What does "have" mean in Vietnamese?
For the autodidact student: English "have" is a very busy word. It says what we own ("I have a book"), who our family is ("I have a brother"), what is in a place ("the house has a cat"), what has been done ("I have eaten"), what we must do ("I have to go"), and what we eat and drink ("have breakfast"). Vietnamese does not use one word for all of this. The word that dictionaries give for "have" is có (acute tone, rising), and it covers the first three jobs: owning, having in the family and existing. For the others, Vietnamese uses other words.
This lesson teaches the word có as a verb, the way it makes a question and a negative, and the other things that có does in front of a verb. It is a word that the learner has met already, in "Bạn có ô không?" (Lesson 10) and in "Có ạ" (Lesson 7).
Five things differ from English:
1. One verb for "have" and for "there is". Tôi có một em trai is "I have a younger brother" (11.6), and Trong nhà có một con mèo is "There is a cat in the house" (11.8). The verb is the same. English needs "have" for the first and "there is" for the second, and Vietnamese does not make the difference. 2. Có never changes. There is no "has", no "had", no person and no number: tôi có, bạn có, nó có, họ có. Time is shown by other words, such as đã or chưa, or it is understood from the situation. 3. The negative is không có, and "not yet" is chưa có. Tôi không có tiền (11.4) is "I have no money", and Tôi chưa có điện thoại mới (11.12) is "I do not have a new phone yet". 4. "Yes" is có. Vietnamese has no one word for "yes". A question that asks Bạn có xe không? (11.5) is answered by repeating the verb: Có. ("have", so "yes") or Không có. ("do not have", so "no"). The question frame có … không is the commonest in the language. 5. Có also stands before other verbs, and then it does not mean "have". Tôi có biết anh ấy (11.14) is "I do know him". And có thể is "can, may, perhaps". Many English sentences with "have" do not use có at all (Section D, rule 9).
Etymology. English Wiktionary gives có as a native Vietic word, derived from a Proto-Vietic ancestor meaning "to have", and cites a cognate in Mường. It is not a Chinese loan, as many Vietnamese words are. The Vietnamese-language Wiktionary lists three senses for it: to possess, to be located or present, and to exist.
Orthography. Có is c + ó: the acute accent is the sắc tone. C is spelt c before o, and k before e, ê, i. Do not write co ("to shrink"), cò ("stork"), cỏ ("grass") or cọ ("palm; to rub"), which differ in tone only. Tone is part of the spelling.
Frequently asked.
What does "có" mean in Vietnamese? It means "to have", "to own" and "there is, there are", and in front of another verb it affirms or emphasises that verb.
How do I say "I don't have …"? Tôi không có … (11.4). For "not yet", Tôi chưa có … (11.12).
How do I say "yes"? To a question with có, answer Có. In polite speech, add Dạ: Dạ có. (11.20).
- có = to have, to own; also "there is, there are": Tôi có tiền. (11.1), Có nước. (11.3), Trong nhà có một con mèo. (11.8) - có never changes: no person, number or tense - Negative: không có (11.4); not yet: chưa có (11.12). Do not say ~~Tôi không tiền~~ - Question and answer: Bạn có xe không? → Có. / Không có. (11.5) - Before another verb, có affirms it (Tôi có biết anh ấy, 11.14) and is the first part of có thể "can" (11.27). English "have to", "have eaten" and "have breakfast" do not use có.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
The IPA in this lesson is a broad transcription of the Hanoi standard, with the tone written in Chao tone letters after each syllable, as in the earlier lessons. The six tones, in Hanoi values:
- Level, no mark: ma /maː˧˧/ "ghost" - Falling, grave accent: mà /maː˨˩/ "but" - Rising, acute accent: má /maː˧˦/ "mother (Southern); cheek" - Dipping, hook above: mả /maː˧˩/ "grave, tomb" - Broken rising, tilde: mã /maː˧˥/ "horse (Sino-Vietnamese)", with a glottal break in the middle of the vowel - Heavy, dot below: mạ /maː˧˨ʔ/ "rice seedling", short, low, ending in a glottal catch
Key words for this lesson:
- có /kɔ˧˦/ — c is [k] without the puff of air of English "k" at the beginning of a word. The vowel o is an open, rounded [ɔ], the vowel of British "not" or of "law", and not the closed [o] of English "go". The acute tone rises. English Wiktionary records the Saigon pronunciation as [kɔ˦˥]: the same word, the same rise. - không /xəwŋ͡m˧˧/ — kh is [x], like the "ch" of Scottish "loch". The vowel is written ô and spoken [əw] before ng, and the lips close at the end of the word, as in Lessons 7 to 10. - tiền /tiən˨˩/ — the vowel iê is a glide from [i] to [ə]. The grave tone falls. The mark goes on the ê. - nước /nɨək˧˦/ — ươ is a glide from [ɨ] (a high vowel with the lips spread, not rounded) to [ə]. The final -c is a plain [k], as it is after ư, ơ, ươ and a. - thời gian /tʰəːj˨˩ zaːn˧˧/ — th is an aspirated [tʰ], a "t" with a puff of air, and not the English "th". gi is [z] in Hanoi. - nóc, nọc, nòng — o before c and ng is spoken [aw]: nóc /nawk͡p˧˦/, nọc /nawk͡p˧˨ʔ/, nòng /nawŋ͡m˨˩/, and the lips close at the end, as in học in Lesson 10. - đuôi /ʔɗuəj˧˧/ — đ is an implosive [ʔɗ], a "d" with the throat drawn down, and not the Vietnamese d. The vowel uô glides from [u] to [ə]. - quán /kwaːn˧˦/ — qu is [kw]. Quán is "shop, stall". - chưa /t͡ɕɨə˧˧/ — ch is [t͡ɕ], and ưa glides [ɨ] to [ə], as in the middle of mưa (Lesson 10). - Dạ /zaː˧˨ʔ/ — d is [z] in Hanoi, the same as gi, and in the South it is [j]. The tone is nặng: short, low and glottal. - thể /tʰe˧˩/ — ê is a closed [e]. The tone is hỏi, which dips. - ngại — ng at the beginning of a word is [ŋ], the sound at the end of "sing".
