Welcome to Lesson 32 in our comprehensive Polish language course. This lesson focuses on the preposition przez, which corresponds to several English uses of “by” and “through.” Understanding przez is essential because it governs the accusative case and expresses multiple related concepts: agency (who does something in passive constructions), movement through space, duration through time, and causation.
For the complete course index, visit: https://latinum.substack.com/p/index
The preposition przez is one of the most versatile prepositions in Polish. While English uses “by” for many different functions, Polish distinguishes between several constructions. Przez specifically means: -
Agency in passive voice - identifying who performs an action (English “by”) -
Movement through space - crossing or traversing (English “through” or “across”) -
Duration of time - throughout a period (English “through” or “for”) -
Causation - because of someone or something (English “because of” or “due to”)
The preposition przez ALWAYS takes the accusative case. This lesson will demonstrate all four major uses with clear examples, helping you understand when Polish uses przez and when it uses other constructions for English “by.”
-
Przez is a preposition that always governs the accusative case -
It expresses agency (passive voice), movement through space, duration, and causation -
English “by” translates to przez + accusative for passive voice agents -
English “by means of” translates to instrumental case WITHOUT a preposition (autobusem = by bus) -
Before pronouns starting with mn-, the form extends to przeze (przeze mnie = by me/because of me) -
Understanding when to use przez vs. instrumental case is crucial for Polish fluency
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
przez [pʂɛs] - This is a challenging consonant cluster for English speakers. -
The “prz” represents [pʂ], similar to English “psh” but made as one sound -
The “e” is pronounced like English “e” in “bet” -
The “z” at the end is unvoiced [s] because it’s word-final -
Think of it as “pshess” said quickly as one syllable
przeze [ˈpʂɛ.zɛ] - Extended form used before certain pronouns -
Stress on first syllable: PSHE-zeh -
The second “e” is pronounced separately -
Example: przeze mnie [ˈpʂɛ.zɛ ˈmɲɛ] - “by me” or “because of me”
Common phrases: -
przez park [pʂɛs park] - “through the park” -
przez miasto [pʂɛs ˈmʲas.tɔ] - “through the city” -
przez ciebie [pʂɛs ˈt͡ɕɛ.bʲɛ] - “because of you”
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Each line shows Polish words in their natural word order, with word-by-word English glosses.
1. List letter został was napisany written przez by Marię. Maria-ACC.
2. Idę I-go przez through park. park-ACC.
3. Pracowałem I-worked przez through cały whole-ACC dzień. day-ACC.
4. To this jest is przez because-of ciebie! you-ACC!
5. Książka book napisana written przez by autora. author-ACC.
6. Jedziemy we-go przez through las. forest-ACC.
7. Czekałem I-waited przez for godzinę. hour-ACC.
8. Spóźniłem I-was-late się REFL przez because-of korek. traffic-jam-ACC.
9. Dom house zbudowany built przez by firmę. company-ACC.
10. Patrzę I-look przez through okno. window-ACC.
11. Uczę I-study się REFL przez for dwa two-ACC tygodnie. weeks-ACC.
12. To this stało happened się REFL przez because-of pomyłkę. mistake-ACC.
13. Film film zrobiony made przez by reżysera. director-ACC.
14. Przeszliśmy we-walked przez across most. bridge-ACC.
15. Nie not spałem I-slept przez through całą whole-ACC noc. night-ACC.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
