What is “to have” in Afrikaans?
English “have” does two jobs. It says that someone owns or holds something (“I have a book”, “She has blue eyes”), and it helps other verbs to form the perfect (“I have seen it”). Afrikaans gives both jobs to one verb. Its dictionary form is hê, pronounced /ɦɛː/, and in the present tense it is het, pronounced /ɦɛt/, for every person: ek het, jy het, hy het, sy het, dit het, ons het, julle het, hulle het. There are no endings to learn. Ek het ’n boek, “I have a book”; Hulle het ’n groot huis, “They have a big house”.
You have already used het many times without being told its name. It was the helper in Ek het dit nie gesien nie (10.7), Dit was Thandi wat gister gebel het (10.12) and Ons het by die restaurant geëet (10.20), and it was the full verb “have” in Ek het ’n sambreel (10.28) and in of hulle dit het (10.23). Lesson 10 warned you not to take het for “it”. This lesson gathers the two jobs together and adds what is new: the infinitive hê, the irregular past participle gehad, and a handful of everyday expressions in which Afrikaans uses “have” where English says “be” or “need”.
Three things about hê differ from English “have”. First, hê has two forms that look unrelated, the infinitive hê and the present het, and you must use the right one: after a modal such as wil or kan the infinitive stands at the end (Ek wil ’n fiets hê, “I want a bike”), while in an ordinary sentence the present het stands second. Second, the past participle is gehad, not ✗ gehê: Ek het ’n toets gehad, “I had a test”. In that sentence het is the helper and gehad is the verb “have”, so the same verb appears twice. Third, hê is not used for obligation. English “I have to work” is Ek moet werk in Afrikaans; the verb moet, not hê, carries the sense of “must”.
Afrikaans het is the Dutch verb hebben worn down to one short form. Dutch has ik heb, hij heeft, wij hebben; Afrikaans has het for all of them. The participle gehad is the same as the Dutch one.
FAQ: How do you say “to have” in Afrikaans?
Q: What is “to have” in Afrikaans? A: Hê /ɦɛː/. In the present tense it is het /ɦɛt/ for every person: Ek het ’n boek.
Q: How do I ask “Do you have a pen?” A: Het jy ’n pen? The verb comes first in a yes-or-no question.
Q: How do I say “I don’t have time”? A: Ek het nie tyd nie. There is no article in front of tyd, and the second nie closes the sentence.
Q: How do I say “I had a test yesterday”? A: Ek het gister ’n toets gehad. The helper is het, and the participle of hê is gehad.
Q: How do I say “I want a new bike”? A: Ek wil ’n nuwe fiets hê. After wil, kan, moet and sal the verb is the infinitive hê, at the end of the clause.
Q: How do I say “I’m hungry”, “I need a doctor” and “I love you”? A: Ek het honger, Ek het ’n dokter nodig and Ek het jou lief. Afrikaans uses hê in each of them.
Q: How do I say “I have to go”? A: Ek moet gaan. Do not use hê for “have to”.
Key Takeaways:
- Hê /ɦɛː/ is “to have”; its present tense is het /ɦɛt/ for every person, and its participle is gehad /χəˈɦat/, not ✗ gehê - Het is both the full verb (Ek het ’n boek) and the helper of the perfect (Ek het ’n toets gehad); the helper and the participle of hê meet in het … gehad - After a modal or in om … te, the infinitive hê stands at the end: Ek wil ’n fiets hê, Dit is lekker om ’n tuin te hê - The negative is nie after the object and a second nie at the end, or geen in place of ’n: Ek het nie tyd nie, Ek het geen brood nie - Hê also makes common expressions: honger hê, nodig hê, lief hê; and it is never used for “have to”, which is moet
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
hê /ɦɛː/ — the long open ɛː of nêrens /ˈnɛːrəns/ and gesê /χəˈsɛː/ in Lesson 10. The circumflex shows that the vowel is long. The h is the voiced, breathy /ɦ/ of het and hoe, not the clear h of English “hay”, and the vowel is not the English diphthong /eɪ/.
het /ɦɛt/ — the same /ɦ/, then a short ɛ, as in ek /ɛk/ and pen /pɛn/. Het and hê share a consonant but not a vowel: short in het, long in hê.
gehad /χəˈɦat/ — three sounds to watch: ge- is the unstressed prefix /χə/, the stress falls on -had, and the final d is said /t/, as in aand /ɑːnt/ and hond /ɦɔnt/.
had /ɦat/ — the old past form; the final d is /t/ as in gehad.
honger /ˈɦɔŋər/ — stress on the first syllable; the ng is /ŋ/, as in English “singer”.
nodig /ˈnʊədəχ/ — stress on the first syllable; the final -ig is the weak /əχ/, as in gelukkig /χəˈlœkəχ/.
lief /lif/ — a short, clear i followed by /f/.
genoeg /χəˈnuχ/ — the oe is /u/, as in boek /buk/, and the final g is /χ/; the prefix ge- is unstressed.
blou /blœʊ/ — the ou is /œʊ/, as in nou /nœʊ/ and jou /jœʊ/ in Lesson 10.
oë /uə/ — the two dots on the ë mean that the vowels are said separately, as in reën in Lesson 10. The word is the plural of oog, “eye”.