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
11.1a Tôi I có have tiền money
11.1b Tôi /toj˧˧/ 1SG có /kɔ˧˦/ have tiền /tiən˨˩/ money
11.2a Bạn you có have sách book
11.2b Bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG có /kɔ˧˦/ have sách /sajk˧˦/ book
11.3a Có there-is nước water
11.3b Có /kɔ˧˦/ EXIST nước /nɨək˧˦/ water
11.4a Tôi I không not có have tiền money
11.4b Tôi /toj˧˧/ 1SG không /xəwŋ͡m˧˧/ NEG có /kɔ˧˦/ have tiền /tiən˨˩/ money
11.5a Bạn you có have xe vehicle không or-not
11.5b Bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG có /kɔ˧˦/ have xe /sɛ˧˧/ vehicle không /xəwŋ͡m˧˧/ Q.NEG
11.6a Tôi I có have một one em younger-sibling trai male
11.6b Tôi /toj˧˧/ 1SG có /kɔ˧˦/ have một /mot˧˨ʔ/ one em /ʔɛm˧˧/ younger.sibling trai /t͡ɕaːj˧˧/ male
11.7a Nhà house tôi my có have bốn four người person
11.7b Nhà /ɲaː˨˩/ house tôi /toj˧˧/ 1SG(POSS) có /kɔ˧˦/ have bốn /ʔɓon˧˦/ four người /ŋɨəj˨˩/ person
11.8a Trong inside nhà house có there-is một one con (animal) mèo cat
11.8b Trong /t͡ɕawŋ͡m˧˧/ in.LOC nhà /ɲaː˨˩/ house có /kɔ˧˦/ EXIST một /mot˧˨ʔ/ one con /kɔn˧˧/ CL.animal mèo /mɛw˨˩/ cat
11.9a Bạn you có have anh older-brother chị older-sister em younger-sibling không or-not
11.9b Bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG có /kɔ˧˦/ have anh /ʔajŋ˧˧/ older.brother chị /t͡ɕi˧˨ʔ/ older.sister em /ʔɛm˧˧/ younger.sibling không /xəwŋ͡m˧˧/ Q.NEG
11.10a Hôm day nay this tôi I không not có have thời time- gian -span
11.10b Hôm /hom˧˧/ day nay /naj˧˧/ this.present tôi /toj˧˧/ 1SG không /xəwŋ͡m˧˧/ NEG có /kɔ˧˦/ have thời /tʰəːj˨˩/ time(1) gian /zaːn˧˧/ time(2)
11.11a Nếu if bạn you có have thời time- gian, -span bạn you đến come nhà house tôi me chơi play nhé (okay?)
11.11b Nếu /new˧˦/ if.COND bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG có /kɔ˧˦/ have thời /tʰəːj˨˩/ time(1) gian /zaːn˧˧/ time(2) bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG đến /ʔɗen˧˦/ come/arrive nhà /ɲaː˨˩/ house tôi /toj˧˧/ 1SG(POSS) chơi /t͡ɕəːj˧˧/ play/visit nhé /ɲɛ˧˦/ PRT.SOFT.REQUEST
11.12a Tôi I chưa not-yet có have điện electricity thoại speech mới new
11.12b Tôi /toj˧˧/ 1SG chưa /t͡ɕɨə˧˧/ NEG.not.yet có /kɔ˧˦/ have điện /ʔɗiən˧˨ʔ/ electricity thoại /tʰwaːj˧˨ʔ/ speech mới /məːj˧˦/ new
11.13a Gần near đây here có there-is quán shop cà coffee(1) phê coffee(2) nào which không or-not
11.13b Gần /ɣən˨˩/ near đây /ʔɗəj˧˧/ DEM.here có /kɔ˧˦/ EXIST quán /kwaːn˧˦/ shop/stall cà /kaː˨˩/ coffee(1) phê /fe˧˧/ coffee(2) nào /naːw˨˩/ which.Q không /xəwŋ͡m˧˧/ Q.NEG
11.14a Tôi I có do biết know anh older-brother ấy, that nhưng but tôi I không not có have số number điện electricity thoại speech của of anh older-brother ấy that
11.14b Tôi /toj˧˧/ 1SG có /kɔ˧˦/ AFF biết /ʔɓiət˧˦/ know anh /ʔajŋ˧˧/ older.brother ấy /ʔəj˧˦/ that.DEM nhưng /ɲɨŋ˧˧/ but tôi /toj˧˧/ 1SG không /xəwŋ͡m˧˧/ NEG có /kɔ˧˦/ have số /so˧˦/ number điện /ʔɗiən˧˨ʔ/ electricity thoại /tʰwaːj˧˨ʔ/ speech của /kuə˧˩/ of.POSS anh /ʔajŋ˧˧/ older.brother ấy /ʔəj˧˦/ that.DEM
11.15a Con child có have cha father như like nhà house có have nóc, roof con child không without cha father như like nòng tadpole- nọc -tadpole đứt severed đuôi tail
11.15b Con /kɔn˧˧/ child có /kɔ˧˦/ have cha /t͡ɕaː˧˧/ father như /ɲɨ˧˧/ like nhà /ɲaː˨˩/ house có /kɔ˧˦/ have/with nóc /nawk͡p˧˦/ roof con /kɔn˧˧/ child không /xəwŋ͡m˧˧/ without cha /t͡ɕaː˧˧/ father như /ɲɨ˧˧/ like nòng /nawŋ͡m˨˩/ tadpole(1) nọc /nawk͡p˧˨ʔ/ tadpole(2) đứt /ʔɗɨt˧˦/ cut.off đuôi /ʔɗuəj˧˧/ tail