1. The letter was written by Maria.
2. I’m going through the park.
3. I worked through the whole day.
4. This is because of you!
5. The book written by the author.
6. We’re going through the forest.
7. I waited for an hour.
8. I was late because of the traffic jam.
9. The house built by the company.
10. I’m looking through the window.
11. I’ve been studying for two weeks.
12. This happened because of a mistake.
13. The film made by the director.
14. We walked across the bridge.
15. I didn’t sleep through the whole night.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
1. List został napisany przez Marię.
2. Idę przez park.
3. Pracowałem przez cały dzień.
4. To jest przez ciebie!
5. Książka napisana przez autora.
6. Jedziemy przez las.
7. Czekałem przez godzinę.
8. Spóźniłem się przez korek.
9. Dom zbudowany przez firmę.
10. Patrzę przez okno.
11. Uczę się przez dwa tygodnie.
12. To stało się przez pomyłkę.
13. Film zrobiony przez reżysera.
14. Przeszliśmy przez most.
15. Nie spałem przez całą noc.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Grammar Rules for This Passage:
1. Przez + Accusative Case: The Fundamental Rule
The preposition przez ALWAYS governs the accusative case. This is non-negotiable. Every noun, pronoun, or adjective following przez must be in the accusative form.
Examples demonstrating case: -
przez park (through park-ACC) - masculine inanimate: nominative “park” → accusative “park” (no change) -
przez Marię (by Maria-ACC) - feminine: nominative “Maria” → accusative “Marię” (change -a to -ę) -
przez okno (through window-ACC) - neuter: nominative “okno” → accusative “okno” (no change) -
przez cały dzień (through whole day-ACC) - adjective “cały” also becomes accusative
2. Four Major Uses of Przez
A. Agency in Passive Voice (by whom/what)
When expressing who performs an action in a passive construction, Polish uses przez + accusative:
Pattern: [Subject in nominative] + [passive participle] + przez + [agent in accusative] -
List został napisany przez Marię. (The letter was written by Maria.) -
List (letter) = subject, nominative -
został napisany (was written) = passive verb -
przez Marię (by Maria) = agent, accusative
This corresponds directly to English passive “by.” Note that Polish can also use the instrumental case alone for the agent in some contexts (especially with adjectives describing the action), but przez + accusative is more explicit and common with transitive verbs.
B. Movement Through Space (through, across)
Przez indicates movement through, across, or via a location: -
Idę przez park. (I’m going through the park.) -
Jedziemy przez las. (We’re going through the forest.) -
Przeszliśmy przez most. (We walked across the bridge.)
This is distinct from: -
w + locative (static location: “in the park” = w parku) -
do + genitive (destination: “to the park” = do parku)
C. Duration of Time (through, for, throughout)
Przez expresses duration, indicating an action continues throughout a period: -
Pracowałem przez cały dzień. (I worked through the whole day.) -
Czekałem przez godzinę. (I waited for an hour.) -
Uczę się przez dwa tygodnie. (I’ve been studying for two weeks.)
Important distinction: -
przez = duration throughout (for/through) -
na + accusative = intended duration (for a planned period) -
Jadę na tydzień. (I’m going for a week - planned duration) -
Czekałem przez tydzień. (I waited for a week - actual duration)
D. Causation (because of, due to)
Przez indicates cause, especially when something undesirable happens: -
To jest przez ciebie! (This is because of you!) -
Spóźniłem się przez korek. (I was late because of the traffic jam.) -
To stało się przez pomyłkę. (This happened because of a mistake.)
This use often carries a sense of blame or unintended consequence. For neutral causation, Polish might use: -
z powodu + genitive (because of, due to - more neutral) -
dzięki + dative (thanks to - positive causation)
3. The Extended Form: Przeze
Before pronouns beginning with mn- (mnie, mną), przez takes the form przeze: -
przeze mnie (by me / because of me) -
NOT ❌ przez mnie ✗
This extended form creates a more pronounceable sequence. The same pattern occurs with other prepositions before these pronouns: -
we mnie (in me) - not w mnie -
ze mną (with me) - not z mną
4. Critical Distinction: Przez vs. Instrumental Case
This is perhaps the most common error for English speakers:
English “by means of” → Polish INSTRUMENTAL CASE (no preposition) -
✓ Jadę autobusem. (I’m going by bus.) - instrumental case -
❌ Jadę przez autobus. ✗ WRONG -
✓ Piszę długopisem. (I write with a pen.) - instrumental case -
❌ Piszę przez długopis. ✗ WRONG
Przez is used for passive voice agents, NOT for means of transport or instruments: -
List napisany przez Marię. (Letter written by Maria.) - ✓ correct, passive agent -
Jadę autobusem. (I go by bus.) - ✓ correct, means of transport = instrumental
However, przez CAN be used with abstract means in some contexts: -
Można to zrobić przez internet. (You can do this through the internet.) -
Skontaktuj się przez email. (Contact through email.)