Sounds that recur in this lesson:
h /ɦ/ and g /χ/ — het /ɦɛt/, hê /ɦɛː/, hy /ɦəɪ/, hulle /ˈɦœlə/, honger /ˈɦɔŋər/; gehad /χəˈɦat/, geen /χɪən/, genoeg /χəˈnuχ/, groot /χrʊət/, gaan /χɑːn/.
w /v/ and v /f/ — wil /vəl/, weet /vɪət/, wat /vat/, winkel /ˈvəŋkəl/; vir /fər/, van /fan/, vriend /frint/, vol /fɔl/, voëls /fuəls/.
oe /u/ — boek /buk/, broers /brurs/, toets /tuts/, genoeg /χəˈnuχ/, ontmoet /ɔntˈmut/.
ei and y /əɪ/ — jy /jəɪ/, hy /ɦəɪ/, sy /səɪ/, my /məɪ/, tyd /təɪt/, kyk /kəɪk/, einde /ˈəɪndə/, klein /kləɪn/.
Stress falls on the first syllable unless the word begins with an unstressed prefix such as ge-: ˈhonger, ˈlekker, ˈsleutel, but geˈhad, geˈnoeg. In ontˈmoet the stress is on -moet because ont- is a prefix.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Duplex Method: line a gives each Afrikaans word with its meaning; line b gives the same words with IPA and grammatical glosses.
11.1a Ek I het have ’n a boek book
11.1b Ek /ɛk/ I.1SG het /ɦɛt/ have.PRES ’n /ə/ a.INDEF boek /buk/ book.SG
11.2a Het have jy you ’n a pen pen
11.2b Het /ɦɛt/ have.PRES jy /jəɪ/ you.2SG ’n /ə/ a.INDEF pen /pɛn/ pen.SG
11.3a Ons we het have tyd time
11.3b Ons /ɔns/ we.1PL het /ɦɛt/ have.PRES tyd /təɪt/ time.SG
11.4a Hy he het has twee two kinders children
11.4b Hy /ɦəɪ/ he.3SG.M het /ɦɛt/ have.PRES twee /tvɪə/ two.NUM kinders /ˈkəndərs/ child.PL
11.5a Ek I het have honger hunger
11.5b Ek /ɛk/ I.1SG het /ɦɛt/ have.PRES honger /ˈɦɔŋər/ hunger.SG
11.6a Sy she het has blou blue oë eyes
11.6b Sy /səɪ/ she.3SG.F het /ɦɛt/ have.PRES blou /blœʊ/ blue.ATTR oë /uə/ eye.PL
11.7a Ek I het have nie not tyd time nie not
11.7b Ek /ɛk/ I.1SG het /ɦɛt/ have.PRES nie /ni/ not.NEG1 tyd /təɪt/ time.SG nie /ni/ not.NEG2
11.8a Hulle they het have ’n a groot big huis house en and ’n a klein small tuin garden
11.8b Hulle /ˈɦœlə/ they.3PL het /ɦɛt/ have.PRES ’n /ə/ a.INDEF groot /χrʊət/ big.ATTR huis /ɦœɪs/ house.SG en /ɛn/ and.CONJ ’n /ə/ a.INDEF klein /kləɪn/ small.ATTR tuin /tœɪn/ garden.SG
11.9a Hoeveel how-many broers brothers en and susters sisters het have jy you
11.9b Hoeveel /ɦuˈfɪəl/ how-many.INT broers /brurs/ brother.PL en /ɛn/ and.CONJ susters /ˈsœstərs/ sister.PL het /ɦɛt/ have.PRES jy /jəɪ/ you.2SG
11.10a Ek I het have gister yesterday ’n a toets test gehad had
11.10b Ek /ɛk/ I.1SG het /ɦɛt/ have.AUX.PERF gister /ˈχəstər/ yesterday ’n /ə/ a.INDEF toets /tuts/ test.SG gehad /χəˈɦat/ have.PTCP
11.11a Ons we het have ’n a wonderlike wonderful dag day gehad had
11.11b Ons /ɔns/ we.1PL het /ɦɛt/ have.AUX.PERF ’n /ə/ a.INDEF wonderlike /ˈvɔndərləkə/ wonderful.ATTR dag /daχ/ day.SG gehad /χəˈɦat/ have.PTCP
11.12a Ek I wil want ’n a nuwe new fiets bicycle hê have
11.12b Ek /ɛk/ I.1SG wil /vəl/ want.AUX.MOD ’n /ə/ a.INDEF nuwe /ˈnyvə/ new.ATTR fiets /fits/ bicycle.SG hê /ɦɛː/ have.INF
11.13a Ek I het have nie not genoeg enough tyd time gehad had nie not
11.13b Ek /ɛk/ I.1SG het /ɦɛt/ have.AUX.PERF nie /ni/ not.NEG1 genoeg /χəˈnuχ/ enough tyd /təɪt/ time.SG gehad /χəˈɦat/ have.PTCP nie /ni/ not.NEG2
11.14a Dit it is is lekker nice om to ’n a tuin garden te to hê have
11.14b Dit /dət/ it.3SG.N.EXPL is /əs/ be.PRES lekker /ˈlɛkər/ nice om /ɔm/ COMP ’n /ə/ a.INDEF tuin /tœɪn/ garden.SG te /tə/ to.INF hê /ɦɛː/ have.INF
11.15a Ek I wil want weet know of whether jy you ’n a sleutel key het have
11.15b Ek /ɛk/ I.1SG wil /vəl/ want.AUX.MOD weet /vɪət/ know.INF of /ɔf/ whether.SUBORD jy /jəɪ/ you.2SG ’n /ə/ a.INDEF sleutel /ˈsløətəl/ key.SG het /ɦɛt/ have.PRES