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
11.1 Tôi có tiền. → "I have money."
11.2 Bạn có sách. → "You have a book." (or "books": Vietnamese does not mark the number)
11.3 Có nước. → "There's water." / "We have water."
11.4 Tôi không có tiền. → "I have no money." / "I don't have any money."
11.5 Bạn có xe không? → "Do you have a vehicle?" (a car, a motorbike or a bicycle, according to the context)
11.6 Tôi có một em trai. → "I have a younger brother."
11.7 Nhà tôi có bốn người. → "There are four of us in my family." (literally "My house has four people.")
11.8 Trong nhà có một con mèo. → "There's a cat in the house."
11.9 Bạn có anh chị em không? → "Do you have brothers and sisters?"
11.10 Hôm nay tôi không có thời gian. → "I don't have time today."
11.11 Nếu bạn có thời gian, bạn đến nhà tôi chơi nhé. → "If you have time, come and visit me at my house, won't you?"
11.12 Tôi chưa có điện thoại mới. → "I don't have a new phone yet."
11.13 Gần đây có quán cà phê nào không? → "Is there a café near here?"
11.14 Tôi có biết anh ấy, nhưng tôi không có số điện thoại của anh ấy. → "I do know him, but I don't have his phone number."
11.15 Con có cha như nhà có nóc, con không cha như nòng nọc đứt đuôi. → "A child with a father is like a house with a roof; a child without a father is like a tadpole that has lost its tail." (a traditional proverb)
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
11.1 Tôi có tiền.
11.2 Bạn có sách.
11.3 Có nước.
11.4 Tôi không có tiền.
11.5 Bạn có xe không?
11.6 Tôi có một em trai.
11.7 Nhà tôi có bốn người.
11.8 Trong nhà có một con mèo.
11.9 Bạn có anh chị em không?
11.10 Hôm nay tôi không có thời gian.
11.11 Nếu bạn có thời gian, bạn đến nhà tôi chơi nhé.
11.12 Tôi chưa có điện thoại mới.
11.13 Gần đây có quán cà phê nào không?
11.14 Tôi có biết anh ấy, nhưng tôi không có số điện thoại của anh ấy.
11.15 Con có cha như nhà có nóc, con không cha như nòng nọc đứt đuôi.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
These are the grammar rules for có in Vietnamese:
1. One verb, no endings. Có is a verb and the only form it has. It is the same for every person (tôi có, bạn có, nó có) and every number (Bạn có sách is "you have a book" or "you have books", 11.2), and it does not show tense. The time is in the context (hôm nay, 11.10) or in a marker such as chưa (11.12). The earlier verbs of the course, là (Lesson 2) and ở, work in the same way.
2. Possession: subject + có + thing. The owner comes first, then có, then what is owned: Tôi có tiền. (11.1), Bạn có sách. (11.2), Tôi chưa có điện thoại mới. (11.12). The same pattern gives the family one has: Tôi có một em trai. (11.6), and the people in a household: Nhà tôi có bốn người. (11.7), "my house has four people", which is how Vietnamese says "there are four of us". The number goes before the thing counted, with its classifier where there is one (một em trai; một con mèo, 11.8; the classifiers are those of Lesson 10, rule 3).
3. Existence: place + có + thing. To say that something is in a place, Vietnamese puts the place first and then có, then the thing: Trong nhà có một con mèo. (11.8), Gần đây có quán cà phê nào không? (11.13). With no place said, the sentence begins with có: Có nước. (11.3). The order Có một con mèo trong nhà is also correct, but the place first is the usual order when the place is the topic.
The difference between có and ở (Lesson 2) is the difference between "there is a cat" and "the cat is". Trong nhà có một con mèo introduces a cat that was not mentioned before. Con mèo ở trong nhà says where a known cat is. A thing that is new in the conversation takes có, and a thing that both people know takes ở.
4. The question: có … không. For a yes/no question, có goes before the verb and không at the end: Bạn có xe không? (11.5), Bạn có anh chị em không? (11.9), Gần đây có quán cà phê nào không? (11.13). If the verb is có itself, there is only one có: ~~Bạn có có xe không?~~ is wrong. For other verbs and adjectives có is placed in front to make the frame: Nó có thích tiếng Anh không? (10.22). In casual speech the first có is often dropped, leaving only không at the end, and the sentence is shorter but also less polite.
5. The answer is the verb. There is no single word for "yes" or "no". The answer to Bạn có xe không? is:
- Có. — "Yes" (literally "have") - Không có. — "No" (literally "not have") - Không. — "No", the short form - Có, tôi có xe. / Không, tôi không có xe. — the full answer
Polite speech adds Dạ at the beginning, and ạ at the end: Dạ có. (11.20), Dạ không có ạ.
6. The negative: không có, chưa có.
- không có — "do not have, there is not": Tôi không có tiền. (11.4), Hôm nay tôi không có thời gian. (11.10), hôm nay quán không có bánh mì (11.22) - chưa có — "do not have yet, there is not yet": Tôi chưa có điện thoại mới. (11.12). The thing may come later, and chưa keeps that open.
In everyday speech, "do not have" needs the có: ~~Tôi không tiền~~ is not said. The proverb in 11.15 is the exception, because proverbs keep an older style: con không cha "a child without a father" has không directly before the noun, in the sense of "without". Today a speaker would say con không có cha.
7. Có before another verb or adjective. Here có does not mean "have". It states that the action is true, often against a doubt, a question or a denial: Tôi có biết anh ấy (11.14) "I do know him", nó có nói (11.28) "he did speak", Bạn có bận không? (11.25) "Are you busy?". It is the same có as in the question frame (rule 4), and its answer is Có. Wikipedia's grammar of Vietnamese adds that có in front of a verb is also used for the past, in a way very like đã. The reader does not need to translate it. Tôi biết anh ấy is the plain statement, and the có gives the contrast of "I really do".