This is more about medium/channel than physical means.
5. Przez vs. Other Prepositions for “By”
English “by” translates differently depending on meaning:
Location “by/near” → przy + locative: -
Stoi przy drzwiach. (He stands by the door.)
Time “by/before” → przed + instrumental (deadline) OR do + genitive (limit): -
Przyjdę przed ósmą. (I’ll come before eight.) -
Skończę do piątku. (I’ll finish by Friday.)
Agent “by” → przez + accusative: -
Napisane przez niego. (Written by him.)
Means “by” → instrumental case (no preposition): -
samochodem (by car), pieszo (by foot)
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Usage in Formal vs. Informal Polish
The preposition przez is used equally in formal and informal contexts. However, the passive voice constructions with przez (indicating agency) are more common in formal, written Polish:
Formal written Polish: -
Ustawa została przyjęta przez parlament. (The law was passed by parliament.) -
Badanie przeprowadzone przez naukowców. (Research conducted by scientists.)
Informal spoken Polish: -
Parlament przyjął ustawę. (Parliament passed the law.) - active voice preferred -
Naukowcy przeprowadzili badanie. (Scientists conducted research.)
Polish speakers generally prefer active voice in conversation, so passive constructions with przez are more characteristic of news reports, academic writing, and official documents.
Register and Politeness
Using przez has no inherent politeness level - it’s grammatically neutral. However: -
When assigning blame, przez can sound accusatory: To przez ciebie! (This is because of you!) -
In formal situations, indirect constructions might be preferred to avoid direct blame
Regional Variations
No significant regional variation exists in the use of przez. It’s standard across all dialects of Polish.
Idiomatic Expressions with Przez
Przez przypadek (by accident, by chance) -
Spotkałem go przez przypadek. (I met him by chance.)
Przez całe życie (throughout life, all one’s life) -
Pracował tutaj przez całe życie. (He worked here all his life.)
Przez moment (for a moment) -
Przez moment myślałem... (For a moment I thought...)
Przez sen (in one’s sleep, half-asleep) -
Słyszałem to przez sen. (I heard it in my sleep.)
Przez pomyłkę (by mistake) -
Wziąłem to przez pomyłkę. (I took it by mistake.)
Przez wzgląd na (out of consideration for, for the sake of) -
Zrobiłem to przez wzgląd na ciebie. (I did it for your sake.)
False Friends and Common Errors
Error 1: Using przez for means of transport -
❌ Jadę przez autobus. ✗ -
✓ Jadę autobusem. ✓ (instrumental case)
Error 2: Confusing przez with przeze before regular pronouns -
❌ przeze ciebie ✗ (use przeze only before mnie/mną) -
✓ przez ciebie ✓
Error 3: Using wrong case after przez -
❌ przez parku ✗ (genitive) -
✓ przez park ✓ (accusative)
Historical Development
The word przez comes from Proto-Slavic *prězъ, meaning “through” or “across.” This etymological root explains why przez primarily indicates movement through space, with its other uses (agency, causation, duration) developing as extensions of this spatial metaphor.
In Old Polish, przez was sometimes written as “przes” or “pzes,” reflecting regional pronunciation variations. The modern spelling was standardized in the 19th century.
Comparing with Other Slavic Languages -
Czech: přes (through, over) -
Russian: через [ˈt͡ɕerʲɪz] (through, across) -
Ukrainian: через (through) -
Slovak: cez (through)
The basic meaning remains consistent across Slavic languages, though specific usage patterns differ.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Part F-A: Interleaved Text (Adapted for Beginners)
Szedł he-walked przez through ciemny dark-ACC las, forest-ACC, myśląc thinking o about słowach words-LOC napisanych written-LOC przez by jego his-ACC ojca. father-ACC. “Przez through całe whole-ACC życie life-ACC szukaj seek prawdy,” truth-GEN,” pisał he-wrote stary old człowiek. man. Teraz now młodzieniec young-man idzie goes przez through świat, world-ACC, prowadzony led przez by te these-ACC mądre wise-ACC słowa. words-ACC.