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
11.1 Ek het ’n boek. → “I have a book.”
11.2 Het jy ’n pen? → “Do you have a pen?”
11.3 Ons het tyd. → “We have time.”
11.4 Hy het twee kinders. → “He has two children.”
11.5 Ek het honger. → “I’m hungry.”
11.6 Sy het blou oë. → “She has blue eyes.”
11.7 Ek het nie tyd nie. → “I don’t have time.”
11.8 Hulle het ’n groot huis en ’n klein tuin. → “They have a big house and a small garden.”
11.9 Hoeveel broers en susters het jy? → “How many brothers and sisters do you have?”
11.10 Ek het gister ’n toets gehad. → “I had a test yesterday.”
11.11 Ons het ’n wonderlike dag gehad. → “We had a wonderful day.”
11.12 Ek wil ’n nuwe fiets hê. → “I want a new bike.”
11.13 Ek het nie genoeg tyd gehad nie. → “I didn’t have enough time.”
11.14 Dit is lekker om ’n tuin te hê. → “It’s nice to have a garden.”
11.15 Ek wil weet of jy ’n sleutel het. → “I want to know whether you have a key.”
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
11.1 Ek het ’n boek.
11.2 Het jy ’n pen?
11.3 Ons het tyd.
11.4 Hy het twee kinders.
11.5 Ek het honger.
11.6 Sy het blou oë.
11.7 Ek het nie tyd nie.
11.8 Hulle het ’n groot huis en ’n klein tuin.
11.9 Hoeveel broers en susters het jy?
11.10 Ek het gister ’n toets gehad.
11.11 Ons het ’n wonderlike dag gehad.
11.12 Ek wil ’n nuwe fiets hê.
11.13 Ek het nie genoeg tyd gehad nie.
11.14 Dit is lekker om ’n tuin te hê.
11.15 Ek wil weet of jy ’n sleutel het.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
These are the grammar rules for “have” (hê) in Afrikaans:
1. One verb, two forms
The verb has an infinitive, hê, and a present tense, het. Het is the form for every subject: ek het, jy het, hy het, sy het, dit het, ons het, julle het, hulle het (11.1, 11.3, 11.4, 11.6, 11.8). The infinitive hê is used only where an infinitive is needed, after a modal verb (11.12) and after om … te (11.14). The two do not replace each other: ✗ Ek hê ’n boek and ✗ Ek wil het ’n fiets are both wrong.
The forms are:
Infinitive: hê Present: het Past participle: gehad Old past: had
2. Possession
For something that belongs to you or is with you, Afrikaans says subject + het + object: Ek het ’n boek (11.1), Ons het tyd (11.3), Hy het twee kinders (11.4). The same pattern describes a person or a thing by what it has: Sy het blou oë (11.6). Afrikaans does not say “she is blue eyes” or “the eyes of her are blue” for this; it says she has them.
Where English has no article for an uncountable noun, Afrikaans has none either: tyd (11.3), honger (11.5). Where English has “a”, Afrikaans has ’n: ’n boek, ’n pen (11.2). Do not add ’n to tyd: ✗ Ek het nie ’n tyd nie.
3. Word order
The verb is second in a main clause: Ek het ’n boek (11.1). In a yes-or-no question the verb comes first: Het jy ’n pen? (11.2). With a question word, the verb is second: Hoeveel broers en susters het jy? (11.9). When something other than the subject opens the sentence, het stays second and the subject follows it: Gister het ek ’n toets gehad.
