“day” → dag - The Day, Its Plural and Its Greeting
◊ᴺᵉˣᵃˡ ◊ᴸᵃᵗⁱⁿᵘᵐ ◊ᴰᵘᵗᶜʰ ◊ᴸᵉˢˢᵒⁿ⁶⁸ ◊ᵈᵃᵍ
Welcome to Lesson 68 of the Dutch course from the Latinum Institute. This lesson focuses on the English noun “day” and its Dutch counterpart, dag.
What does “day” mean in Dutch?
Dag is the Dutch noun for “day”: het is een mooie dag, “it is a beautiful day” (68.1); een week heeft zeven dagen, “a week has seven days” (68.4). The Algemeen Nederlands Woordenboek (ANW) lists several senses, and three of them matter first. The first is the period between sunrise and sunset, “periode tussen zonsopgang en zonsondergang”: the daylight. The second is the period of 24 hours in which the earth turns once on its axis, “periode van 24 uur waarin de aarde eenmaal om haar as draait”. The third is a day as part of the week, as in maandag, “Monday”. The ANW adds a further sense, a commemorative or festive day, and lists dag as a greeting too. The vocabulary list for this lesson names the word as a noun, semantic category Time, with the notes “24-hour period, temporal unit”. Dag is the word taught here.
English “day” and Dutch dag are close relatives, and a learner will recognise the word at once. Five points need attention.
First, dag is a de-word, masculine: de dag, and the plural is dagen. The vowel of the singular is short, /dɑx/, and the vowel of the plural is long, /ˈdaː.ɣən/: the g changes sound as well, from the /x/ at the end of the word to the /ɣ/ between vowels. Only one a is written in both: dag, dagen (68.4, 68.6, 68.14). The diminutive is dagje, or daagje, and its plural is dagjes or daagjes (Dutch Wiktionary).
Second, after a number or a word of quantity the noun is plural, as in English: drie dagen (68.6, 68.10), tien dagen (68.22). After elke, “every”, it is singular: elke dag (68.5). With the whole day, it is singular again: de hele dag (68.7).
Third, the days of the week all end in -dag: maandag, dinsdag, woensdag, donderdag, vrijdag, zaterdag, zondag (68.3, 68.9). They are written with a small letter, unlike English “Monday”, and “on” is op: op zaterdag, “on Saturday” (68.9). Vandaag, “today”, and verjaardag, “birthday” (68.10), also contain the word.
Fourth, dag is also a greeting, and it means both “hello” and “goodbye”: dag, meneer! (68.2). The Dutch word-list site woorden.org describes the use as “dat zeg je als iemand komt of weggaat”, “you say it when someone arrives or leaves”, with the examples Dag mevrouw, komt u binnen and Dag meneer, tot de volgende keer. The fuller greeting is goedendag (68.19), written as one word.
Fifth, dag appears in fixed phrases that English renders differently: dag en nacht, “day and night” (68.12); op een dag, “one day” (68.15); een fijne dag wensen, “to wish someone a lovely day” (68.13); and een dagje uit, “a day out” (with the diminutive).
Etymology: Wiktionary derives dag from Middle Dutch dach and Old Dutch dag, ultimately from Proto-Germanic *dagaz. English “day” and German Tag are cognates of it.
Key Takeaways: - Dag is “day”: de dag, plural dagen, diminutive dagje - After a number the plural is used (drie dagen), after elke the singular (elke dag) - The days of the week end in -dag and are written with a small letter: maandag, zaterdag, zondag - Dag is also “hello” and “goodbye”: dag, meneer! - Fixed phrases: dag en nacht, op een dag, de hele dag, een fijne dag
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
dag /dɑx/ - One syllable, with a short back vowel /ɑ/, not the vowel of English “cat” and not the diphthong of English “day”. The final g is the Dutch /x/: a soft scrape at the back of the mouth, as in Scottish “loch”. It is not an English /g/. The Dutch Wiktionary records regional variants in the pronunciation of the word, in the north of the Netherlands, in Flanders, Brabant and Limburg.
dagen /ˈdaː.ɣən/ - Two syllables, with the stress on the first. The vowel is now a long /aː/, in an open syllable, and the g between vowels is the voiced /ɣ/ of Dutch. English Wiktionary writes the word /ˈdaːɣə(n)/, which means that the final -n is often not pronounced in speech, though it is always written.
