስመር ዝትንክፍ።

ፊደል e

ኣብዚ ጽሕፈት እዚ ዘሎ ፊደል e፣ ምስቲ ኣብቲ ዝሓለፈ ጽሕፈት ዝነበረ ፊደል e ሓደ እዩ።

1. ግድም መስመር ንገብር፣ ድሕሪኡ ንወርድ፣ ድሕሪኡ ንዕጽፍ እሞ ናብ ቅድሚት ንእሽቶ ምልክት ንገብር።
2. ድሕሪኡ ካብቲ ማእከል፣ ነቲ ኣብ መዘርግሒ ክዳን ገመድ ዘሎ ጫፍ ናይቲ ግድም መስመር ንምትንካፍ፣ ብዝንባለ ናብ ላዕሊ ንድይብ።

በዚ ድማ ፊደል e ንረክብ።

ፊደል f

እዚ ፊደል f እዩ። ካብቲ መስመር ብዙሕ ንላዕሊ ንጅምር፣ ካብቲ መስመር ድማ ብዙሕ ንታሕቲ ንወርድ። ስለዚ ሕጂ'ውን ናይ ሮኬትን ኣብ ትሕቲ ማይ ዝጓዓዝ መርከብን ጉዳይ እዩ። ዝተዓጸፈ'ውን እዩ። ስለዚ ከም ኣዝዩ ነዊሕ ዝተዓጸፈ ፊደል s እዩ።

1. ኣብ ላዕሊ ንእሽቶ ዕጸፍ፣ ድሕሪኡ ጠሊቕና ንታሕቲ ንወርድ፣ ኣብ ታሕቲ ድማ ብጽባቐ ንዕጽፍ።
2. ድሕሪኡ ኣብቲ መስመር ንቖርጾ።

ፊደል g

እዚ ፊደል g እዩ። ቁሩብ ዝተሓላለኸ ይመስል፣ ግን ኣይኮነን።

1. ስለዚ ኣብቲ መስመር ንጅምር፣ ግድም መስመር ንገብር፣ ድሕሪኡ ልክዕ ፊደል j ከም እንጽሕፍ ገይርና ንወርድ። ስለዚ ብዙሕ ንታሕቲ ይወርድ፣ ከም ኣብ ትሕቲ ማይ ዝጓዓዝ መርከብ፣ ድሕሪኡ ናብ ውሽጢ እናዓጸፍና ንቕጽል፣ ክሳብ ድሕሪት ብምሉኡ ንዕጽፍ፣ ነቲ መስመር ድማ ኣብቲ ታሕተዋይ ጫፍ ፊደል a ዝህልወሉ ቦታ ንትንክፎ።
2. ድሕሪኡ ብርዕና ነልዕሎ፣ ናብቲ ጫፍ ንኸይድ፣ ንወርድ እሞ ናብ ውሽጢ ንእሽቶ ምልክት ንገብር፣ ልክዕ ከምቲ ፊደል a ክንጽሕፍ ከለና እንገብሮ።

ፊደል h

እዚ ፊደል h እዩ። ካብቲ ንመጀመርታ ግዜ ዝገበርናዮ ፊደል h ቁሩብ ይፈልይ፣ ግን ነቲ ሕጂ ዝገበርናዮ ፊደል b ይመስል።

1. ስለዚ ኣብ ላዕሊ ብዕጸፍና ንጅምር፣ ድሕሪኡ ኣዚርና ቀጥ ኢልና ንወርድ። ዘክር፣ እዚ ካብቲ መስመር ብዙሕ ንላዕሊ እዩ፣ እንተወሓደ ሓደ ፊደል ዝኣክል ካብቲ መስመር ንላዕሊ፣ ምናልባት ካብኡ ንላዕሊ'ውን። እቲ ናብ ቅድሚት ዝኸይድ ዕጸፍ ቁሩብ ወይ ብዙሕ ክኸውን ይኽእል። ነቲ ታሪኻዊ ኣብነት ክትርእዮ ትኽእል ኢኻ።
2. ድሕሪኡ ካብቲ መስመር ቁሩብ ንታሕቲ፣ ካልኣይ ጭረትና ንጅምር፣ ብዝንባለ ናብ ላዕሊ፣ ድሕሪኡ ንእሽቶ ቅርጺ ፊደል j ንገብር፤ ንሱ ይወርድ እሞ ነቲ ቀጥ ኢሉ ዝቖመ መስመር ኣይትንክፎን። ስለዚ ከም ንእሽቶ ቅንፍ እዩ፣ ግን ኣይትንክፍን።