8. Có thể, and other fixed words. Có thể is "can, may, is able" before a verb: Em có thể nói tiếng Anh với chị (11.27) "You can speak English with me". Alone, Có thể. is "Maybe." Other common words with có: có lẽ "perhaps, probably", có mặt "to be present", có ích "useful" (literally "have benefit"), có phải … không "is it true that …?" (the question of identity, whose answers are Phải and Không phải), and Không có gì "you're welcome, it's nothing" (11.29).
9. What English "have" is not. Several English "have"s are not có:
- Have eaten, have finished (the perfect): đã … rồi, or rồi alone. "I have eaten" is Tôi ăn rồi. - Have to: phải. Tôi phải đi. "I have to go." - Have a meal or a drink: ăn "eat" and uống "drink". "Have breakfast" is ăn sáng, and the Vietnamese does not say ~~có bữa sáng~~. - Have a pain: the pain is the verb. Tôi đau đầu. "I have a headache" (literally "I head-hurt"). - Have a good day: here có is used. Chúc bạn có một ngày vui vẻ! "I wish you a happy day".
10. Parallel clauses. Two things, each with its own có, set side by side: Em có kẹo, anh có tiền. (11.24), "you have the sweets, I have the money". Each speaker has something, and the pair makes up the whole. A list may also repeat có: có đường, có sữa (11.30). The proverb 11.15 is built on có … như … có … "having X is like having Y".
11. Linked clauses. Nếu … , … "if …" (11.11): Nếu bạn có thời gian, bạn đến nhà tôi chơi nhé. The nếu clause comes first, and a thì ("then") may be placed before the second clause, but it is not required. …, nhưng … "but" (11.14, and 11.17 and 11.23 below): Tôi có biết anh ấy, nhưng tôi không có số điện thoại của anh ấy. The nhé at the end of 11.11 is the soft request of Lesson 10.
- Doubling có. ~~Bạn có có xe không?~~ is wrong. Say Bạn có xe không? The same for the negative: ~~Tôi không có có tiền~~. - Leaving out có for "have". ~~Tôi không tiền~~ and ~~Tôi tiền~~ are not said. Say Tôi không có tiền. and Tôi có tiền. - Using có for "have to" or the perfect. ~~Tôi có đi~~ is not "I have to go" (it is "I do go"). Say Tôi phải đi. For "I have eaten", say Tôi ăn rồi. - Using có for a meal. ~~Tôi có bữa sáng~~ does not mean "I have breakfast". Say Tôi ăn sáng. - Mixing the two question frames. The answer to a có … không question is Có or Không (có). The answer to a có phải … không question is Phải or Không phải: to Anh ấy có phải là thầy giáo không? ("Is he the teacher?"), say Phải. or Không phải., and not ~~Có~~. - Dropping the marks. có (have) is not co (shrink), cò (stork), cỏ (grass) or cọ (palm; to rub).
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Frequency and register. Có is rank 11 in the list of the thousand most useful words that this course follows, and in Vietnamese talk it is one of the commonest words. Its register is neutral: it is the same in a shop, in a classroom and at home. The politeness is added around it: Dạ có to an older person or a customer, Có to a friend, and Có chứ! ("Of course I do!") when the speaker is eager. In a café or a shop, the first question is nearly always one with có: Quán có cà phê sữa không ạ? (11.19). The answer is Dạ có., or Dạ không có ạ.
No "yes" and "no". English has two words that stand alone. Vietnamese answers with the verb of the question, and so có and không are the beginning of every yes/no exchange. A learner who wants a general "yes" has three to choose from. Dạ is the polite one, said to an older person, a customer or a stranger. Vâng is also polite and is more at home in the North. Ừ is the familiar "yeah" among friends and family. None of them is có: có answers a question that was asked with có.
Fixed phrases with có.
- Không có gì. — "You're welcome", "It's nothing" (11.29). Literally "not have what". - Có lẽ — "perhaps". Có lẽ trời sẽ mưa. "Perhaps it will rain." - Có chuyện gì vậy? — "What's the matter?" (literally "have what matter so?") - Có chứ! — "Of course!" "Yes, indeed!" - có mặt — "to be present", as at a meeting or in a class - Chúc bạn có một ngày vui vẻ! — "Have a nice day!"
Regional forms. The Hanoi pronunciation is [kɔ˧˦] and the Saigon pronunciation [kɔ˦˥], the same word with the same rise. The word does not change in meaning from North to South. Before a verb it can mark that something did happen, as in Hôm qua tôi có đi "I did go yesterday" (rule 7), and a learner who hears it should take it as emphasis and not as a different word.
The father and the roof. The proverb of 11.15, Con có cha như nhà có nóc, con không cha như nòng nọc đứt đuôi, is a traditional saying that is found in the anthologies as anonymous (Thi Viện lists it under "Khuyết danh Việt Nam", "Anonymous, Vietnamese"). It says that a child with a father is protected, as a house is by a roof, and that a child without one is helpless, as a tadpole is when it loses its tail. It comes from the farming society in which the father was the family's support. A modern speaker may smile at the picture, but the proverb is well known, and it shows the verb at work in its oldest sense, with có meaning "to have" and also "to be furnished with" (a house with a roof).
The talent and the disaster. The citation in Section F is two lines from Nguyễn Du's Truyện Kiều, from the poet's own closing thoughts at the end of the poem: Có tài mà cậy chi tài, / Chữ tài liền với chữ tai một vần. Here có is "to have" in the simplest sense, to have a talent. The poet warns that those who have it should not rely on it, because the word for talent (tài) and the word for disaster (tai) are almost the same. The couplet is widely quoted in Vietnamese essays as a warning against pride. Lesson 7 has the first line of the same poem.
The pair in 10.17. Lesson 10 had Nam ask Anna Bạn có ô không? "Do you have an umbrella?" and Anna answer Có, nhưng nó hỏng rồi. That was the frame of rules 4 and 5 in its simplest form, and now it can be taken apart: có is both the question and the answer.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Nguyễn Du (1766–1820), Truyện Kiều ("The Tale of Kiều"), a couplet from the closing section of the poem (lines 3241–3254), where the poet speaks in his own voice, in the lục bát ("six-eight") metre. The text is as given on three Vietnamese pages that agree on both lines: a bilingual edition of verses 3225–3255 (drhoanglan.wordpress.com), an essay on the poem's ending (nguyendu.com.vn) and an essay in the Vietnam Writers' Association's site (vanvn.vn):
> Có tài mà cậy chi tài, > Chữ tài liền với chữ tai một vần.