-dag /dɑx/ - In the names of the days of the week the second part keeps the short /ɑ/ and the stress falls on the first part: maandag /ˈmaːn.dɑx/, zaterdag /ˈzaː.tər.dɑx/, zondag /ˈzɔn.dɑx/. In verjaardag /vərˈjaːr.dɑx/ the stress is on the second syllable, as the prefix ver- is not stressed.
vandaag /vɑnˈdaːx/ - “Today”. The stress is on the second syllable, and the vowel there is long: it is not the short vowel of dag.
Common error: the vowel of dag is pronounced as the English /eɪ/ of “day”, or the g as English /g/. It is /dɑx/.
Another common error: the short vowel of dag is kept in the plural. The plural has the long vowel: /ˈdaː.ɣən/.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
68.1 Het (ət) it is (ɪs) is een (ən) a mooie (ˈmoː.jə) beautiful dag. (dɑx) day
68.2 Dag, (dɑx) hello meneer! (məˈneːr) sir
68.3 Vandaag (vɑnˈdaːx) today is (ɪs) is het (ət) it maandag. (ˈmaːn.dɑx) Monday
68.4 Een (ən) a week (ʋeːk) week heeft (heːft) has zeven (ˈzeː.vən) seven dagen. (ˈdaː.ɣən) days
68.5 Ik (ɪk) I werk (ʋɛrk) work elke (ˈɛl.kə) every dag. (dɑx) day
68.6 Wij (ʋɛi) we blijven (ˈblɛi.vən) stay drie (dri) three dagen. (ˈdaː.ɣən) days
68.7 Hij (hɛi) he slaapt (slaːpt) sleeps de (də) the hele (ˈheː.lə) whole dag. (dɑx) day
68.8 Welke (ˈʋɛl.kə) which dag (dɑx) day is (ɪs) is het (ət) it vandaag? (vɑnˈdaːx) today
68.9 Op (ɔp) on zaterdag (ˈzaː.tər.dɑx) Saturday gaan (ɣaːn) go wij (ʋɛi) we naar (naːr) to de (də) the markt. (mɑrkt) market
68.10 Mijn (mɛin) my verjaardag (vərˈjaːr.dɑx) birthday is (ɪs) is over (ˈoː.vər) in drie (dri) three dagen. (ˈdaː.ɣən) days
68.11 Na (naː) after een (ən) a lange (ˈlɑ.ŋə) long dag (dɑx) day is (ɪs) is hij (hɛi) he moe. (mu) tired
68.12 Dag (dɑx) day en (ɛn) and nacht (nɑxt) night staat (staːt) stands de (də) the deur (døːr) door open. (ˈoː.pən) open
68.13 Ik (ɪk) I wens (ʋɛns) wish je (jə) you een (ən) a fijne (ˈfɛi.nə) fine dag. (dɑx) day
68.14 De (də) the dagen (ˈdaː.ɣən) days worden (ˈʋɔr.dən) become korter (ˈkɔr.tər) shorter in (ɪn) in de (də) the herfst. (hɛrfst) autumn
68.15 Op (ɔp) on een (ən) a dag (dɑx) day stond (stɔnt) stood er (ɛr) there een (ən) a vreemde (ˈvreːm.də) strange man (mɑn) man voor (voːr) in-front-of de (də) the deur. (døːr) door