ፊደል i

ኣብዚ ዓይነት ፊደላት እዚ ዘሎ ፊደል i፣ ካብቲ ብቐሊል ቅርጺ ዝገበርናዮ ፊደል i ቁሩብ ዝያዳ ዝተሰለመ እዩ።

1. ክሳብ እቲ መስመር ናብ ላዕሊ ዝኸይድ ኣዝዩ ንእሽቶ ምልክት ኣሎ፣ ድሕሪኡ ንወርድ፣ ኣብ ታሕቲ ድማ ናብ ወጻኢ ዝኸይድ ንእሽቶ ምልክት ኣሎ። ግን መስመር ፊደል i ቀጥ ዝበለ ክኸውን ኣለዎ።
2. ድሕሪኡ ከምቲ ቅድሚ ሕጂ፣ ነጥቢ ንገብረሉ፣ ወይ ኣብ ላዕሊ ንእሽቶ ሓጺር መስመር ንገብር።

ፊደል j

እዚ ፊደል j እዩ፤ ንሱ ነዊሕ ፊደል i እዩ።

1. ከምቲ ሕጂ ዝገበርናዮ ፊደል i፣ ክሳብ እቲ መስመር ናብ ላዕሊ ብዝኸይድ ንእሽቶ ምልክት ይጅምር። ድሕሪኡ ቀጥ ኢልና ንወርድ፣ ከም ኣብ ትሕቲ ማይ ዝጓዓዝ መርከብ ድማ ንታሕቲ ምውራድ ንቕጽል። ኣብ ታሕቲ ድማ ጽቡቕ ዕጸፍ ንህቦ።
2. ኣብ ላዕሊ ድማ ነጥቢ ንገብረሉ ወይ ንእሽቶ ሓጺር መስመር ንገብር።

ፊደል k

እዚ ፊደል k እዩ።

1. ሕጂ'ውን ኣብ ላዕሊ ዕጸፍ ኣለዎ፣ ንእሽቶ ስልማት፣ ድሕሪኡ ይወርድ እሞ ደው ይብል።
2. ድሕሪኡ ብርዕና ነልዕሎ፣ ናብቲ እቲ ጭረት ነቲ መስመር ዝሰግረሉ ቦታ ንኸይድ። ብግድም ንኸይድ፣ ድሕሪኡ ንወርድ እሞ ነቲ ቀጥ ኢሉ ዝቖመ መስመር ንትንክፎ። ድሕሪኡ ንታሕተዋይ ክፋል ፊደል k ንእሽቶ ዝተዓጸፈ መስመር ንገብር።

ፊደል l

ፊደል l ብሓቂ ነቲ ንፊደል k ዝገበርናዮ ቀዳማይ ጭረት እዩ ዝመስል።

1. ስለዚ ዕጸፍ ኣሎ፣ ቀጥ ኢልና ንወርድ፣ ኣብ ታሕቲ ድማ ናብ ቅድሚት ንእሽቶ ምልክት።

ፊደል m

እዚ ፊደል m እዩ።

1. ስለዚ ፊደል i ከም እንጽሕፍ ገይርና ንጅምር፦ ክሳብ እቲ መስመር ናብ ላዕሊ ንእሽቶ ምልክት፣ ድሕሪኡ ቀጥ ኢልና ንታሕቲ።
2. ድሕሪኡ ካብቲ መስመር ቁሩብ ንታሕቲ፣ ብዝንባለ ናብ ላዕሊ ንድይብ፣ ድሕሪኡ ቁሩብ ተዓጺፉ ንታሕቲ፣ ናብ ድሕሪት ዝኸይድ ጭረት፣
3. ድሕሪኡ ንኻልኣይ ግዜ ደጊምና ንገብሮ፣ ብርዕና ናብ ላዕሊ እናደየብና፣ ክሳብ እቲ መስመር፣ ቁሩብ ዕጸፍ፣ ናብ ድሕሪት ዝኸይድ ጭረት።