4. The negative: nie and geen
The negative of Ek het tyd is Ek het nie tyd nie (11.7): the first nie follows the verb, and a second nie closes the clause. With a noun that has an article, English “I don’t have a car” can be Ek het nie ’n kar nie, or, with geen in place of ’n, Ek het geen kar nie. Geen already says “no”, so only the final nie is added: Ek het geen idee nie, “I have no idea”; Sy het geen brood nie (11.17). A short pronoun object stands before nie, as it did in Lesson 10: Ek het dit nie, “I don’t have it”.
5. Het as a helper: het … gehad
Het is also the helper of the perfect for most verbs: Ek het gesien, Ons het geëet. Afrikaans normally uses this perfect where English uses the simple past. For hê itself, this gives het … gehad: Ek het gister ’n toets gehad (11.10), Ons het ’n wonderlike dag gehad (11.11). Here het is the helper and gehad is the verb “have”, so the same verb is in the sentence twice, in two forms. The participle goes to the end of the clause. In the negative, the last nie comes after the participle: Ek het nie genoeg tyd gehad nie (11.13). Not ✗ Ek het nie genoeg tyd nie gehad.
The participle of hê is irregular: gehad, not ✗ gehê. In the old language there was also a simple past, had (Ek had ’n boek); you will find it in older books, but in modern speech and writing Ek het ’n boek gehad is the usual form.
Present or past, then, depends on gehad, and not on het alone: Ek het ’n boek, “I have a book”; Ek het ’n boek gehad, “I had a book”.
6. The infinitive hê
After a modal verb (wil, kan, moet, sal) the infinitive stands at the end of the clause: Ek wil ’n nuwe fiets hê (11.12). So does Jy kan dit hê, “You can have it”. After dit is … (Lesson 10, Section D, 7) the infinitive follows om … te: Dit is lekker om ’n tuin te hê (11.14). The words om and te mark the clause, and hê is its last word. The verb is hê here, not het, because it is an infinitive.
7. Het in a subordinate clause
In a clause beginning with dat, of or a relative wat, the verb goes to the end. Hê is no exception: of jy ’n sleutel het (11.15), wat ’n sak vol kos het (11.20), dat sy geen brood het nie (11.23), waar hulle lekker koffie het (11.29). With the perfect, the helper stands last, after the participle: alles wat sy nodig gehad het (11.30). When the clause has geen or nie, the last nie follows het: dat sy geen brood het nie.
8. Expressions with hê
Afrikaans uses hê in several expressions where English uses another verb:
honger hê — be hungry: Ek het honger (11.5), Pieter vra of sy honger het (11.22). nodig hê — need: Sy het nog ’n koppie koffie nodig (11.28). The thing needed stands between het and nodig: Ek het ’n dokter nodig, Ek het jou nodig. In the perfect, nodig stands before the participle: nodig gehad (11.30). lief hê — love, be fond of: Thandi se ma het Pieter baie lief (11.25). The person stands between het and lief; baie, “very”, goes in front of lief. Ek het jou lief is “I love you”. geen idee hê — have no idea: Ek het geen idee nie. ’n lekker tyd hê — have a good time: Ons het ’n lekker tyd gehad.
For the sudden onset of a feeling, Afrikaans can also use kry: Ek kry honger means “I’m getting hungry”. Ek het honger is the state.
9. What hê does not do
Hê does not mean “have to”: for obligation Afrikaans uses moet. ✗ Ek het om te werk → ✓ Ek moet werk. It is not the verb for “there is”: daar is says that something exists or is present (Lesson 2). And English “have” with meals and drinks is not hê: “to have breakfast” is ontbyt eet, “to eat breakfast”.
10. Hê and the other lessons
Compare the three jobs of the verb you now know:
Full verb: Ek het ’n sambreel (10.28), Hulle het dit (compare of hulle dit het, 10.23). Helper: Ek het dit nie gesien nie (10.7), Ek het my trui verloor (10.21). Both together: Ek het ’n sambreel gehad.
The helper het comes second in the main clause and its participle at the end. The full verb het is second as well, but the object follows it.
Common mistakes for English speakers:
Mistake: The infinitive for the present. ✗ Ek hê ’n boek. → ✓ Ek het ’n boek.
Mistake: A Dutch or German form. ✗ Hy heeft ’n hond. → ✓ Hy het ’n hond.
Mistake: A regular participle. ✗ Ek het ’n toets gehê. → ✓ Ek het ’n toets gehad.
Mistake: Het after a modal. ✗ Ek wil het ’n fiets. → ✓ Ek wil ’n fiets hê.
Mistake: Article with tyd. ✗ Ek het nie ’n tyd nie. → ✓ Ek het nie tyd nie.
Mistake: Only one nie. ✗ Ek het nie tyd. → ✓ Ek het nie tyd nie.
