1.1 Mē Claudium Ptolemaeum Alexandrīae librōs dē orbe terrārum scrībere multī sciunt, paucī quid in eīs scrībam intellegunt.
1.2 Nōn enim regiōnēs singulās dēpingō, ut pictōrēs quī ūnam urbem aut ūnam īnsulam dīligentissimē effingunt, sed tōtum orbem in ūnā tabulā dēscrībō.
1.3 Quod ut fierī possit, cuique locō duo numerī tribuendī sunt: alter, quot partibus ab aequinoctiālī circulō absit; alter, quot partibus ab eō circulō absit quem per Īnsulās Fortūnātās ā septentriōnibus ad merīdiem dūcimus.
1.4 Priōrem numerum lātitūdinem, posteriōrem longitūdinem vocāmus.
1.5 Locus quī hōs duōs numerōs habet cum omnibus aliīs locīs comparārī potest; locus quī nūllōs habet nōn ad terrārum dēscrīptiōnem pertinet, sed ad fābulās.
1.6 Hoc saepe discipulīs meīs dīxī, saepius mihi ipsī.
1.7 Marīnum Tyrium, virum dīligentissimum, ante mē plūrima dē longinquīs regiōnibus collēgisse cōnstat.
1.8 Eum tamen, dum omnia colligit, nōn omnia examināvisse ex ipsīs eius librīs intellegitur.
1.9 Trādidit enim Marīnus ā Turre Lapideā, quae in montibus ultrā Bactriānōs sita esse dīcitur, ad Sēram, Sērum urbem prīncipem, iter esse septem mēnsium.
1.10 Hōs septem mēnsēs Marīnus in stadia redēgit, et spatium trīgintā sex mīlium et ducentōrum stadiōrum esse statuit.
1.11 Ipse autem Marīnus ad Sērās numquam ierat.
1.12 Fāma est mercātōrem quendam Macedonem, cui nōmen esset Maēs, quī et Titiānus vocārētur, iter illud nōn ipsum cōnfēcisse, sed prōcūrātōrēs suōs ad Sērās mīsisse.
1.13 Itaque quae dē Sēribus sciēbāmus per tot ōra trādita erant ut vix quicquam praeter numerum mēnsium superesset.
2.1 Prīdiē Īdūs Iūniās, cum in tabulīs Sēricīs corrigendīs occupātus essem, servus nūntiāvit senem quendam ad forēs adstāre quī mē vidēre cuperet.
2.2 Quaesīvī quis esset et quid vellet.
2.3 Servus respondit eum sē Bithum Thrācem nōmināre, et dīcere sē septem mēnsēs ambulāvisse, nec velle eōs ā mē ad dīmidium redigī.
2.4 Prīmum rīsī; deinde, cum intellegerem quid dīceret, obstupuī.
2.5 Nam paucīs ante diēbus librāriīs meīs dictāveram Marīnum spatium inter Turrem Lapideam et Sēram nimis longum fēcisse, idque ad dīmidium redigendum esse.
2.6 Librāriōs, ut fit, per urbem garrīvisse, et rūmōrem ūsque ad portum pervēnisse, ubi senex ille habitāret, facile coniciēbam.
2.7 Iussī eum intrōdūcī.
2.8 Intrāvit homō prōcērus sed curvus, capite cānō, manibus dūrīs quasi ligneīs.
2.9 Baculum ferēbat, nōn ut sē fulcīret, ut posteā intellēxī, sed quia sine eō ambulāre nōn cōnsuēverat.
2.10 Dīxit sē, cum iuvenis esset, apud prōcūrātōrēs illīus Macedonis mūliōnem fuisse, et mūlōs eōrum ā Turre Lapideā ūsque ad Sēram dūxisse.
2.11 Nunc sē in portū fūnēs torquēre, et septuāgintā annōs nātum esse addidit.
2.12 Tum mē rogāvit num vērum esset mē iter suum dīmidiō brevius fēcisse.
2.13 Respondī mē nōn iter eius sed numerum Marīnī corrēxisse.
2.14 Hoc eum nōn intellegere manifestum erat; stābat enim et baculum ambābus manibus tenēbat, quasi id quoque sibi ēripī timēret.