እዚ ድማ ፊደል m እዩ።

ፊደል n

ፊደል n ከምዚ ይጽሓፍ፦

1. ክሳብ እቲ መስመር ናብ ላዕሊ ንእሽቶ ምልክት ብምግባር፣ ቀጥ ኢልና ብምውራድ፣
2. ድሕሪኡ ካብቲ መስመር ቁሩብ ንታሕቲ፣ ብዝንባለ ናብ ላዕሊ ንድይብ፣ ድሕሪኡ ዝተዓጸፈ መስመርና ንታሕቲ ንገብር፣ ወይ ቅርጺ ኸባቢ ቅንፍና ንታሕቲ፣ ንእሽቶ ዕጸፍ።

እዚ ድማ ፊደል n እዩ።

ፊደል o

እዚ ፊደል o እዩ። እዚ ትምህርቲ ምስቲ ኣብቲ ዝሓለፈ ተኸታታሊ ትምህርትታት ዝነበረና ትምህርቲ ሓደ እዩ።

1. ስለዚ ዝራኸቡ ክልተ ኸባቢ ቅንፍታት ብምግባር ክትሰርሖ ትኽእል ኢኻ፣
2. ዝራኸቡ ክልተ ቅንፍታት።

ፊደል o ከም ክቢ ኣይኮነን፣ ግን ቁሩብ ነዊሕን ቀጢንን እዩ። ወይ ድማ ብኢድካ ቁሩብ ከም ቅርጺ እንቋቝሖ ጌርካ ክትስእሎ ትኽእል ኢኻ። እዚ ድማ ከምቲ ኣብዚ ዝገበርክዎ ቁሩብ ናብ ጎኑ ዘንቢሉ ክኸውን ይኽእል፣ ወይ ድማ ቀጥ ኢሉ ዝቖመ ክትገብሮ ትኽእል ኢኻ። እዚ ናትካ ምርጫ እዩ።

ፊደል p

ኣብዚ ዘሎ ፊደል p ካብቲ መስመር ቁሩብ ንላዕሊ፣ ናብ ቅድሚት ብዝኸይድ ዕጸፍ ይጅምር። ስለዚ ክንጽሕፎ ከለና ናብ ድሕሪት ኢና እንዕጽፎ፣ ምኽንያቱ ካብ ላዕሊ ኢና እንጅምር።

1. ድሕሪኡ ቀጥ ኢልና ንወርድ። ኣብ ታሕቲ ድማ ናብ ደገ ንዕጽፎ።
2. ድሕሪኡ ብካልኣይ ጭረትና፣ ካብቲ መስመር ቁሩብ ንታሕቲ ጀሚርና ብዝንባለ ናብ ላዕሊ ንድይብ፣ ድሕሪኡ ነቲ ቀጥ ኢሉ ዝቖመ መስመር ክሳብ እንትንክፎ፣ ናብ ድሕሪት ዝተገልበጠ ንእሽቶ ቅርጺ j ንገብር።

እዚ ድማ ፊደልና p እዩ።

ፊደል q

ኣብዚ ዘሎ ፊደል q ምስቲ ኣብ ቀዳማይ ትምህርትና ዝነበረ ፊደል q ሓደ እዩ፤ እቲ ፍልልይ ጥራይ፣ ኣብ ታሕቲ ናብ ደገ ዝኸይድ ቅልጡፍ ንእሽቶ ጭረት ቁሩብ ዝያዳ ስልማት ዘለዎ፣ ወይ ቁሩብ ዝያዳ ዝተዓጸፈ ምዃኑ እዩ፤ እንተዘይኮይኑ ግን ሓደ እዩ።

1. ስለዚ ብግድም ንኸይድ፣ ድሕሪኡ ንታሕቲ ንወርድ፣ ድሕሪኡ ኣብ ታሕቲ ቁሩብ ናብ ደገ ንዕጽፎ፣
2. ድሕሪኡ ካልኣይ ጭረትና ወሲድና፣ ልክዕ ፊደል a ከም እንጽሕፍ ጌርና፣ ነዚ ንእሽቶ ቅርጺ j ኣብ ውሽጢ ንገብር።