Mistake: The second nie before the participle. ✗ Ek het nie tyd nie gehad. → ✓ Ek het nie tyd gehad nie.
Mistake: Hê for “have to”. ✗ Ek het om te werk. → ✓ Ek moet werk.
Mistake: Saying hê like English “hay”. ✗ /heɪ/ → ✓ /ɦɛː/.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Frequency
Hê, with its present form het, is the eleventh word in the course’s list, and het is one of the most frequent words in written and spoken Afrikaans, because it is both a full verb and the helper of the perfect. Almost every page of Afrikaans contains it.
Het for the past
Because the perfect with het has taken the place of the old simple past, a learner meets het in nearly every sentence about yesterday: Ek het gister ’n toets gehad. The old form had is now bookish or literary, and speakers say het gehad.
Afrikaans and Dutch
Dutch has several forms of the verb, ik heb, jij hebt, hij heeft, wij hebben, and the infinitive hebben. Afrikaans has lost them all and keeps one: het, with hê as the infinitive. The participle gehad is the same word in both languages. In German the cognate is haben (ich habe, er hat); English “have” is a relative of the same family.
Love, hunger and need
Three of the commonest expressions with hê are ones in which English uses “be” or “love” or “need”: Ek het honger, Ek het jou nodig and Ek het jou lief. Speakers also say Ek is lief vir jou for “I love you”; both are heard. Ek het jou lief is the form with hê.
Something that cannot be had
A speaker can say ’n Mens kan nie alles hê nie, “One cannot have everything”. It is an everyday saying and a handy sentence for learning: the modal kan, the infinitive hê at the end, and nie closing the clause.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Source: Matthew 8:20, in Die Bybel, the Afrikaans translation of 1933 with the revision of 1953 (Bybelgenootskap van Suid-Afrika). The text follows the 1933/1953 translation (AFR53) on bible.com and agrees word for word with the 1933/1953 text on bibliaonline.com.br. The verse is given in full, with its opening words.
Context: A scribe has said to Jesus that he will follow him wherever he goes. Jesus answers him with a sentence about what foxes, birds and the Son of Man have. The verb hê, in the form het, is the verb of the whole sentence: it says what the animals own, and what the Son of Man does not own.
F-A: Interlinear Construed Text
F.1a En and Jesus Jesus sê says vir to hom him
F.1b En /ɛn/ and.CONJ Jesus /ˈjɪəsəs/ Jesus sê /sɛː/ say.PRES.NARR vir /fər/ to.PREP hom /ɦɔm/ he.3SG.M.OBJ
F.2a Die the jakkalse foxes het have gate holes en and die the voëls birds van of die the hemel heaven neste nests
F.2b Die /di/ the.DEF jakkalse /ˈjakalsə/ fox.PL het /ɦɛt/ have.PRES gate /ˈχɑːtə/ hole.PL en /ɛn/ and.CONJ die /di/ the.DEF voëls /fuəls/ bird.PL van /fan/ of.PREP die /di/ the.DEF hemel /ˈɦɪəməl/ heaven.SG neste /ˈnɛstə/ nest.PL
F.3a maar but die the Seun Son van of die the mens man het has geen no plek place waar where Hy He sy his hoof head kan can neerlê lie-down nie not
F.3b maar /mɑːr/ but.CONJ die /di/ the.DEF Seun /søən/ Son.SG van /fan/ of.PREP die /di/ the.DEF mens /mɛns/ man.SG het /ɦɛt/ have.PRES geen /χɪən/ no.NEG plek /plɛk/ place.SG waar /vɑːr/ where.REL Hy /ɦəɪ/ He.3SG.M sy /səɪ/ his.3SG.M.POSS hoof /ɦʊəf/ head.SG kan /kan/ can.AUX.MOD neerlê /ˈnɪərlɛː/ lie-down.INF nie /ni/ not.NEG
F-B: Authentic Text with Idiomatic English Translation
En Jesus sê vir hom: Die jakkalse het gate en die voëls van die hemel neste, maar die Seun van die mens het geen plek waar Hy sy hoof kan neerlê nie.
→ “And Jesus says to him: The foxes have holes and the birds of the heaven have nests, but the Son of Man has no place where He can lay His head.” (Latinum Institute.)
F-C: Authentic Text Only
En Jesus sê vir hom: Die jakkalse het gate en die voëls van die hemel neste, maar die Seun van die mens het geen plek waar Hy sy hoof kan neerlê nie.