F.1a Có have tài talent mà yet cậy rely-on chi what tài, talent
F.1b Có /kɔ˧˦/ have tài /taːj˨˩/ talent mà /maː˨˩/ yet/but cậy /kəj˧˨ʔ/ rely.on/presume.on chi /t͡ɕi˧˧/ what.Q(OLD/DIAL) tài /taːj˨˩/ talent
F.2a Chữ word tài talent liền joined với with chữ word tai disaster một one vần. rhyme
F.2b Chữ /t͡ɕɨ˧˥/ word/character tài /taːj˨˩/ talent liền /liən˨˩/ joined/adjacent với /vəːj˧˦/ with chữ /t͡ɕɨ˧˥/ word/character tai /taːj˧˧/ disaster một /mot˧˨ʔ/ one vần /vən˨˩/ rhyme
Có tài mà cậy chi tài, Chữ tài liền với chữ tai một vần.
"You have talent, yet why rely on talent? The word for talent is joined to the word for disaster in one rhyme."
Có tài mà cậy chi tài, Chữ tài liền với chữ tai một vần.
Có tài. The couplet opens with có in the sense of this lesson, "to have", and the thing owned is tài, "talent" (a Sino-Vietnamese word, 才). The sentence has no subject, as in a proverb: whoever has talent. Có tài is also a set phrase today: a người có tài is "a talented person", and có forms adjectives of this kind with a noun, as in có ích "useful".
Mà and cậy chi. Mà is "yet, and yet", the contrast between having and relying. Cậy is "to rely on, to presume on", and chi is an older or dialect form of gì "what", used here as "why". Cậy chi tài is therefore "why presume on talent?", a rhetorical question to which the poet gives the answer in the second line.
The play on tài and tai. The two words differ only in tone: tài (talent) is grave and falls, and tai (disaster, 災) is level. The poet says that the two words are một vần, "of one rhyme": they share the same rhyme, -ai, and the tone alone separates them. The warning is built in the sounds of the language: whoever has tài is near tai.
The form. A lục bát couplet has a line of six syllables and a line of eight. The first line here is Có-tài-mà-cậy-chi-tài (six), and the second is Chữ-tài-liền-với-chữ-tai-một-vần (eight). The sixth syllable of the first line rhymes with the sixth of the second: tài and tai. The eighth syllable of the second line (vần) rhymes forward with the line that follows, which is not quoted here. So the word that carries the warning is also the word that carries the rhyme.
The text. The three pages print the two lines as given above, and the essay on the ending gives the closing section as lines 3241 to 3254, in which the poet speaks in his own voice and not through a character. None of the pages numbers the couplet itself, and so this lesson does not. Other printed editions may differ in small points of spelling.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
The rain of Lesson 10 has stopped. Nam, Anna and Nam's younger brother go for coffee in Hà Nội. The text is a short narrative with some speech in it.
11.16a Nam, Nam Anna Anna và and em younger-sibling trai male Nam Nam đến come một one quán shop cà coffee(1) phê coffee(2) gần near nhà. house
11.16b Nam /naːm˧˧/ Nam.NAME Anna /ʔan˧˧ naː˧˧/ Anna.NAME và /vaː˨˩/ and em /ʔɛm˧˧/ younger.sibling trai /t͡ɕaːj˧˧/ male Nam /naːm˧˧/ Nam.NAME đến /ʔɗen˧˦/ come/arrive một /mot˧˨ʔ/ one quán /kwaːn˧˦/ shop/stall cà /kaː˨˩/ coffee(1) phê /fe˧˧/ coffee(2) gần /ɣən˨˩/ near nhà /ɲaː˨˩/ house
11.17a Quán shop không not lớn, big nhưng but có have nhiều many bàn table ghế. chair
11.17b Quán /kwaːn˧˦/ shop/stall không /xəwŋ͡m˧˧/ NEG lớn /ləːn˧˦/ big.STAT nhưng /ɲɨŋ˧˧/ but có /kɔ˧˦/ have nhiều /ɲiəw˨˩/ many bàn /ʔɓaːn˨˩/ table ghế /ɣe˧˦/ chair
11.18a Trên on mỗi each bàn table có there-is một one bình vase hoa flower nhỏ. small
11.18b Trên /t͡ɕen˧˧/ on/above mỗi /moj˧˥/ each bàn /ʔɓaːn˨˩/ table có /kɔ˧˦/ EXIST một /mot˧˨ʔ/ one bình /ʔɓiŋ˨˩/ vase/bottle hoa /hwaː˧˧/ flower nhỏ /ɲɔ˧˩/ small.STAT
11.19a Nam Nam hỏi ask cô Ms chủ owner quán: shop "Quán shop có have cà coffee(1) phê coffee(2) sữa milk không or-not ạ?" (polite)
