Kalmar *it*

Atisaye na gaba shi ne mu haɗa i da t tare mu samar da kalmarmu ta farko, wato it (kalmar Turanci), wakilin suna da ake amfani da shi a Turanci ga abin da ba mutum ba. Haka nan, a wani lokaci can da, ana amfani da kalmar it ga yara, amma yanzu ba ma yin haka. Amma kamar shekaru 200 da suka wuce, idan kana karanta littafi, mutane sukan kira jariri da it. Yanzu kuwa muna amfani da it ne kawai ga dabbobi, da teburai da kujeru. Ko ma dai yaya, wannan ya isa haka game da tarihin kalmar it.

Don haka ga abin da za ka yi. Misalin yana nan.

Mun riga mun sani game da kusurwoyi da tazara. Muna yin hau a hankali, sauka da ƙarfi, sannan mu yi ɗan karkacewarmu da sauri, mu ci gaba da hawa a hankali, sannan mu haura zuwa t, sauka da ƙarfi, sannan mu karkace da sauri daf kafin layin. Sannan mu koma baya, mu sa ɗigo a kan i ɗinmu, mu ketare t, bayan mun gama shi.

Don haka muna da zane biyu, kuma sun bambanta. Ɗaya shi ne harafin i, wanda yake hawa har layin kawai, sannan ya sauko da ƙarfi, ya karkace da sauri; sannan mahaɗin, kuma yana haurawa, yana haurawa sama fiye da haka. Sannan mu sauko kai tsaye, ba a lanƙwashe ba, miƙaƙƙe, amma a kusurwa ɗaya da ta harafin i, sannan mu karkace da sauri a ƙasa, sannan mu sa ɗigo mu ketare. Sannan mu maimaita. Mu yi layi guda na kalmar it.

Yayin da muke tafiya, ka duba cewa haruffanka ba sa sauka ƙasa da layi. Ka duba da rula cewa kusurwoyin ɗaya ne. Kana iya yin haka ta hanyar jan layuka ta cikin haruffanka, sannan za ka ƙara gani a fili ko kusurwoyinka sun yi daidai. Babu laifi a cikin hakan. Ka dai ɗauki fensir ko wani abu, ka ɗauki rula, ka ɗora rular a kan babban layin harafinka ka ja layi ta cikinsa; ka sa ya fi tsayi. Sannan za ka ga a fili sosai ko kusurwoyinka daidai suke kuma iri ɗaya ne ko a'a. Domin za ka iya yaudarar kanka idan ba ka yi haka ba, ka ɗauka komai daidai yake alhali ba haka ba ne.

Kuma ka tabbata tazarar haruffanka daidai take. Wato i ɗinka da t ɗinka su kasance da tazara ɗaya a duk lokacin da ka zana kalmar it. Kuma ka yi ƙoƙari ka riƙe tazarar da ke tsakanin kalmomi ɗaya. Kana iya amfani da tazarar yatsa ɗaya a tsakanin kalmomi idan kana so ka auna.

To mu ci gaba. Ka yi cikakken shafi na waɗannan.

Takardar Atisaye 8