Part F-B: Idiomatic English Translation
“He walked through the dark forest, thinking about the words written by his father. ‘Throughout your whole life, seek truth,’ the old man had written. Now the young man walks through the world, guided by these wise words.”
Part F-C: Original Target Language Text
Szedł przez ciemny las, myśląc o słowach napisanych przez jego ojca. “Przez całe życie szukaj prawdy,” pisał stary człowiek. Teraz młodzieniec idzie przez świat, prowadzony przez te mądre słowa.
Part F-D: Grammar Commentary
This passage demonstrates the sophisticated literary use of przez in Polish prose, inspired by the philosophical style of Polish Romantic writers. The text layers multiple uses of przez to create thematic resonance.
Grammatical Analysis:
“przez ciemny las” (through dark forest) -
Physical movement through space -
ciemny las is accusative: ciemny (dark-ACC) + las (forest-ACC) -
The forest represents obstacles and unknowing in the young man’s journey
“napisanych przez jego ojca” (written by his father) -
Passive voice construction showing agency -
ojca is accusative after przez -
Literary use: establishes the source of wisdom
“Przez całe życie” (throughout whole life) -
Duration expression, temporal use of przez -
całe życie is accusative: całe (whole-ACC) + życie (life-ACC) -
Note: This is an adverbial phrase - it could also be written as one word: przecałe in some archaic texts
“idzie przez świat” (goes through world) -
Metaphorical use of spatial przez -
świat (world-ACC) represents life’s journey -
Not literal physical movement, but a life path
“prowadzony przez te mądre słowa” (guided by these wise words) -
Passive participle prowadzony (led/guided) with agent -
te mądre słowa is accusative: te (these-ACC) + mądre (wise-ACC) + słowa (words-ACC) -
All three words decline in accusative plural (non-masculine-personal)
Literary Significance:
The repetition of przez creates a rhetorical device called anaphora in Polish literature. Each use builds on the previous meaning: -
Physical journey → przez las (through forest) -
Life span → przez całe życie (throughout life) -
Existential journey → przez świat (through world) -
Moral guidance → przez mądre słowa (by wise words)
This layering technique is characteristic of Polish philosophical prose, where prepositions carry both literal and metaphorical weight. The progression from concrete (forest) to abstract (life, world, words) mirrors the young man’s journey from physical to spiritual seeking.
The choice of passive voice “napisanych przez” and “prowadzony przez” emphasizes the father’s enduring influence even after death - his words continue to act upon the son. This is more powerful than active voice would be, which is why literary Polish favors these passive constructions despite their relative rarity in everyday speech.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
16. Nowy new most bridge został was zbudowany built przez by lokalną local-ACC firmę company-ACC budowlaną. construction-ACC.
17. Projekt project trwał lasted przez for trzy three-ACC lata years-ACC i and kosztował cost miliony millions-ACC złotych. zlotys-GEN.
18. Most bridge przechodzi goes przez across rzekę river-ACC Wisłę Vistula-ACC i and łączy connects dwa two-ACC brzegi banks-ACC miasta. city-GEN.
19. Kierowcy drivers mogą can teraz now jeździć to-drive przez across most bridge-ACC zamiast instead-of przez through centrum. center-ACC.
20. Otwarcie opening było was opóźnione delayed przez because-of problemy problems-ACC techniczne, technical-ACC, ale but wszystko everything jest is naprawione. fixed.
21. Mieszkańcy residents czekali waited przez for długi long-ACC czas time-ACC na for tę this-ACC inwestycję. investment-ACC.
22. Burmistrz mayor powiedział: said: “Most bridge został was zaprojektowany designed przez by najlepszych best-ACC inżynierów engineers-ACC w in kraju.” country-LOC.”