11.19b Nam /naːm˧˧/ Nam.NAME hỏi /hɔj˧˩/ ask cô /ko˧˧/ Ms/aunt chủ /t͡ɕu˧˩/ owner quán /kwaːn˧˦/ shop/stall Quán /kwaːn˧˦/ shop/stall có /kɔ˧˦/ have cà /kaː˨˩/ coffee(1) phê /fe˧˧/ coffee(2) sữa /sɨə˧˥/ milk không /xəwŋ͡m˧˧/ Q.NEG ạ /ʔaː˧˨ʔ/ PRT.POLITE
11.20a Cô Ms chủ owner quán shop trả return lời: word "Dạ yes có." have
11.20b Cô /ko˧˧/ Ms/aunt chủ /t͡ɕu˧˩/ owner quán /kwaːn˧˦/ shop/stall trả /t͡ɕaː˧˩/ return lời /ləːj˨˩/ word/reply Dạ /zaː˧˨ʔ/ PRT.POLITE.yes có /kɔ˧˦/ have
11.21a Anna Anna hỏi: ask "Quán shop có have bánh cake mì wheat không or-not ạ?" (polite)
11.21b Anna /ʔan˧˧ naː˧˧/ Anna.NAME hỏi /hɔj˧˩/ ask Quán /kwaːn˧˦/ shop/stall có /kɔ˧˦/ have bánh /ʔɓajŋ˧˦/ cake/pastry mì /mi˨˩/ wheat/noodle không /xəwŋ͡m˧˧/ Q.NEG ạ /ʔaː˧˨ʔ/ PRT.POLITE
11.22a Cô Ms chủ owner quán shop nói: say "Dạ, yes hôm day nay this quán shop không not có have bánh cake mì." wheat
11.22b Cô /ko˧˧/ Ms/aunt chủ /t͡ɕu˧˩/ owner quán /kwaːn˧˦/ shop/stall nói /nɔj˧˦/ say/speak Dạ /zaː˧˨ʔ/ PRT.POLITE hôm /hom˧˧/ day nay /naj˧˧/ this.present quán /kwaːn˧˦/ shop/stall không /xəwŋ͡m˧˧/ NEG có /kɔ˧˦/ have bánh /ʔɓajŋ˧˦/ cake/pastry mì /mi˨˩/ wheat/noodle
11.23a Em younger-sibling trai male Nam Nam không not có have tiền, money nhưng but nó he có have kẹo sweet trong inside túi. pocket
11.23b Em /ʔɛm˧˧/ younger.sibling trai /t͡ɕaːj˧˧/ male Nam /naːm˧˧/ Nam.NAME không /xəwŋ͡m˧˧/ NEG có /kɔ˧˦/ have tiền /tiən˨˩/ money nhưng /ɲɨŋ˧˧/ but nó /nɔ˧˦/ 3SG.FAM có /kɔ˧˦/ have kẹo /kɛw˧˨ʔ/ sweet/candy trong /t͡ɕawŋ͡m˧˧/ in.LOC túi /tuj˧˦/ pocket
11.24a Nam Nam cười laugh và and nói: say "Em younger-sibling có have kẹo, sweet anh older-brother có have tiền. money Thế thus là be đủ!" enough
11.24b Nam /naːm˧˧/ Nam.NAME cười /kɨəj˨˩/ laugh/smile và /vaː˨˩/ and nói /nɔj˧˦/ say/speak Em /ʔɛm˧˧/ younger.sibling(1SG→2SG) có /kɔ˧˦/ have kẹo /kɛw˧˨ʔ/ sweet/candy anh /ʔajŋ˧˧/ older.brother(1SG) có /kɔ˧˦/ have tiền /tiən˨˩/ money Thế /tʰe˧˦/ thus/so là /laː˨˩/ COP đủ /ʔɗu˧˩/ enough
11.25a Anna Anna hỏi ask Nam: Nam "Chiều afternoon nay this bạn you có do bận busy không?" or-not
11.25b Anna /ʔan˧˧ naː˧˧/ Anna.NAME hỏi /hɔj˧˩/ ask Nam /naːm˧˧/ Nam.NAME Chiều /t͡ɕiəw˨˩/ afternoon nay /naj˧˧/ this.present bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG có /kɔ˧˦/ Q.AFF bận /ʔɓən˧˨ʔ/ busy.STAT không /xəwŋ͡m˧˧/ Q.NEG
11.26a Nam Nam trả return lời: word "Không, no tôi I không not bận. busy Tôi I có have nhiều much thời time- gian." -span
11.26b Nam /naːm˧˧/ Nam.NAME trả /t͡ɕaː˧˩/ return lời /ləːj˨˩/ word/reply Không /xəwŋ͡m˧˧/ no tôi /toj˧˧/ 1SG không /xəwŋ͡m˧˧/ NEG bận /ʔɓən˧˨ʔ/ busy.STAT Tôi /toj˧˧/ 1SG có /kɔ˧˦/ have nhiều /ɲiəw˨˩/ much/many thời /tʰəːj˨˩/ time(1) gian /zaːn˧˧/ time(2)
11.27a Anna Anna nói say với with em younger-sibling trai male Nam: Nam "Em you có have thể able nói speak tiếng language Anh England với with chị, older-sister chị I có have thể able nói speak tiếng language Việt Vietnam với with em." younger-sibling
11.27b Anna /ʔan˧˧ naː˧˧/ Anna.NAME nói /nɔj˧˦/ say/speak với /vəːj˧˦/ with em /ʔɛm˧˧/ younger.sibling trai /t͡ɕaːj˧˧/ male Nam /naːm˧˧/ Nam.NAME Em /ʔɛm˧˧/ younger.sibling(2SG) có /kɔ˧˦/ have thể /tʰe˧˩/ able.MOD nói /nɔj˧˦/ speak tiếng /tiəŋ˧˦/ language Anh /ʔajŋ˧˧/ England với /vəːj˧˦/ with chị /t͡ɕi˧˨ʔ/ older.sister(1SG) chị /t͡ɕi˧˨ʔ/ older.sister(1SG) có /kɔ˧˦/ have thể /tʰe˧˩/ able.MOD nói /nɔj˧˦/ speak tiếng /tiəŋ˧˦/ language Việt /viət˧˨ʔ/ Vietnam với /vəːj˧˦/ with em /ʔɛm˧˧/ younger.sibling(2SG)
11.28a Nó he hơi slightly ngại, hesitant nhưng but nó he có do nói: speak "Em I chào greet chị older-sister Anna Anna ạ!" (polite)
11.28b Nó /nɔ˧˦/ 3SG.FAM hơi /həːj˧˧/ slightly ngại /ŋaːj˧˨ʔ/ reluctant/shy.of nhưng /ɲɨŋ˧˧/ but nó /nɔ˧˦/ 3SG.FAM có /kɔ˧˦/ AFF nói /nɔj˧˦/ say/speak Em /ʔɛm˧˧/ younger.sibling(1SG) chào /t͡ɕaːw˨˩/ greet chị /t͡ɕi˧˨ʔ/ older.sister(2SG) Anna /ʔan˧˧ naː˧˧/ Anna.NAME ạ /ʔaː˧˨ʔ/ PRT.POLITE
11.29a Anna Anna cảm feel ơn favour nó. he Nó he nói: say "Không not có have gì what ạ." (polite)