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
68.1 Het is een mooie dag. → “It is a beautiful day.”
68.2 Dag, meneer! → “Hello, sir!”
68.3 Vandaag is het maandag. → “Today it is Monday.”
68.4 Een week heeft zeven dagen. → “A week has seven days.”
68.5 Ik werk elke dag. → “I work every day.”
68.6 Wij blijven drie dagen. → “We are staying three days.”
68.7 Hij slaapt de hele dag. → “He sleeps all day.”
68.8 Welke dag is het vandaag? → “What day is it today?”
68.9 Op zaterdag gaan wij naar de markt. → “On Saturday we go to the market.”
68.10 Mijn verjaardag is over drie dagen. → “My birthday is in three days.”
68.11 Na een lange dag is hij moe. → “After a long day he is tired.”
68.12 Dag en nacht staat de deur open. → “Day and night the door stands open.”
68.13 Ik wens je een fijne dag. → “I wish you a lovely day.”
68.14 De dagen worden korter in de herfst. → “The days get shorter in autumn.”
68.15 Op een dag stond er een vreemde man voor de deur. → “One day a strange man was standing at the door.”
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
68.1 Het is een mooie dag.
68.2 Dag, meneer!
68.3 Vandaag is het maandag.
68.4 Een week heeft zeven dagen.
68.5 Ik werk elke dag.
68.6 Wij blijven drie dagen.
68.7 Hij slaapt de hele dag.
68.8 Welke dag is het vandaag?
68.9 Op zaterdag gaan wij naar de markt.
68.10 Mijn verjaardag is over drie dagen.
68.11 Na een lange dag is hij moe.
68.12 Dag en nacht staat de deur open.
68.13 Ik wens je een fijne dag.
68.14 De dagen worden korter in de herfst.
68.15 Op een dag stond er een vreemde man voor de deur.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Grammar Rules for “day” in Dutch:
1. Dag: The Forms
Dag is a masculine noun and takes the article de. The sources agree on the forms (Dutch Wiktionary; the ANW, which gives the gender as masculine and the plural as dagen): - singular: de dag - plural: de dagen - diminutive: het dagje or het daagje - diminutive plural: de dagjes or de daagjes
The diminutive is a het-word, as every Dutch diminutive is. Dagje is used for a short, pleasant day, as in een dagje uit, “a day out”. The plural is made with -en, and the short a of the singular is lengthened by the open syllable (dag, but da-gen); the spelling does not double the a, since the syllable division shows the length. The variant daagje writes the long vowel with aa.
2. Singular and Plural with Numbers
After a number the noun is plural: drie dagen (68.6, 68.10), tien dagen (68.22), zeven dagen (68.4). After elke and iedere the noun is singular: elke dag (68.5). For “every day” the ANW lists elke dag; the same sense is also written dagelijks, “daily”, an adjective and adverb. With the article de and hele the singular is used: de hele dag (68.7, 68.18, 68.29). An older de ganse dag, “the whole day”, is also found; de hele dag is the form to learn.
3. The Days of the Week
All seven end in -dag and are written with a small letter, except at the start of a sentence: maandag, dinsdag, woensdag, donderdag, vrijdag, zaterdag, zondag. “On a day” is op plus the day: op zaterdag (68.9), op maandag. To say “on Mondays”, as a habit, Dutch has the adverb ’s maandags, “on Mondays”, which the ANW lists as maandags; the plural of the noun is maandagen. The question is welke dag is het vandaag? (68.8), and the answer is vandaag is het maandag (68.3): the verb is second, after vandaag.
4. Dag as a Greeting
Dag is an interjection as well as a noun, and it means “hello” or “goodbye” (ANW; woorden.org): dag, meneer! (68.2), dag, mevrouw. It is written without a capital except at the start of a sentence. A longer form, goedendag, written as one word, is more formal and is used in the same way (68.19). A goodbye may add tot, as in woorden.org’s dag meneer, tot de volgende keer, “goodbye, sir, until next time”.