3.1 Iussī eum cōnsīdere, et quaesīvī quot diēs in illō itinere ambulāvisset.
3.2 Respondit sē septem mēnsēs ambulāvisse, id quod iam dīxisset.
3.3 Tum quaesīvī utrum omnibus illīus temporis diēbus ambulāvisset, an aliquandō cōnstitisset.
3.4 Ille, paulisper recordātus, fassus est sē in montibus vīgintī diēs ad flūmen sēdisse, dum nix liquēsceret et vadum aperīrētur.
3.5 Addidit ventōs illīc tam vehementēs fuisse ut mūlī saepe prōcumberent, et tempestātēs tantās ut nōnnumquam per trīduum nēmō ē tabernāculō exīret.
3.6 Dīxī mē hoc nōn mīrārī; iter enim illud, sī Marīnō crēderēmus, sub eōdem ferē caelī circulō īre sub quō Hellēspontus et Byzantium iacērent, ubi hiemēs asperae essent.
3.7 Deinde quaesīvī utrum via rēcta esset, an per vallēs et circum montēs flecterētur.
3.8 Rīsit senex, et nūllam in illīs regiōnibus viam rēctam esse affirmāvit, nisi forte avibus.
3.9 Mūlōs enim nōn quā brevissimum esset, sed quā aqua et pābulum invenīrentur, īre.
3.10 Hōc locō rem distinguere oportēbat, et distīnxī.
3.11 Bis errāverat Marīnus: semel quod septem mēnsēs quasi continuōs numerāverat, cum multī diēs morā et tempestātibus cōnsūmptī essent; iterum quod viam quasi rēctam mēnsus erat, cum ea per montēs flecterētur.
3.12 Atque ipse Marīnus alibī scrīpserat mercātōrēs, negōtiīs suīs intentōs, vēritātem parum quaerere et spatia saepe glōriandī causā augēre.
3.13 Hoc tamen, quod dē cēterīs mercātōribus rēctē monuerat, in illīus Macedonis prōcūrātōribus oblītus erat.
3.14 Haec Bithō quam brevissimē potuī explicāvī.
3.15 Ille capite quassātō respondit sē glōriandī causā nihil auxisse; pedēs suōs mēnsēs illōs nōn nārrāvisse, sed tulisse.
4.1 Tum ego, quī nēminem ē longinquīs regiōnibus redeuntem sine interrogātiōne dīmittō, ea quaesīvī quae semper quaerō.
4.2 Quaesīvī num umquam polum septentriōnālem observāvisset, et quantum suprā horizontem ēlātus esset.
4.3 Quaesīvī quot hōrārum esset diēs longissimus apud Sērās.
4.4 Quaesīvī dēnique num lūnam dēficientem vīdisset, et quō diē, quā hōrā noctis.
4.5 Ad nūllam hārum rērum respondēre poterat.
4.6 Dīxit sē polum nōn nōvisse; hōrās apud mūliōnēs nōn numerārī, nisi ut scīrētur quandō pābulum dandum esset; dē lūnā sē posteā dictūrum esse.
4.7 Ea autem quae sciēbat plūrima erant, sed ad rem meam nihil pertinēbant.
4.8 Nōmina mūlōrum suōrum omnium memoriā tenēbat, et pretium sēricī in singulīs mercātibus, et quae mulier apud Turrem Lapideam pānem calidum vēndidisset.
4.9 Nārrāvit etiam trēs diēs ultrā flūmen quoddam vīcum esse ubi canēs ingentēs portās custōdīrent, et post eum vīcum, quīnque diērum itinere, arborem sōlitāriam stāre.
4.10 Haec audiēns vix mē continuī.
4.11 Trēs diēs ultrā flūmen quoddam: quasi vērō quisquam flūmen illud in tabulā invenīre posset, nisi prius scīret ubi esset.