እዚ ድማ ፊደልና q እዩ።

ፊደል r

ፊደል r ካብ ፊደል i እዩ ዝስራሕ፣ እቲ ኣብዚ ትምህርቲ ዝተማሃርናዮ ፊደል i።

1. ስለዚ ናብቲ መስመር ዝድይብ ንእሽቶ ምልክት፣ ቀጥ ኢልና ንታሕቲ፣ ድሕሪኡ ኣብ ታሕቲ ናብ ደገ ዝኸይድ ንእሽቶ ምልክት።
2. ድሕሪኡ ናብ ላዕሊ ዝተዓጸፈ መስመር ንገብር። ነቲ መዘርግሒ ክዳን ገመድ ይትንክፎ፣ ድሕሪኡ ቁሩብ ንታሕቲ ይወርድ።

እዚ ድማ ፊደል r እዩ።

ፊደል s

እንሆ ፊደል s። ምስቲ ኣብ ቀዳማይ ትምህርቲ ዝነበረ ፊደል s ሓደ እዩ። ስለዚ ጽቡቕ ዕጸፋት ዘለዎ ቅርጺ እዩ።

1. እቲ ኣዝዩ ላዕለዋይ ክፋሉ ነቲ መስመር ይትንክፍ፣ ንሕና ድማ ኣዚርና ንዕጽፎ።

ፊደል t

እዚ ንእሽቶ ፊደል t እዩ፣ እቶም ልሙዳት መጠንቀቕታታት ድማ ኣብዚ'ውን ይምልከቱ። እዚ ፊደል ካብቲ እትሓስቦ ይነውሕ እዩ።

1. ስለዚ ካብቲ መስመር ብዙሕ ንላዕሊ ንጅምር፣ ግን ብርግጽ ከም ፊደል l ዝኣክል ኣይኮነን። ቀጥ ኢልና ንወርድ፣ ድሕሪኡ ኣብ ታሕቲ ናብ ደገ ንእሽቶ ምልክት ንገብር፣
2. ድሕሪኡ ኣብቲ መስመር ንቖርጾ።

ፊደል u

ኣብዚ ዘሎ ፊደል u ከምቲ ኣብ ቀዳማይ ትምህርቲ ብዝመሳሰል መገዲ እዩ ዝስራሕ።

1. ስለዚ መጀመርታ ብናይ የማን ጭረት ንጅምር። ንታሕቲ ንወርድ፣ ድሕሪኡ ብቕልጡፍ ንእሽቶ ጭረት ናብ ቅድሚት ንወጽእ።
2. ድሕሪኡ ተመሊስና ካልኣይ ጭረት ንስእል። ናብቲ መስመር ዝድይብ ንእሽቶ ምልክት ኣለዎ፣ ቀጥ ኢሉ ንታሕቲ ይወርድ፣ ድሕሪኡ ናብ ላዕሊ ጠቕሊልና፣ ነቲ ቀዳማይ መስመር ክሳብ ዝትንክፍ ንእሽቶ ምልክት ንገብር።

ከምዚ ድማ ፊደልና u ንረክብ።

ፊደል v

ኣብዚ ዘሎ ፊደልና v ምስቲ ኣብ ቀዳማይ ትምህርቲ ዝነበረ ፊደል v ዳርጋ ሓደ እዩ፣ ግን ቁሩብ ዝያዳ ስልማት ኣለዎ።

1. ናብቲ መስመር ዝድይብ ንእሽቶ ምልክት ኣሎ፣ ድሕሪኡ እቲ ልሙድ ቅርጺ v ንገብር፣ ድሕሪኡ ኣብ መወዳእታ ንእሽቶ ምልክት።

ፊደል w

እዚ ፊደል w እዩ፤ ኣብ ፊደል w ድማ፣ እቶም ክልተ መስመራት ኣብ ማእከል ይተሓላለፉ ዶ ኣይተሓላለፉን፣ ምርጫ ኣሎና።

1. ስለዚ ንጅምር፣ ናብቲ መስመር ዝድይብ ንእሽቶ ምልክት፣ ድሕሪኡ ቅርጺ v ንገብር።
2. ድሕሪኡ ብርዕና ነልዕሎ፣ ካልኣይ ቅርጺ v ንገብር፣ ቀጥ ኢልና ንታሕቲ ወሪድና ንላዕሊ ንድይብ፣ ናብ ደገ ድማ ንእሽቶ ምልክት ንገብር። ኣብ ማእከል ድማ እቶም መስመራት ቁሩብ ይተሓላለፉ።