F-D: Grammar and Literary Commentary
Die jakkalse het gate (F.2) — a plain possession sentence: subject, het, object. Het is the present of hê, with the plural subject jakkalse, and it has no ending.
en die voëls van die hemel neste (F.2) — the second half of the sentence has no verb of its own. The het of the first half is understood to serve both: “the foxes have holes and the birds … [have] nests”. Afrikaans, like English, leaves out a repeated verb in this way. Neste is the plural of nes, “nest”, as gate is the plural of gat, “hole”.
maar die Seun van die mens het geen plek (F.3) — the contrast is made by repeating het with a new subject, and geen, “no”, takes the place of ’n, as in Ek het geen idee nie. Seun is written with a capital because it refers to Christ; so is Hy.
waar Hy sy hoof kan neerlê nie (F.3) — a relative clause with waar, “where”, so the verbs go to the end: kan neerlê, the modal and then the infinitive. The single nie that closes the clause belongs to geen. In this printed text sy, “his”, has no capital although Hy has.
En Jesus sê vir hom (F.1) — the older translation tells the story in the present tense, “And Jesus says to him”. Modern Afrikaans would say En Jesus het vir hom gesê, with the helper het.
The style is the plain, direct Afrikaans of the 1933 translation. Two short clauses, balanced by the repetition of het, set what the animals have against what the Son of Man does not have.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
A short story written for this lesson, in the third person. It continues the thread of Lessons 9 and 10: Thandi is in Stellenbosch. One morning she has nothing to eat, goes to the shop and meets a friend, Pieter, who is a new character. The speakers are named in Part C.
Part A: Interlinear Construed Text
11.16a Thandi Thandi het has vanoggend this-morning baie very honger hunger
11.16b Thandi /ˈtɑːndi/ Thandi het /ɦɛt/ have.PRES vanoggend /fanˈɔχənt/ this-morning baie /ˈbajə/ very honger /ˈɦɔŋər/ hunger.SG
11.17a Sy she kyk looks in in die the kas cupboard maar but sy she het has geen no brood bread nie not
11.17b Sy /səɪ/ she.3SG.F kyk /kəɪk/ look.PRES in /ən/ in.PREP die /di/ the.DEF kas /kas/ cupboard.SG maar /mɑːr/ but.CONJ sy /səɪ/ she.3SG.F het /ɦɛt/ have.PRES geen /χɪən/ no.NEG brood /brʊət/ bread.SG nie /ni/ not.NEG
11.18a Sy she het has ook also geen no melk milk nie not
11.18b Sy /səɪ/ she.3SG.F het /ɦɛt/ have.PRES ook /ʊək/ also geen /χɪən/ no.NEG melk /mɛlk/ milk.SG nie /ni/ not.NEG
11.19a Gelukkig luckily het has sy she geld money en and die the winkel shop is is naby near
11.19b Gelukkig /χəˈlœkəχ/ luckily het /ɦɛt/ have.PRES sy /səɪ/ she.3SG.F geld /χɛlt/ money.SG en /ɛn/ and.CONJ die /di/ the.DEF winkel /ˈvəŋkəl/ shop.SG is /əs/ be.PRES naby /nɑːˈbəɪ/ near
11.20a By at die the winkel shop ontmoet meets sy she haar her vriend friend Pieter Pieter wat who ’n a sak bag vol full kos food het has
11.20b By /bəɪ/ at.PREP die /di/ the.DEF winkel /ˈvəŋkəl/ shop.SG ontmoet /ɔntˈmut/ meet.PRES sy /səɪ/ she.3SG.F haar /ɦɑːr/ her.3SG.F.POSS vriend /frint/ friend.SG Pieter /ˈpitər/ Pieter wat /vat/ who.REL ’n /ə/ a.INDEF sak /sak/ bag.SG vol /fɔl/ full kos /kɔs/ food.SG het /ɦɛt/ have.PRES
11.21a Hy he het has brood bread kaas cheese en and ’n a bottel bottle melk milk in in sy his sak bag
11.21b Hy /ɦəɪ/ he.3SG.M het /ɦɛt/ have.PRES brood /brʊət/ bread.SG kaas /kɑːs/ cheese.SG en /ɛn/ and.CONJ ’n /ə/ a.INDEF bottel /ˈbɔtəl/ bottle.SG melk /mɛlk/ milk.SG in /ən/ in.PREP sy /səɪ/ his.3SG.M.POSS sak /sak/ bag.SG
11.22a Pieter Pieter vra asks of whether sy she honger hunger het has
11.22b Pieter /ˈpitər/ Pieter vra /frɑː/ ask.PRES of /ɔf/ whether.SUBORD sy /səɪ/ she.3SG.F honger /ˈɦɔŋər/ hunger.SG het /ɦɛt/ have.PRES
11.23a Sy she sê says dat that sy she geen no brood bread het has nie not