5. Time Expressions with Dag
- over drie dagen, “in three days” (68.10): over with a time span looks forward. Geleden, “ago”, looks back: drie dagen geleden. - op een dag, “one day”, for a point in a story (68.15) - de hele dag, “all day” (68.7, 68.18, 68.29) - elke dag, “every day” (68.5) - na een lange dag, “after a long day” (68.11, 68.26) - dag en nacht, “day and night”, and dag in dag uit, “day in, day out” (woorden.org lists both) - op klaarlichte dag, “in broad daylight”, and voor dag en dauw, “before dawn” (woorden.org)
6. Dag in Compounds
Dag is the last part of many compounds, and the gender is the gender of the last part, so every one of them is a de-word: marktdag (68.18, 68.24), verjaardag (68.10), vrijdag. Vandaag, “today”, is written as one word. The adjective daags is found in drie keer daags, “three times a day” (woorden.org), and dagelijks is the common word for “daily”.
7. Fixed Wishes and Phrases
- een fijne dag, “a lovely day”: ik wens je een fijne dag (68.13) - een goede dag, “a good day” (68.27, 68.28). The question een goede dag gehad? has dropped heb je, as everyday speech does: the full form is heb je een goede dag gehad?
8. Word Order and Small Words
In a main clause the first place may hold a time word, and the verb is then second, before the subject: op zaterdag gaan wij naar de markt (68.9), na een lange dag is hij moe (68.11), dag en nacht staat de deur open (68.12). In 68.15 the little word er stands for “there” and the subject, een vreemde man, follows the verb: op een dag stond er een vreemde man voor de deur. In 68.21 voor drie dagen is “for three days”. In 68.22 wel tien dagen is “a good ten days”, with wel making the number a generous one.
Common Mistakes to Avoid: - The singular after a number: ✗ “drie dag” → ✓ “drie dagen” - The plural after elke: ✗ “elke dagen” → ✓ “elke dag” - The wrong article: ✗ “het dag” → ✓ “de dag” - English “on” for the day of the week: ✗ “in zaterdag” → ✓ “op zaterdag” - A capital for the day: ✗ “Zaterdag gaan wij…” in the middle of a sentence → ✓ “op zaterdag” - The article omitted in the wish: ✗ “ik wens je fijne dag” → ✓ “ik wens je een fijne dag” - The vowel of the plural kept short: ✗ /ˈdɑ.ɣən/ → ✓ /ˈdaː.ɣən/ - The pronunciation of dag: ✗ /deɪ/ or /dɑg/ → ✓ /dɑx/
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Frequency and Register:
Dag is an everyday word and belongs to every register. The vocabulary list for this course gives it the frequency rank 68. The sources consulted give the same forms for it everywhere, and only its pronunciation varies by region. A learner will hear the vowel and the g of dag differ from speaker to speaker. The clear /dɑx/ taught here is understood everywhere.
The Greeting:
Dag is the short greeting and farewell, used with mevrouw and meneer as in woorden.org’s examples. Because it means both hello and goodbye, the context decides; a Dutch speaker leaving a shop will say dag and so will one entering. Goedendag is the longer, more traditional form of the greeting. The narrative of the Genre Section is invented, and it is set on a Saturday at a cheese stall in a market, where the greetings goedendag and dag are used between a customer and a seller.
Days with Names:
The ANW lists a sense of dag as a commemorative or festive day, and such a day is called a dag with its name: 1 mei is de Dag van de Arbeid, “1 May is Labour Day” (woorden.org). In the compounds of this lesson the word names a kind of day: a market day, marktdag, a birthday, verjaardag.
Fixed Expressions:
Several are listed by woorden.org and the ANW, and the learner can recognise them: - Dag en nacht: continuously, “day and night” - Dag in dag uit: “day in, day out”, without a break - Voor dag en dauw: very early, “before day and dew” - Op klaarlichte dag: “in broad daylight” - Op je oude dag: “in your old age”, as in op je oude dag nog tennissen, “still playing tennis in your old age” - Goed voor de dag komen: “to make a good impression”, as in bij een sollicitatiegesprek goed voor de dag willen komen
The first two have English twins and can be used with confidence. The others are idiomatic and are given here to be recognised, not for use at the beginning.