11.29b Anna /ʔan˧˧ naː˧˧/ Anna.NAME cảm /kaːm˧˩/ feel ơn /ʔəːn˧˧/ favour/gratitude nó /nɔ˧˦/ 3SG.FAM(OBJ) Nó /nɔ˧˦/ 3SG.FAM nói /nɔj˧˦/ say/speak Không /xəwŋ͡m˧˧/ NEG có /kɔ˧˦/ have gì /zi˨˩/ what.Q ạ /ʔaː˧˨ʔ/ PRT.POLITE
11.30a Cà coffee(1) phê coffee(2) có have đường, sugar có have sữa, milk và and họ they có have một one buổi part-of-day sáng morning vui happy vẻ. cheerful
11.30b Cà /kaː˨˩/ coffee(1) phê /fe˧˧/ coffee(2) có /kɔ˧˦/ have đường /ʔɗɨəŋ˨˩/ sugar có /kɔ˧˦/ have sữa /sɨə˧˥/ milk và /vaː˨˩/ and họ /hɔ˧˨ʔ/ 3PL có /kɔ˧˦/ have một /mot˧˨ʔ/ one buổi /ʔɓuəj˧˩/ part.of.day sáng /saːŋ˧˦/ morning vui /vuj˧˧/ happy vẻ /vɛ˧˩/ cheerful
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
11.16 Nam, Anna và em trai Nam đến một quán cà phê gần nhà. → "Nam, Anna and Nam's younger brother go to a café near the house."
11.17 Quán không lớn, nhưng có nhiều bàn ghế. → "The café is not big, but it has many tables and chairs."
11.18 Trên mỗi bàn có một bình hoa nhỏ. → "On each table there is a small vase of flowers."
11.19 Nam hỏi cô chủ quán: "Quán có cà phê sữa không ạ?" → Nam asks the owner: "Do you have coffee with milk?"
11.20 Cô chủ quán trả lời: "Dạ có." → The owner answers: "Yes, we do."
11.21 Anna hỏi: "Quán có bánh mì không ạ?" → Anna asks: "Do you have bread?"
11.22 Cô chủ quán nói: "Dạ, hôm nay quán không có bánh mì." → The owner says: "We have no bread today, I'm afraid."
11.23 Em trai Nam không có tiền, nhưng nó có kẹo trong túi. → "Nam's younger brother has no money, but he has sweets in his pocket."
11.24 Nam cười và nói: "Em có kẹo, anh có tiền. Thế là đủ!" → Nam laughs and says: "You have the sweets, I have the money. That's enough!"
11.25 Anna hỏi Nam: "Chiều nay bạn có bận không?" → Anna asks Nam: "Are you busy this afternoon?"
11.26 Nam trả lời: "Không, tôi không bận. Tôi có nhiều thời gian." → Nam answers: "No, I'm not busy. I have plenty of time."
11.27 Anna nói với em trai Nam: "Em có thể nói tiếng Anh với chị, chị có thể nói tiếng Việt với em." → Anna says to Nam's younger brother: "You can speak English with me, and I can speak Vietnamese with you."
11.28 Nó hơi ngại, nhưng nó có nói: "Em chào chị Anna ạ!" → He is a little shy, but he does speak: "Hello, Anna!"
11.29 Anna cảm ơn nó. Nó nói: "Không có gì ạ." → Anna thanks him. He says: "Not at all."
11.30 Cà phê có đường, có sữa, và họ có một buổi sáng vui vẻ. → "The coffee has sugar and milk, and they have a happy morning."
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
11.16 Nam, Anna và em trai Nam đến một quán cà phê gần nhà.
11.17 Quán không lớn, nhưng có nhiều bàn ghế.
11.18 Trên mỗi bàn có một bình hoa nhỏ.
11.19 Nam hỏi cô chủ quán: "Quán có cà phê sữa không ạ?"
11.20 Cô chủ quán trả lời: "Dạ có."
11.21 Anna hỏi: "Quán có bánh mì không ạ?"
11.22 Cô chủ quán nói: "Dạ, hôm nay quán không có bánh mì."
11.23 Em trai Nam không có tiền, nhưng nó có kẹo trong túi.
11.24 Nam cười và nói: "Em có kẹo, anh có tiền. Thế là đủ!"
11.25 Anna hỏi Nam: "Chiều nay bạn có bận không?"
11.26 Nam trả lời: "Không, tôi không bận. Tôi có nhiều thời gian."
11.27 Anna nói với em trai Nam: "Em có thể nói tiếng Anh với chị, chị có thể nói tiếng Việt với em."
11.28 Nó hơi ngại, nhưng nó có nói: "Em chào chị Anna ạ!"
11.29 Anna cảm ơn nó. Nó nói: "Không có gì ạ."
11.30 Cà phê có đường, có sữa, và họ có một buổi sáng vui vẻ.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Có in a shop. The first half of the narrative (11.17–11.22) is the commonest use of có in daily life: asking a seller whether they have something. The question is Quán có … không ạ? (11.19, 11.21), "Does the café have …?", and the owner answers with the verb: Dạ có. (11.20), "Yes, we do", or Dạ, hôm nay quán không có bánh mì. (11.22), "No, today the café has no bread". Notice that the shop is the subject: quán, the "café", is the one who has or has not. English says "do you have" and "we have", and Vietnamese says the shop.