11.23b Sy /səɪ/ she.3SG.F sê /sɛː/ say.PRES dat /dat/ that.SUBORD sy /səɪ/ she.3SG.F geen /χɪən/ no.NEG brood /brʊət/ bread.SG het /ɦɛt/ have.PRES nie /ni/ not.NEG
11.24a Hy he het has genoeg enough vir for twee two en and gee gives haar her ’n a stuk piece brood bread
11.24b Hy /ɦəɪ/ he.3SG.M het /ɦɛt/ have.PRES genoeg /χəˈnuχ/ enough vir /fər/ for.PREP twee /tvɪə/ two.NUM en /ɛn/ and.CONJ gee /χɪə/ give.PRES haar /ɦɑːr/ she.3SG.F.OBJ ’n /ə/ a.INDEF stuk /stœk/ piece.SG brood /brʊət/ bread.SG
11.25a Thandi Thandi se of ma mother het has Pieter Pieter baie very lief dear
11.25b Thandi /ˈtɑːndi/ Thandi se /sə/ of.GEN ma /mɑː/ mother.SG het /ɦɛt/ have.PRES Pieter /ˈpitər/ Pieter baie /ˈbajə/ very lief /lif/ dear
11.26a Hulle they het have as as kinders children dieselfde same onderwyser teacher gehad had
11.26b Hulle /ˈɦœlə/ they.3PL het /ɦɛt/ have.AUX.PERF as /as/ as.PREP kinders /ˈkəndərs/ child.PL dieselfde /diˈsɛlfdə/ same onderwyser /ˈɔndərvəɪsər/ teacher.SG gehad /χəˈɦat/ have.PTCP
11.27a Dit it is is lekker nice om to ’n a vriend friend soos like Pieter Pieter te to hê have
11.27b Dit /dət/ it.3SG.N.EXPL is /əs/ be.PRES lekker /ˈlɛkər/ nice om /ɔm/ COMP ’n /ə/ a.INDEF vriend /frint/ friend.SG soos /sʊəs/ like.PREP Pieter /ˈpitər/ Pieter te /tə/ to.INF hê /ɦɛː/ have.INF
11.28a Sy she het has nog another ’n a koppie cup koffie coffee nodig necessary
11.28b Sy /səɪ/ she.3SG.F het /ɦɛt/ have.PRES nog /nɔχ/ another ’n /ə/ a.INDEF koppie /ˈkɔpi/ cup.SG koffie /ˈkɔfi/ coffee.SG nodig /ˈnʊədəχ/ necessary
11.29a Pieter Pieter sê says dat that hy he ’n a kafee café ken knows waar where hulle they lekker good koffie coffee het have
11.29b Pieter /ˈpitər/ Pieter sê /sɛː/ say.PRES dat /dat/ that.SUBORD hy /ɦəɪ/ he.3SG.M ’n /ə/ a.INDEF kafee /kaˈfɪə/ café.SG ken /kɛn/ know.PRES waar /vɑːr/ where.REL hulle /ˈɦœlə/ they.3PL lekker /ˈlɛkər/ good koffie /ˈkɔfi/ coffee.SG het /ɦɛt/ have.PRES
11.30a Aan at die the einde end van of die the dag day het has Thandi Thandi alles everything gehad had wat that sy she nodig necessary gehad had het has
11.30b Aan /ɑːn/ at.PREP die /di/ the.DEF einde /ˈəɪndə/ end.SG van /fan/ of.PREP die /di/ the.DEF dag /daχ/ day.SG het /ɦɛt/ have.AUX.PERF Thandi /ˈtɑːndi/ Thandi alles /ˈaləs/ everything gehad /χəˈɦat/ have.PTCP wat /vat/ that.REL sy /səɪ/ she.3SG.F nodig /ˈnʊədəχ/ necessary gehad /χəˈɦat/ have.PTCP het /ɦɛt/ have.AUX.PERF
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Part B: Natural Text with Idiomatic Translation
11.16 Thandi het vanoggend baie honger. → “Thandi is very hungry this morning.”
11.17 Sy kyk in die kas, maar sy het geen brood nie. → “She looks in the cupboard, but she has no bread.”
11.18 Sy het ook geen melk nie. → “She has no milk either.”
11.19 Gelukkig het sy geld, en die winkel is naby. → “Luckily she has money, and the shop is nearby.”
11.20 By die winkel ontmoet sy haar vriend Pieter, wat ’n sak vol kos het. → “At the shop she meets her friend Pieter, who has a bag full of food.”
11.21 Hy het brood, kaas en ’n bottel melk in sy sak. → “He has bread, cheese and a bottle of milk in his bag.”
11.22 Pieter vra of sy honger het. → “Pieter asks whether she is hungry.”
11.23 Sy sê dat sy geen brood het nie. → “She says that she has no bread.”
11.24 Hy het genoeg vir twee en gee haar ’n stuk brood. → “He has enough for two and gives her a piece of bread.”
11.25 Thandi se ma het Pieter baie lief. → “Thandi’s mother is very fond of Pieter.”
11.26 Hulle het as kinders dieselfde onderwyser gehad. → “As children they had the same teacher.”
11.27 Dit is lekker om ’n vriend soos Pieter te hê. → “It’s nice to have a friend like Pieter.”
11.28 Sy het nog ’n koppie koffie nodig. → “She needs another cup of coffee.”
11.29 Pieter sê dat hy ’n kafee ken waar hulle lekker koffie het. → “Pieter says that he knows a café where they have good coffee.”