Set Phrases:
- Een fijne dag!: “Have a lovely day!” - Dag en nacht: “day and night” - De hele dag: “all day” - Op een dag: “one day” - Een dagje uit: “a day out” - Dag, meneer!: “Hello, sir!” or “Goodbye, sir!”
Common Expressions with Dag:
- “Het is een mooie dag” - It is a beautiful day - “Welke dag is het vandaag?” - What day is it today? - “Een week heeft zeven dagen” - A week has seven days - “Ik wens je een fijne dag” - I wish you a lovely day - “Op een dag stond er een vreemde man voor de deur” - One day a strange man was standing at the door
Reminder: This lesson is designed for English speakers learning Dutch.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
From Genesis 1:5, in the Herziene Statenvertaling (HSV, the Revised Statenvertaling, published 2010), as the text is given on dagelijksebroodkruimels.nl: the verse in which God names the light “day”.
En God noemde het licht dag en de duisternis noemde Hij nacht. Toen was het avond geweest en het was morgen geweest: de eerste dag.
F-A: Interlinear Analysis
En (ɛn) and God (ɣɔt) God noemde (ˈnoːm.də) called het (ət) the licht (lɪxt) light dag (dɑx) day en (ɛn) and de (də) the duisternis (ˈdœy.stər.nɪs) darkness noemde (ˈnoːm.də) called Hij (hɛi) He nacht. (nɑxt) night Toen (tun) then was (ʋɑs) was het (ət) it avond (ˈaː.vɔnt) evening geweest (ɣəˈʋeːst) been en (ɛn) and het (ət) it was (ʋɑs) was morgen (ˈmɔr.ɣən) morning geweest: (ɣəˈʋeːst) been de (də) the eerste (ˈeːr.stə) first dag. (dɑx) day
F-B: Natural Text with Translation
En God noemde het licht dag en de duisternis noemde Hij nacht. Toen was het avond geweest en het was morgen geweest: de eerste dag.
→ “And God called the light day, and the darkness He called night. Then it had been evening and it had been morning: the first day.”
F-C: Original Dutch Text
En God noemde het licht dag en de duisternis noemde Hij nacht. Toen was het avond geweest en het was morgen geweest: de eerste dag.
F-D: Grammar and Vocabulary Notes
The lesson’s word stands twice in the verse: dag, as the name of the light, and de eerste dag, as the first of the numbered days. Noemde, “called”, takes two objects, the thing named and the name, and in the Dutch order the name comes last: God noemde het licht dag, “God called the light day”. In the second clause the object is put first for emphasis, and the subject follows the verb: de duisternis noemde Hij nacht, literally “the darkness called He night”. The capital letter of Hij refers to God, as in the Statenvertaling tradition. Toen was het avond geweest is a past perfect: toen, “then”, with was and the participle geweest of zijn, “to be”. In het was avond, “it was evening”, het is a dummy subject, as in the English. The colon before de eerste dag introduces the result, the first day, and the ordinal eerste is followed by the singular dag.