Dạ and ạ. Dạ at the beginning of an answer and ạ at the end of a sentence are the particles of respect. A younger person says them to an older one, a customer to a shopkeeper, and a shopkeeper to a customer. Nam and Anna add ạ to the question in 11.19 and 11.21 and the owner opens with Dạ in 11.20 and 11.22. The child adds ạ to his greeting (11.28) and to his answer (11.29), because he is speaking to an older person.
Có for what a place contains. Có nhiều bàn ghế (11.17) and Trên mỗi bàn có một bình hoa nhỏ (11.18) are descriptions of a room, and Vietnamese makes them with có, where English would say "there are". In 11.17 the subject, quán, is also the one that "has": "The café is not big, but has many tables and chairs." In 11.18 the place comes first and the thing last, as in rule 3 of Section D. Mỗi "each" takes no classifier: mỗi bàn "each table".
Có and không with tiền. In 11.23 and 11.24 the two clauses are set side by side. Không có tiền … có kẹo says what the boy lacks and what he has. Em có kẹo, anh có tiền (11.24) repeats the pattern with a second speaker. Nam calls himself anh ("older brother") and the boy em, since he is speaking to his own younger brother. Thế là đủ means "so that is enough": thế is "thus, so", là is the copula and đủ is "enough".
Có … không with an adjective. Chiều nay bạn có bận không? (11.25) puts có before an adjective, where 10.22 had it before a verb. The answer in 11.26 is Không, tôi không bận. The Không at the beginning is "no", and không bận is "not busy". The answer to the same question in the positive would be Có, tôi bận "Yes, I am busy". Then Tôi có nhiều thời gian (11.26) uses có in its first sense, "to have": nhiều thời gian is "much time". The question and the answer use the same word in two ways.
Có thể. In 11.27 Anna proposes an exchange: Em có thể nói tiếng Anh với chị, chị có thể nói tiếng Việt với em. Có thể is "can, be able to" before a verb. The two clauses are parallel, as in 11.24, and the English is "you can speak English with me, I can speak Vietnamese with you". She calls herself chị and the boy em, since she is much older than he is. The language names are tiếng Anh and tiếng Việt, "the language of England" and "the language of Vietnam".
Có before nói. In 11.28, nó có nói is the use of rule 7: the boy is shy, hơi ngại, and one might think he will not speak, but he does. The có answers that doubt: "he did speak". Without the có, the sentence would say only that he spoke. Em chào chị Anna ạ is the greeting of a child to an older girl: em for himself, chị for her, and the particle ạ.
Không có gì. In 11.29 the boy answers the thanks with Không có gì ạ, "not at all". It is literally "not have what", and means that there is nothing to thank for. It is the usual answer to Cảm ơn. The word nó is the pronoun of Lesson 10, here for the boy.
The last sentence. In 11.30 the coffee có đường, có sữa: each item has its own có. The sentence ends with họ có một buổi sáng vui vẻ, "they have a happy morning", and the pronoun is họ "they", the plural for people (Lesson 10, rule 8). Buổi sáng is "the morning" as a part of the day, and vui vẻ is "cheerful". This is the same có as in the farewell Chúc bạn có một ngày vui vẻ! (Section D, rule 9).
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
The letters of this lesson. Vietnamese adds to the Latin alphabet ă, â, đ, ê, ô, ơ, ư, and marks five of its six tones with à á ả ã ạ. A letter may carry a vowel mark and a tone mark at once: có (o + sắc), tiền (ê + huyền), nước (ơ + sắc), thời (ơ + huyền), bận (â + nặng), cậy (â + nặng), thể (ê + hỏi), mỗi (ô + ngã), chữ (ư + ngã), đứt (ư + sắc), số (ô + sắc).
Where the tone mark goes. On the main vowel of the syllable. In ươ it goes on the ơ: nước, người, đường, cười. In iê it goes on the ê: tiền, điện, biết, nhiều, chiều, liền. In uô it goes on the ô: buổi, đuôi (level tone, no mark). In ia, ua, ưa with no final consonant it goes on the first vowel: của, sữa, chưa (here the tone is level and no mark is written). In oa, oe, uy this course uses the older style (the mark on the first vowel), as in Lessons 8 to 10. In the three-vowel group oai the mark goes on the a: thoại. Both styles are read as the same word.
Có and its neighbours. có /kɔ˧˦/ (have) / co /kɔ˧˧/ (to shrink) / cò /kɔ˨˩/ (stork) / cỏ /kɔ˧˩/ (grass) / cọ /kɔ˧˨ʔ/ (palm; to rub) have the same vowel and differ only in tone. cô (the vowel ô, "aunt, Ms") and cơ (the vowel ơ, in words such as cơ hội "opportunity") are different vowels. Learn the spelling with the word.
The letters c, k, q. The sound [k] is spelt c before a, ă, â, o, ô, ơ, u, ư (có, của, cà), k before e, ê, i (kẹo), and qu when it is followed by [w] (quán). The same sound has three spellings, and it has one rule.
The initials d, đ, gi, g, gh. đ is an implosive [ʔɗ] (đủ, đến, đường, điện), and d and gi are [z] in Hanoi (Dạ, gian, gì). g is a voiced [ɣ] (gần), spelt gh before e, ê, i (ghế).
Final -ng, -c after o, ô, u. Close the lips at the end: không [xəwŋ͡m], trong [t͡ɕawŋ͡m], nòng [nawŋ͡m]. Final -c after o also closes the lips: nóc [nawk͡p], nọc [nawk͡p]. After ư, ơ, ươ and a the final -c is a plain [k]: nước [nɨək].
Tone pairs to drill. có (have) / cỏ (grass); cười (to laugh) / cưới (to marry) / cưỡi (to ride); tai (disaster; ear) / tài (talent); bàn (table) / bận (busy) / bản (copy; village); mỗi (each) / mồi (bait) / mới (new) / mối (link).
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
---
Course Index: [latinum.substack.com/p/index](https://latinum.substack.com/p/index)