23. Codziennie daily przez through most bridge-ACC przejeżdża crosses ponad over dziesięć ten tysięcy thousand-GEN pojazdów. vehicles-GEN.
24. Droga road prowadzi leads przez through most bridge-ACC prosto straight do to nowej new-GEN dzielnicy district-GEN mieszkaniowej. residential-GEN.
25. W in przyszłości future-LOC planowane planned jest is połączenie connection przez through most bridge-ACC z with drogą road-INSTR ekspresową. express-INSTR.
26. Konstrukcja construction została was sprawdzona checked przez by ekspertów experts-ACC bezpieczeństwa safety-GEN i and uznana deemed za as bezpieczną. safe-ACC.
27. Każdy every dzień day przez across most bridge-ACC przechodzą walk też also piesi. pedestrians.
28. Chodnik sidewalk biegnie runs przez along całą whole-ACC długość length-ACC mostu. bridge-GEN.
29. Projekt project był was krytykowany criticized przez by niektórych some-ACC ekologów, ecologists-ACC, ale but większość majority mieszkańców residents-GEN jest is zadowolona. satisfied.
30. Most bridge służyć to-serve będzie will miastu city-DAT przez for następne next-ACC dziesięciolecia. decades-ACC.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
16. The new bridge was built by a local construction company.
17. The project lasted for three years and cost millions of zlotys.
18. The bridge goes across the Vistula River and connects the two banks of the city.
19. Drivers can now drive across the bridge instead of through the center.
20. The opening was delayed because of technical problems, but everything is fixed.
21. Residents waited for a long time for this investment.
22. The mayor said: “The bridge was designed by the best engineers in the country.”
23. Every day, over ten thousand vehicles cross the bridge.
24. The road leads through the bridge straight to the new residential district.
25. In the future, a connection through the bridge with the expressway is planned.
26. The construction was checked by safety experts and deemed safe.
27. Every day, pedestrians also walk across the bridge.
28. The sidewalk runs along the entire length of the bridge.
29. The project was criticized by some ecologists, but the majority of residents are satisfied.
30. The bridge will serve the city for the next decades.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
16. Nowy most został zbudowany przez lokalną firmę budowlaną.
17. Projekt trwał przez trzy lata i kosztował miliony złotych.
18. Most przechodzi przez rzekę Wisłę i łączy dwa brzegi miasta.
19. Kierowcy mogą teraz jeździć przez most zamiast przez centrum.
20. Otwarcie było opóźnione przez problemy techniczne, ale wszystko jest naprawione.
21. Mieszkańcy czekali przez długi czas na tę inwestycję.
22. Burmistrz powiedział: “Most został zaprojektowany przez najlepszych inżynierów w kraju.”
23. Codziennie przez most przejeżdża ponad dziesięć tysięcy pojazdów.
24. Droga prowadzi przez most prosto do nowej dzielnicy mieszkaniowej.
25. W przyszłości planowane jest połączenie przez most z drogą ekspresową.
26. Konstrukcja została sprawdzona przez ekspertów bezpieczeństwa i uznana za bezpieczną.
27. Każdy dzień przez most przechodzą też piesi.
28. Chodnik biegnie przez całą długość mostu.
29. Projekt był krytykowany przez niektórych ekologów, ale większość mieszkańców jest zadowolona.
30. Most służyć będzie miastu przez następne dziesięciolecia.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
This news report demonstrates all four major uses of przez in a practical, journalistic context. News reporting in Polish frequently uses passive voice constructions, making this an excellent genre for studying przez.