F-E: Literary Commentary
The verse shows the two main senses of dag in a single line. In the first sentence dag is the light itself, the sense of the ANW “periode tussen zonsopgang en zonsondergang”, set against nacht; in the second sentence de eerste dag is a unit that is counted, the 24-hour period of the ANW, made of an evening and a morning. A reader who has learned dag as “a day of 24 hours” will meet in the first sentence the sense of daylight against night, and the same Dutch word serves both. That double sense is also in the phrase dag en nacht, “day and night”: dag there is the daylight half, and elsewhere it is the whole.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Part A: Interlinear Construed Text
68.16 Zaterdag (ˈzaː.tər.dɑx) Saturday is (ɪs) is voor (voːr) for Femke (ˈfɛm.kə) Femke de (də) the beste (ˈbɛs.tə) best dag (dɑx) day van (vɑn) of de (də) the week. (ʋeːk) week
68.17 Vandaag (vɑnˈdaːx) today staat (staːt) stands zij (zɛi) she al (ɑl) already om (ɔm) at zes (zɛs) six uur (yr) hour op. (ɔp) up
68.18 Het (ət) it is (ɪs) is marktdag, (ˈmɑrkt.dɑx) market-day en (ɛn) and de (də) the hele (ˈheː.lə) whole dag (dɑx) day komen (ˈkoː.mən) come er (ɛr) there klanten. (ˈklɑn.tən) customers
68.19 “Goedendag, (ˌɣu.dənˈdɑx) good-day mevrouw,” (məˈvrʌu) madam zegt (zɛxt) says een (ən) a klant. (klɑnt) customer
68.20 “Dag,” (dɑx) hello zegt (zɛxt) says Femke, (ˈfɛm.kə) Femke “wat (ʋɑt) what mag (mɑx) may het (ət) it zijn?” (zɛin) be
68.21 De (də) the klant (klɑnt) customer wil (ʋɪl) wants kaas (kaːs) cheese voor (voːr) for drie (dri) three dagen. (ˈdaː.ɣən) days
68.22 “Deze (ˈdeː.zə) this kaas (kaːs) cheese blijft (blɛift) stays wel (ʋɛl) well tien (tin) ten dagen (ˈdaː.ɣən) days goed,” (ɣut) good zegt (zɛxt) says Femke. (ˈfɛm.kə) Femke
68.23 Om (ɔm) at twaalf (twaːlf) twelve uur (yr) hour is (ɪs) is de (də) the dag (dɑx) day halverwege. (ˌhɑl.vərˈʋeː.ɣə) halfway
68.24 Op (ɔp) on marktdag (ˈmɑrkt.dɑx) market-day eet (eːt) eats Femke (ˈfɛm.kə) Femke altijd (ˈɑl.tɛit) always een (ən) a broodje (ˈbroː.tjə) roll met (mɛt) with kaas. (kaːs) cheese
68.25 Om (ɔm) at vijf (vɛif) five uur (yr) hour sluit (slœyt) closes de (də) the markt, (mɑrkt) market en (ɛn) and de (də) the dag (dɑx) day zit (zɪt) sits erop. (ɛrˈɔp) on-it
68.26 Na (naː) after zo’n (zoːn) such-a lange (ˈlɑ.ŋə) long dag (dɑx) day is (ɪs) is Femke (ˈfɛm.kə) Femke moe. (mu) tired
68.27 Thuis (tœys) at-home vraagt (vraːxt) asks haar (haːr) her man: (mɑn) husband “Een (ən) a goede (ˈɣu.də) good dag (dɑx) day gehad?” (ɣəˈhɑt) had
68.28 “Ja, (jaː) yes het (ət) it was (ʋɑs) was een (ən) a drukke (ˈdrʏ.kə) busy dag, (dɑx) day maar (maːr) but een (ən) a goede,” (ˈɣu.də) good zegt (zɛxt) says Femke. (ˈfɛm.kə) Femke
68.29 Morgen (ˈmɔr.ɣən) tomorrow is (ɪs) is het (ət) it zondag, (ˈzɔn.dɑx) Sunday en (ɛn) and dan (dɑn) then rust (rʏst) rests zij (zɛi) she de (də) the hele (ˈheː.lə) whole dag. (dɑx) day
68.30 “Dan (dɑn) then wens (ʋɛns) wish ik (ɪk) I je (jə) you een (ən) a rustige (ˈrʏs.tə.ɣə) quiet dag,” (dɑx) day zegt (zɛxt) says haar (haːr) her man. (mɑn) husband
Part B: Natural Sentences
68.16 Zaterdag is voor Femke de beste dag van de week. → “For Femke Saturday is the best day of the week.”
68.17 Vandaag staat zij al om zes uur op. → “Today she is already up at six o’clock.”
68.18 Het is marktdag, en de hele dag komen er klanten. → “It is market day, and customers come all day.”
68.19 “Goedendag, mevrouw,” zegt een klant. → “‘Good day, madam,’ says a customer.”