11.30 Aan die einde van die dag het Thandi alles gehad wat sy nodig gehad het. → “At the end of the day Thandi had everything she had needed.”
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Part C: Text in Afrikaans Only
Thandi het honger
Thandi het vanoggend baie honger. Sy kyk in die kas, maar sy het geen brood nie. Sy het ook geen melk nie. Gelukkig het sy geld, en die winkel is naby.
By die winkel ontmoet sy haar vriend Pieter, wat ’n sak vol kos het. Hy het brood, kaas en ’n bottel melk in sy sak.
Pieter vra of sy honger het. Sy sê dat sy geen brood het nie. Hy het genoeg vir twee en gee haar ’n stuk brood.
Thandi se ma het Pieter baie lief. Hulle het as kinders dieselfde onderwyser gehad. Dit is lekker om ’n vriend soos Pieter te hê.
Sy het nog ’n koppie koffie nodig. Pieter sê dat hy ’n kafee ken waar hulle lekker koffie het.
Aan die einde van die dag het Thandi alles gehad wat sy nodig gehad het.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Part D: Grammar Notes for the Genre Section
Hê has three roles in the story. It is the full verb of possession in Thandi het vanoggend baie honger (11.16), sy het geen brood nie (11.17), sy het geen melk nie (11.18), sy het geld (11.19), wat ’n sak vol kos het (11.20), Hy het brood, kaas en ’n bottel melk (11.21), Hy het genoeg vir twee (11.24) and waar hulle lekker koffie het (11.29). It is the verb of a set expression in honger hê (11.16, 11.22), lief hê (11.25) and nodig hê (11.28). And it is the helper in het … gehad (11.26, 11.30), where it is also the verb itself.
Honger (11.16, 11.22): the state of hunger is Sy het honger, with hê. In 11.16 baie, “very”, stands before honger.
Geen … nie (11.17, 11.18, 11.23): Sy het geen brood nie in a main clause has het second, and the closing nie. In the subordinate clause of 11.23, dat sy geen brood het nie, het goes to the end and nie stands after it. Compare Section D, 4 and 7.
Of sy honger het (11.22): the clause after of has the verb last. The indirect question has no question mark of its own: the whole sentence is a statement about Pieter’s asking.
Wat ’n sak vol kos het (11.20): a relative clause with wat, so het stands last. The bag is the thing he has; vol kos, “full of food”, belongs to ’n sak.
Lief hê (11.25): the person loved stands between het and lief, and baie goes before lief: Thandi se ma het Pieter baie lief. Thandi se ma is “Thandi’s mother”: se joins the owner to the thing owned.
Het … gehad (11.26): Hulle het … dieselfde onderwyser gehad has the helper second and the participle at the end, with as kinders, “as children”, and the object between them.
Om ’n vriend soos Pieter te hê (11.27): the infinitive hê closes the clause that began with om; the opening dit is the dummy subject from Lesson 10.
Nodig (11.28, 11.30): in Sy het nog ’n koppie koffie nodig the thing needed stands before nodig. In the perfect, 11.30, nodig stands before the participle and the helper is last: wat sy nodig gehad het. The clause is a relative clause with wat, so the helper goes to the very end.
Nog ’n koppie koffie (11.28): nog before ’n means “another”; nog ’n koppie is “one more cup”.
Aan die einde van die dag (11.30): “at the end of the day”; the phrase opens the sentence, and so het stands second, with Thandi after it. Compare Section D, 3.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Hê /ɦɛː/ and het /ɦɛt/: the circumflex on the ê of the infinitive marks the long vowel. It is lost in the present tense, where the vowel is short and the word is written het without a mark. Do not write ✗ hê for the present, or ✗ het for the infinitive.
Gehad /χəˈɦat/ is written with a d, though it is said with /t/. The same is true of had, aand and hond.
Oë has a diaeresis (two dots) on the ë. It shows that o and e are two separate sounds, as in reën and geëet. The plural of oog, “eye”, is oë.
Geen is one word; ’n is written with an apostrophe at the top, and at the start of a sentence the next word takes the capital: ’n Mens kan nie alles hê nie.
Hyphens and compounds: vanoggend and gisteraand are one word. Neerlê is one word, with a circumflex.
Capital letters: Seun and Hy in Section F are capitalised because they refer to Christ. Elsewhere hy and sy have no capital inside a sentence.
The IPA in this lesson follows standard Afrikaans, with each word said on its own, as in Lessons 1 to 10.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
✓ Lesson 11 Afrikaans complete — hê (have)
---
Course Index: [latinum.substack.com/p/index](https://latinum.substack.com/p/index)