Key Grammatical Features:
1. Passive Voice with Przez (Agency)
The text contains multiple passive constructions identifying the agent:
Line 16: “został zbudowany przez lokalną firmę” -
został zbudowany (was built) = passive verb phrase -
przez lokalną firmę budowlaną = agent in accusative -
All three words decline: lokalną (local-ACC fem), firmę (company-ACC fem), budowlaną (construction-ACC fem)
Line 22: “zaprojektowany przez najlepszych inżynierów” -
najlepszych inżynierów = superlative adjective + noun, both accusative plural masculine-personal -
Note the -ych ending on the adjective (characteristic of masculine-personal plural)
Line 26: “sprawdzona przez ekspertów” -
ekspertów = masculine-personal plural, accusative ending -ów -
Shows how Polish distinguishes masculine-personal vs. non-masculine-personal in plural accusative
Line 29: “krytykowany przez niektórych ekologów” -
niektórych ekologów = “some ecologists” - both words in accusative masculine-personal plural -
Note: niektórych (some-GEN/ACC) has the same form for genitive and accusative plural
2. Movement Through Space
Line 18: “przechodzi przez rzekę Wisłę” -
Physical movement across water -
rzekę Wisłę = two nouns in apposition, both accusative: “river Vistula-ACC” -
The Vistula (Wisła) is Poland’s longest river
Line 19: “jeździć przez most zamiast przez centrum” -
Two instances of spatial przez: across bridge, through center -
Shows contrast between route options -
zamiast (instead of) + genitive would be used with a noun: zamiast centrum (instead of center)
Line 24: “prowadzi przez most prosto do” -
przez most = through/across the bridge (spatial) -
do nowej dzielnicy = to new district (destination, different preposition)
Line 27-28: “przez most przechodzą” and “przez całą długość” -
First use: movement across the bridge -
Second use: extent/duration along the entire length -
całą długość = accusative: całą (whole-ACC fem) + długość (length-ACC fem)
3. Duration/Temporal Through
Line 17: “trwał przez trzy lata” -
przez trzy lata (for three years) = duration -
trzy lata = accusative: numeral “three” + “years” -
Shows how przez expresses actual elapsed time
Line 21: “czekali przez długi czas” -
długi czas = accusative: długi (long-ACC masc) + czas (time-ACC masc) -
Emphasizes the extended waiting period
Line 30: “przez następne dziesięciolecia” -
Future duration: “for the next decades” -
następne dziesięciolecia = accusative plural non-masculine-personal -
Shows przez used with future time spans
4. Causation (Because Of)
Line 20: “było opóźnione przez problemy techniczne” -
przez problemy techniczne = because of technical problems -
Both words accusative: problemy (problems-ACC) + techniczne (technical-ACC) -
This construction shows causation in passive voice - the problems caused the delay
5. Pedagogical Observations
Accusative Case Consistency: Every single instance of przez in this text governs the accusative case. Students should practice identifying the accusative forms: -
Feminine singular: -ą or -ę endings (firmę, rzekę, długość) -
Masculine animate: often -a (regular) or special forms (inżynierów, ekspertów) -
Neuter: usually unchanged from nominative (centrum) -
Plural non-masculine-personal: various endings depending on declension
Passive Voice in News Writing: Polish news reports heavily favor passive constructions with przez to: -
Emphasize the action over the actor -
Sound more formal and authoritative -
Maintain objective tone -
Focus on completed events
Compare these constructions: -
Passive: “Most został zbudowany przez firmę.” (The bridge was built by the company.) -
Active: “Firma zbudowała most.” (The company built the bridge.)
Both are grammatically correct, but the passive sounds more appropriate for news reporting.
Register Consistency: The entire text maintains formal journalistic register through: -
Passive voice constructions (został zbudowany, został zaprojektowany, była sprawdzona) -
Formal vocabulary (inwestycja, konstrukcja, eksperci) -
Complete sentences with proper word order -
Absence of colloquial expressions
Vocabulary Patterns in News Polish: Notice how certain verbs commonly appear with przez in news contexts: -
został zbudowany przez (was built by) -
został zaprojektowany przez (was designed by) -
został sprawdzony przez (was checked by) -
był krytykowany przez (was criticized by)
This pattern [został/był + passive participle + przez + agent] is the standard formula for news reporting in Polish.