68.20 “Dag,” zegt Femke, “wat mag het zijn?” → “‘Hello,’ says Femke, ‘what can I get you?’”
68.21 De klant wil kaas voor drie dagen. → “The customer wants cheese for three days.”
68.22 “Deze kaas blijft wel tien dagen goed,” zegt Femke. → “‘This cheese keeps a good ten days,’ says Femke.”
68.23 Om twaalf uur is de dag halverwege. → “At twelve o’clock the day is halfway through.”
68.24 Op marktdag eet Femke altijd een broodje met kaas. → “On market day Femke always eats a roll with cheese.”
68.25 Om vijf uur sluit de markt, en de dag zit erop. → “At five o’clock the market closes, and the day is over.”
68.26 Na zo’n lange dag is Femke moe. → “After such a long day Femke is tired.”
68.27 Thuis vraagt haar man: “Een goede dag gehad?” → “At home her husband asks: ‘Have a good day?’”
68.28 “Ja, het was een drukke dag, maar een goede,” zegt Femke. → “‘Yes, it was a busy day, but a good one,’ says Femke.”
68.29 Morgen is het zondag, en dan rust zij de hele dag. → “Tomorrow it is Sunday, and then she rests all day.”
68.30 “Dan wens ik je een rustige dag,” zegt haar man. → “‘Then I wish you a quiet day,’ says her husband.”
Part C: Target Language Only
68.16 Zaterdag is voor Femke de beste dag van de week.
68.17 Vandaag staat zij al om zes uur op.
68.18 Het is marktdag, en de hele dag komen er klanten.
68.19 “Goedendag, mevrouw,” zegt een klant.
68.20 “Dag,” zegt Femke, “wat mag het zijn?”
68.21 De klant wil kaas voor drie dagen.
68.22 “Deze kaas blijft wel tien dagen goed,” zegt Femke.
68.23 Om twaalf uur is de dag halverwege.
68.24 Op marktdag eet Femke altijd een broodje met kaas.
68.25 Om vijf uur sluit de markt, en de dag zit erop.
68.26 Na zo’n lange dag is Femke moe.
68.27 Thuis vraagt haar man: “Een goede dag gehad?”
68.28 “Ja, het was een drukke dag, maar een goede,” zegt Femke.
68.29 Morgen is het zondag, en dan rust zij de hele dag.
68.30 “Dan wens ik je een rustige dag,” zegt haar man.
Part D: Grammar Notes for Genre Section
The Text: The narrative is a made-up text for the lesson, not a quotation; Femke, her husband and the customer are invented. It describes a Saturday market day from the early start to the evening, and each line has a form of dag or a word that contains it: dag and dagen, the compounds zaterdag, marktdag and zondag, and vandaag, with the greetings goedendag and dag. The tenses follow the text: the present for the scene, and the past (was, 68.28) in the answer about the finished day.
The Day and Its Parts: The text follows the day in order: the start (vandaag staat zij al om zes uur op, 68.17), the trade (68.18 to 68.22), the middle (de dag is halverwege, 68.23), the lunch (68.24), the closing (de dag zit erop, 68.25), and the evening at home (68.26 to 68.30). In 68.17 staat … op is the separated verb opstaan, “to get up”; the particle op stands at the end of the clause.
Greetings and the Shop: In 68.19 and 68.20 the customer says goedendag and Femke answers dag; both are greetings. Wat mag het zijn? in 68.20 is the shopkeeper’s ordinary question, literally “what may it be?”, and it is not translated word for word. In 68.19 mevrouw has a small letter, as it is a common noun here.