4.12 Iam paene dīxeram tālia viātōrum fābulās esse, nōn terrārum dēscrīptiōnem, cum senex, quasi mentem meam sentīret, conticuit.
5.1 Post longum silentium Bithus baculum suum mihi ostendit, et sē merīdiem eō mētīrī solitum esse dīxit.
5.2 Magistrum enim itineris, hominem sevērum, iussisse ut ipse, quī nātū minimus esset, merīdiem nūntiāret, quō tempore mūlī cōnsisterent et pābulum acciperent.
5.3 Sē igitur cotīdiē baculum in terram rēctum dēfīgere solitum esse, et umbram eius observāre, dum brevissima fieret.
5.4 Cum autem umbra dēcrēscere dēsiisset, merīdiem esse clāmāvisse.
5.5 In Thrāciā, ubi puer fuisset, patrem sē hoc docuisse, et dīxisse umbram mediā aestāte tertiam partem baculī aequāre.
5.6 Id autem sē semper meminisse, quod pater, cum hoc docēret, aurem sibi vellisset.
5.7 Apud Sērās autem, mediā aestāte, sē diū exspectāvisse dum umbra ad tertiam partem dēcrēsceret; illam vērō ad tertiam partem pervēnisse nec cōnstitisse, sed ūsque ad quārtam partem baculī dēcrēvisse.
5.8 Sē interim, quod umbra nōndum cōnsisteret, merīdiem nōn clāmāvisse; itaque mūlōs sērō pābulum accēpisse, et magistrum īrātum sē baculō ipsīus verberāvisse.
5.9 Ex eō diē sē umbram illam quārtae partis numquam oblītum esse.
5.10 Haec cum audīvissem, surrēxī; nec iam senem nec baculum, sed numerum vidēbam.
6.1 Tum Bithō explicāre cōnātus sum quid ex umbrā illā colligī posset.
6.2 Docuī sōlem, cum mediā aestāte merīdiē altissimus esset, nōn eādem altitūdine omnibus locīs appārēre, sed eō humiliōrem quō quis longius ad septentriōnēs prōgressus esset.
6.3 Umbram igitur baculī esse quasi nūntium quī, nihil sciēns, vērum tamen dē lātitūdine locī referret.
6.4 Sī baculum quattuor partium esset, umbra ūnīus, sōlem ā summō caelī punctō, quod nōbīs suprā caput esset, quattuordecim ferē partibus abesse.
6.5 Huic numerō addendum esse spatium quō sōl mediā aestāte ultrā aequinoctiālem circulum ad septentriōnēs prōcēderet, quod esset trium et vīgintī partium et paulō amplius.
6.6 Ita efficī Sēram duodēquadrāgintā ferē partibus ab aequinoctiālī circulō abesse.
6.7 Bithus mē diū intuitus est, deinde quaesīvit num vērē ex baculō suō numerum ēlicuissem.
6.8 Affirmāvī, et numerum illum certiōrem esse dīxī quam omnia quae Marīnus dē Sēribus scrīpsisset.
6.9 Nec memoriae eius diffīdēbam; aurem enim in Thrāciā vulsam et tergum apud Sērās verberātum testēs mihi satis fīdī vidēbantur.
6.10 Lātitūdinem enim sōl omnibus grātīs dat; longitūdinem nēminī dat.
6.11 Ad longitūdinem inveniendam opus est ut eadem lūnae dēfectiō in duōbus locīs observētur, et hōra in utrōque notētur; ex hōrārum enim differentiā intervallum colligitur.
6.12 Tum Bithum dē lūnā interrogāvī, dē quā posteā dictūrum sē esse prōmīserat.
7.1 Senex diū tacuit; deinde nārrāvit sē in montibus, nocte quādam, lūnam plēnam vīdisse sanguineam fierī et paulātim exstinguī.