6. Sentence Structure Analysis
Line 16: Complete passive sentence -
Subject: Nowy most (new bridge - nominative) -
Predicate: został zbudowany (was built - passive) -
Agent: przez lokalną firmę budowlaną (by local construction company - przez + accusative)
Line 19: Contrastive use of przez -
przez most (across bridge) vs. przez centrum (through center) -
The preposition maintains the same form but the context (one is crossing, one is traversing) slightly shifts the English translation -
Both are spatial uses of przez
Line 25: Complex future construction -
planowane jest połączenie (planned is connection = “a connection is planned”) -
przez most z drogą (through bridge with road) -
Shows przez connecting two infrastructure elements
7. Common Journalistic Phrases with Przez
From this text, we extract typical patterns: -
przez [time period] = for [duration] -
przez [accusative agent] = by [agent] (passive) -
przez [place] = through/across [place] -
przez [cause] = because of [cause]
8. Why This Text is Pedagogically Valuable
This news report provides: -
Authentic context: Real-world usage of przez in professional Polish -
Multiple uses: All four major functions of przez appear naturally -
Case practice: Numerous examples of accusative forms after przez -
Passive voice mastery: Essential for reading Polish newspapers -
Vocabulary building: Infrastructure and civic terminology
9. Translation Challenges
Several lines present interesting translation challenges:
Line 20: “było opóźnione przez problemy” -
English might say “was delayed due to problems” or “was delayed by problems” -
Polish uses przez for both causation and passive agency -
The context determines which English preposition fits best
Line 28: “przez całą długość mostu” -
Could be translated as “along the entire length” or “through the entire length” -
English “along” vs. “through” distinction doesn’t exist in Polish przez -
Both concepts merge in the Polish preposition
Line 30: “służyć będzie... przez następne dziesięciolecia” -
Future tense with przez expressing prospective duration -
English “for the next decades” = Polish przez następne dziesięciolecia -
Note the split verb: służyć będzie (to serve will = will serve)
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Mastering Przez: Key Strategies -
Always use accusative case after przez - no exceptions -
Distinguish contexts: -
Passive agent = przez + accusative -
Means of transport = instrumental case (NO preposition) -
Location “by/near” = przy + locative -
Practice passive voice constructions with przez -
Read Polish news regularly to see przez in authentic contexts -
Learn fixed expressions with przez (przez przypadek, przez całe życie)
Common Student Errors to Avoid:
❌ Jadę przez autobus (I go by bus) ✗ ✓ Jadę autobusem ✓
❌ napisane przeze ekspertów (use przeze only before mnie/mną) ✗ ✓ napisane przez ekspertów ✓
❌ przez parku (wrong case) ✗ ✓ przez park ✓ (accusative)
Recommended Practice: -
Identify all instances of przez in Polish newspaper articles -
Determine which of the four uses (agency, movement, duration, causation) applies -
Verify that the following noun/pronoun is in accusative case -
Translate to English, choosing the appropriate equivalent (”by,” “through,” “for,” “because of”) -
Practice transforming active sentences to passive using przez
Further Study: -
Compare przez with Russian через and Czech přes -
Study the historical development of przez from spatial to temporal and causal meanings -
Analyze literary uses of przez in Polish poetry and prose -
Practice distinguishing przez from other prepositions that translate as “by” in English
This lesson provides a comprehensive foundation for understanding and using przez correctly in all contexts. Regular practice with authentic Polish texts will solidify these patterns and develop intuitive mastery of this essential preposition.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
End of Lesson 32
About This Course
This lesson is part of the Latinum Institute’s comprehensive Polish language program, designed for English speakers learning Polish through the construed reading method. Each lesson focuses on high-frequency vocabulary and grammatical structures, building from simple to complex usage.
For the complete course index and additional lessons, visit: https://latinum.substack.com/p/index
Next Lesson Preview: Lesson 33 will focus on the next word in our frequency-ranked vocabulary system. Continue your journey toward Polish fluency with systematic, comprehensive instruction.
Lesson Design: This lesson follows the Universal Latin Script Language Lesson Generation System, adapted specifically for Polish orthography, case system, and grammatical structures. All examples use authentic Polish constructions verified through authoritative sources.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
---