ወይ ድማ ብሓንሳብ ክትገብሮ ትኽእል ኢኻ፦ ናብቲ መስመር ዝድይብ ንእሽቶ ምልክት፣ ቅርጺ v፣ ቀጥ ኢሉ ናብቲ ካልኣይ ቅርጺ v ዝወርድ ጭረት፣ ድሕሪኡ ናብ ደገ ዝኸይድ ንእሽቶ ምልክት፤ መስመራት ከይተሓላለፉ፣ ብርዕኻ ከየልዓልካ።

ፊደል x

እዚ ፊደል x እዩ።

1. ቁሩብ እናዓጸፍና ናብቲ መስመር ንድይብ፣ ድሕሪኡ ብዝንባለ ንወርድ፣ ድሕሪኡ ኣብ ታሕቲ ናብ ደገ ንዕጽፎ። እዚ ቁመት ፊደል a እዩ።
2. ድሕሪኡ ብርዕና ነልዕሎ፣ ካብቲ ታሕተዋይ ጫፍ ናይቲ የማናይ ጭረት ንላዕሊ፣ ናብ ታሕቲ ዝወርድ ጭረትና ንጅምር፣ ናብ ድሕሪት ድማ ንኸይድ። ጠቕሊልና ናብቲ መስመር ንድይብ፣ ድሕሪኡ ንወርድ፣ ድሕሪኡ ጠቕሊልና ናብ ደገ ንወጽእ።

ፊደል y

ፊደል y ካብ ቅርጺ j እዩ ዝስራሕ።

1. ስለዚ ናብቲ መስመር ብጣዕሚ ቁሩብ ዝድይብ ንእሽቶ ምልክት ንገብር። ቀጥ ኢልና ንወርድ፣ ኣብ ታሕቲ ድማ ጽቡቕ ዕጸፍ ንገብር። ዘክር፣ እዚ ኣብ ትሕቲ ማይ ዝጓዓዝ መርከብ እዩ። ብዙሕ ንታሕቲ ንወርድ።
2. ድሕሪኡ ብርዕና ነልዕሎ። ናብቲ መስመር ንምለስ። ንእሽቶ ምልክት ናብ ላዕሊ ንገብር፣ ክሳብ ዓሚቕ ፊደል a ንወርድ፣ ድሕሪኡ ነቲ ቅርጺ j ምእንቲ ክትንክፎ ብቕልጡፍ ንእሽቶ ጭረት ናብ ውሽጢ ነእትዎ።

በዚ ድማ ፊደል y ንረክብ።

ፊደል z

ኣብ መወዳእታ ድማ ናብ ፊደል z በጺሕና ኣለና፦ ከከም ዝመጻእካዮ ቦታ፣ zed ወይ zee ይበሃል።

1. ስለዚ እንገብሮ ከምዚ እዩ፦ ብቕልጡፍ ንእሽቶ ጭረት ቁሩብ ንላዕሊ ንድይብ፣ ድሕሪኡ ግድም መስመርና ንገብር፣ ድሕሪኡ ብዝንባለ ንወርድ፣ ኣብ ታሕቲ ግድም መስመር፣ ድሕሪኡ ብቕልጡፍ ንእሽቶ ጭረት ብጣዕሚ ቁሩብ ንላዕሊ ንድይብ።

እዚ ድማ ፊደልና z እዩ።

ታሪኻዊ ኣብነት፦ ልዕልቲ Elizabeth

ናይ ኢድ ጽሕፈት ልዕልቲ Elizabeth፣ ጓል ንጉስ Henry VIII፣ ኣብ ዕድመ 15 ዓመት፣ 1548። ከም እትርእዮ፣ ብዙሓት ካብቶም ኣብዚ መጽሓፍ ዝተማሃርናዮም ቅርጽታት ፊደላት ሓደ እዮም።