Plural and Singular: Drie dagen (68.21) and tien dagen (68.22) are plural, after the number. De hele dag (68.18, 68.29) is singular. Voor drie dagen is the span of time for which the customer buys. Wel tien dagen (68.22) means “a good ten days”, with wel strengthening the span.
Compounds: Marktdag (68.18, 68.24) is markt, “market”, and dag, “day”; it is a de-word, and in 68.24 op marktdag has no article, as a general day on which the same thing happens. Zaterdag and zondag are the days of Section D, rule 3, written with a small letter in the middle of a sentence (zondag, 68.29) and with a capital at the start (Zaterdag, 68.16).
Fixed Phrases: De dag zit erop (68.25) is an idiom: “the day is over”, “the day’s work is done”; zit erop does not mean that anything sits on anything. Een goede dag gehad? (68.27) has no verb of its own and no subject: the full sentence is heb je een goede dag gehad? In 68.28 maar een goede leaves dag out, as the word has been said in the same sentence: “but a good one”. In 68.30 dan wens ik je een rustige dag has the verb second, after the first word dan.
Names and Punctuation: Femke is a name and has a capital. The quotation marks stand around the speech, and the comma stays inside them: “Goedendag, mevrouw,” zegt een klant. In 68.27 the colon introduces the speech.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Key Sounds in This Lesson:
The /x/ of dag, nacht, zaterdag and maandag: written g or ch, a soft fricative at the back of the mouth. At the end of a word the g of dag is /x/, but between vowels, as in dagen and rustige, it is /ɣ/. A clear /x/ and /ɣ/ are understood everywhere.
The short /ɑ/ of dag, nacht, man, markt, al and wat: a back vowel, not that of English “cat”. The long /aː/ of dagen, zaterdag (first part), vandaag, naar, haar, kaas and vraagt. They are pure vowels, with no glide.
The /ɣ/ of goedendag is the first sound of goed and the /x/ the last of dag; the two are the same letter, g, with two sounds.
The diphthongs /ɛi/ of mijn, fijne, altijd and vijf, /œy/ of duisternis, thuis and sluit, and /ʌu/ of mevrouw. None is like English “eye”, “oy” or “ow”.
The /ʋ/ of wij, week, was, wat, welke and worden is a sound made with the lip near the teeth. The /v/ of vandaag, verjaardag and vreemde is written v, and in the Netherlands often weakly voiced, close to /f/.
The long /eː/ of week, hele, deze and zeven, and the /øː/ of deur: pure vowels, the second made with rounded lips.
Writing Dag:
The spelling of the stem does not change: dag, dagen. The length of the a is not written; the open syllable shows it. The diminutive is dagje, with the short vowel, or daagje, with the long vowel written aa. The names of the days of the week are written as one word with a small letter: maandag, dinsdag, woensdag, donderdag, vrijdag, zaterdag, zondag. The compounds marktdag and verjaardag are one word. Goedendag is one word. Vandaag is one word.
Dutch quotation marks are written “ … ” in these lessons, with the speaker’s tag after the closing mark and a comma before it: “Dag,” zegt Femke. In zo’n the apostrophe stands for the dropped letters of zo een.
Audio Practice Suggestion: say dag and dagen aloud, five times each, and hear that the vowel is short in the first and long in the second, and that the g changes from a scrape to a softer sound. Then say the days of the week in order, maandag to zondag, and keep the stress on the first part of each. Finally say ik wens je een fijne dag at an even speed, and see that dag, the last word, is the one that carries the wish.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
◊ᴺᵉˣᵃˡ ◊ᴸᵃᵗⁱⁿᵘᵐ ◊ᴰᵘᵗᶜʰ ◊ᴸᵉˢˢᵒⁿ⁶⁸ ◊ᵈᵃᵍ ◊ᶜᵒᵐᵖˡᵉᵗᵉ
---
Course Index: [latinum.substack.com/p/index](https://latinum.substack.com/p/index)