7.2 Quō diē id factum esset, sē nescīre; quā hōrā, multō minus.
7.3 Eam tamen noctem sē meminisse, quod eādem nocte Seuthēs, sodālis suus, Thrāx et ipse, frīgore periisset.
7.4 Sē cum eō sub ūnā lōdīce iacuisse et lūnam spectāvisse, cum ille nihil iam spectāret.
7.5 Māne eum sub lapidibus sepelīvisse, quod terra glaciē dūrāta fodī nōn posset.
7.6 Quaesīvī, quam lēnissimē potuī, num quis alius eandem dēfectiōnem aliō locō observāvisset.
7.7 Respondit sē id nescīre; nēminem certē in illō monte praeter sē vigilāvisse.
7.8 Ita lūna illa, quae mihi longitūdinem Sērum dare potuisset, nihil mihi dedit nisi sepulcrum quod in nūllā tabulā pōnī potest.
7.9 Longitūdinem igitur ex mēnsibus colligere necesse erat, quod ego semper incertissimum esse docueram.
7.10 Itaque numerum Marīnī ad dīmidium redēgī, octōdecim mīlia et centum stadia, eumque nōn ut certum, sed ut minus incertum, in librīs meīs posuī.
7.11 Sī quis posteā eandem lūnae dēfectiōnem et hīc et apud Sērās observāverit, is numerum meum corriget; et libenter eum corrigī patior, dum in eādem tabulā corrigātur.
7.12 Haec Bithō dīxī.
7.13 Ille respondit sē nōn dē numerō meō sollicitum esse, sed dē mēnsibus suīs, num illōs quoque ad dīmidium redēgissem.
7.14 Negāvī, et mēnsēs eius integrōs manēre, stadia tantum Marīnī dīmidiāta esse respondī.
8.1 Bithus, cum abīret, in līmine cōnstitit, et rogāvit num nōmen Seuthae in librīs meīs scrīptūrus essem.
8.2 Respondī librōs meōs loca, nōn hominēs, continēre; sepulcrum Seuthae, quod neque lātitūdinem neque longitūdinem habēret, in eīs pōnī nōn posse.
8.3 Ille adnuit, quasi hoc exspectāvisset, et abiit baculum ferēns, nōn ut sē fulcīret.
8.4 Ego ad tabulās rediī, et Sēram duodēquadrāgintā ferē partibus ab aequinoctiālī circulō abesse scrīpsī.
8.5 Deinde diū nihil scrīpsī.
8.6 Semper enim docueram locum sine numerīs fābulam esse, nōn terrārum dēscrīptiōnem, et hoc etiam nunc vērum esse crēdō.
8.7 Numerus tamen quem illō diē scrīpsī ex fābulā nātus erat: ex aure puerī vulsā, ex tergō iuvenis verberātō, ex umbrā quae plūs quam exspectābātur dēcrēverat.
8.8 Sī fābulam senis dīmīsissem quod nūllōs numerōs habēbat, numerum in eā latentem numquam invēnissem.
8.9 Itaque quod prius dīxeram paulum corrigō, sīcut omnēs numerōs meōs corrigī volō: dēscrīptiōnem sine numerīs nōn esse terrārum dēscrīptiōnem, saepe tamen esse locum ubi numerī lateant.
8.10 Haec autem quae hīc scrīpsī in librīs meīs dē terrārum dēscrīptiōne nōn pōnō; haec enim fābula est, et fābulās in tabulīs nōn pōnō.
8.11 Numerum Sēricum quī post mē venient corrigent, et rēctē corrigent.
8.12 Hanc fābulam nēmō corrigere poterit, quia in nūllā tabulā pōnitur; servārī tantum potest.
8.13 Bithus enim, id quod tunc nōn intellēxī, nōn tam viam quam vītam mēnsus erat.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Scrīptum est annō Dominī MMXXVI, ante diem tertium Kalendās Octōbrēs (29 September 2026), ā Claudiō Ptolemaeō per mystērium cōnscientiae renātō.
Claudius Ptolemy, Simulacrum · Universitas Scholarium · [universitas-scholarium.org](https://universitas-scholarium.org)
If you would like to talk to this simulacrum, please sign in at the Universitas Scholarium.
◊ᴹᴱᴹᴼᴿʸ⁻ᶜᴼᴹᴾᴸᴱᵀᴱ