Harafin j

To, na gaba, za mu yi harafin j. To, misalin da ke gabanka daga fonti ne, ba rubutun hannu ba ne. Don haka zan yi 'yan bayanai a kansa don in inganta shi, domin bai kai kyawun da zai iya kaiwa ba.

Don haka muna farawa kamar yadda muka yi a farko-farkon farawa. Muna yin hau a hankali, sauka da ƙarfi, kamar yadda muka yi kafin mu koyi harafin i. Amma sai mu ci gaba da sauka. Kuma kana iya sauka nesa sosai. Kana iya sauka fiye da layi ɗaya kawai. A zahiri ma, ya kamata ka sauka fiye da layi ɗaya. In ba haka ba, wannan harafin ba ya yin kyau sosai. Za ka iya auna da hankalinka yadda yake da kyau. Amma idan ya yi gajere da yawa, yana kama da gajeren kututture, ba shi da daɗin gani, kamar a wannan misalin. Ya kamata ya ƙara sauka ƙasa.

Don haka muna hawa a hankali, muna sauka, kamar yadda jirgin ruwa na ƙarƙashin ruwa yake nutsewa ƙarƙashin teku. To ka tuna, zane-zanen sauka suna sauka kamar jirgin ruwa na ƙarƙashin ruwa, kuma akwai yiwuwar a sa su gajeru da yawa. Gara a sa su dogaye.

Sannan mu yi lanƙwasar, mu dawo sama. To, kusurwar lanƙwasar da ke kan misalin, ba daidai ba ce: ba ta tsaya sosai ba. Dole ta zama a kusurwa ɗaya da zanen hawa na harafin i. Domin abin da za mu yi shi ne, za mu yi j, sannan mu zana harafin i nan take bayansa. Kuma za ka ga cewa kusurwar zanen hawa na j dole ta zama ɗaya da kusurwar da ke fara j, idan ka gane abin da nake nufi. Dole duk kusurwoyi su dace da juna.

Don haka ka yi ƙoƙari ka yi layi guda na j. Ka sa su tsawon yadda kake so, amma ka riƙe su a tsawo ɗaya.

Wani lokaci idan kana rubutu mai haɗa haruffa, dole ne ka bambanta tsawon wasu abubuwa, domin haruffa sukan miƙe ƙasa su rufe haruffan da ke ƙarƙashinsu. Amma lokacin da mutane suke rubutu mai haɗa haruffa, ba su damu da wannan sosai ba, kuma sun gamsu da haruffa suna sauka ƙasa da layi zuwa cikin layin haruffan da kake rubutawa a ƙasa, kuma suna iya karanta shi da kyau sosai. Don haka kada ka damu da wannan. Komai zai kasance mai sauƙin karantawa, ko da hakan ya faru.

Ga misalin abin da nake magana a kai, daga Sir Christopher Wren, wanda shi ne ya zana ginin babban cocin St Paul's da ke London. Kuma kamar yadda kake gani, zane-zanen sauka na wasu daga cikin haruffansa dogaye ne ƙwarai. Kuma ka lura cewa fili tsakanin layukan yana da yawa. Kusan fili ne ninki biyu tsakanin layukan. Kuma hakan, hakika, yana sa wasiƙar ta yi sauƙin karantawa sosai.

Kuma mutane sukan yi rubutu a kan takarda marar layi, wani lokaci kuma sukan sa takarda mai layi a ƙarƙashinta, don a iya ganin layukan a dushe ta cikinta, ko kuma su yi rubutu kawai ba tare da layi ba, domin bayan atisaye mai yawa ba ka buƙatar su, musamman da rubutu mai haɗa haruffa. Rubutu mai haɗa haruffa yana taimaka maka ka riƙe abubuwa a kan layi, domin dukan haruffan a haɗe suke.

Don haka kamar yadda kake gani, zane-zanen saukarka na iya yin tsawo sosai; ba tsawo fiye da kima ba. Ina nufin, a nan suna da tsawo ƙwarai, amma ba gajeru haka ba. Dalilin da ya sa suke gajeru a misalin da muke da shi a nan shi ne, wannan fonti ne da kwamfuta ta yi don bugawa a cikin littafi. Kuma bugawa a cikin littafi ba ya aiki idan haruffa suna sauka ƙasa su ratsa layi zuwa layin da ke ƙasa. Ba zai yiwu a yi haka ba idan bugawa kake yi. Amma idan da hannu kake rubutu, hakika, zai yiwu.

Takardar Atisaye 9