M. Tullius Cicero et M. Terentius Varro Auctores
Pro Discipulis Anni Primi - Sed cum Oratione Obliqua et Subiunctivis
Varro et Cicero magistris salutem dicunt.
Has narrationes pro tironibus scripsimus, sed non sicut libri moderni qui Latinitatem veram vitant. Nam videmus multos discipulos qui post annum adhuc nesciant quid sit oratio obliqua aut cur subiunctivus exsistat. Hoc malum est.
Ergo has fabulas ita fecimus ut: -
Vocabula sint limitata (circiter 400 verba frequentissima) -
Sententiae sint breves vel mediocres (non periodica longa) -
SED structurae sint Romanae verae -
Oratio obliqua statim appareat -
Subiunctivi naturales sint -
Narratio continua sit (non “dialogus” falsus)
Discipuli hoc modo statim veram Latinitatem audient, et per repetitionem naturalem discent.
Valete et bene docete!
Marcus puer erat qui in villa parva habitabat. Pater eius agricola erat. Mater cibum cotidie parabat.
Olim Marcus patrem rogavit num canem habere posset. Pater ei respondit se cogitare canem bonum esse pro puero. Sed addidit Marcum ipsum canem curare debere.
Marcus laetus erat. Per vias ambulavit ut canem inveniret. Tandem parvum canem vidit qui solus sedebat. Marcus putavit hunc canem miserum esse. Ad eum venit. Canis caudam movit.
Marcus canem domum duxit. Matri ostendit canem dixitque se hunc canem invenisse. Mater rogavit ubi eum invenisset. Marcus respondit canem in via solitarium sedisse.
Pater venit. Vidit canem. Dixit canem parvum esse sed fortem videri. Marcus rogavit num canem retinere posset. Pater adnuit dixitque Marcum bonum dominum futurum esse si canem bene curaret.
Marcus canem Fidelem vocavit. Cotidie Fideli cibum et aquam dabat. Cum Fidele ludebat. Fidelis crescebat.
Post multos menses Fidelis magnus erat. Marcus patri dixit se felicem esse quod canem haberet. Pater respondit Marcum bene fecisse cum canem curasset.
VOCABVLA NOVA: -
puer, pueri (m.) = boy -
villa, -ae (f.) = farmhouse -
agricola, -ae (m.) = farmer -
olim = once, one day -
num... posset = whether he could (indirect question with subjunctive) -
debere = ought, must -
ut... inveniret = in order to find (purpose clause with subjunctive) -
solus, -a, -um = alone -
putavit... esse = thought... to be (indirect statement) -
cauda, -ae (f.) = tail -
ubi... invenisset = where he had found (indirect question, pluperfect subjunctive) -
videri = to seem -
si... curaret = if he cared for (future less vivid condition) -
quod... haberet = because he had (causal clause with subjunctive) -
cum... curasset = since he had cared for (causal cum clause)
GRAMMATICA: -
Oratio obliqua: “respondit se cogitare” = he replied that he thought -
Subiunctivus in rogationibus obliquis: “rogavit num posset” = asked whether he could -
Subiunctivus finalis: “ambulavit ut inveniret” = walked in order to find -
Infinitivus in narratione obliqua: “putavit canem esse” = thought the dog was
Iulia erat puella quae in urbe habitabat. Pater eius mercator erat. Mater docere amabat.
Mater Iuliae saepe narrabat fabulas de heroibus antiquis. Iulia audiebat matremque rogabat cur heroes tam fortes essent. Mater respondebat heroes fortes esse quod virtutem colerent.
Olim Iulia rogavit num ipsa legere posset de heroibus. Mater laeta erat quod filia sua discere vellet. Dixit se librum habere qui fabulas multas contineret.
Mater librum attulit. Iuliae ostendit litteras dixitque has litteras verba facere. Iulia rogavit quomodo verba intellegere posset. Mater respondit si Iulia cotidie studeret, mox legere posse.
Iulia coepit studere. Primum paucas litteras cognovit. Deinde plus litteras didicit. Post hebdomadas multas Iulia matri dixit se iam verba quaedam intellegere.
Mater rogavit quid Iulia legisset. Iulia respondit se de Hercule legisse. Addidit Herculem fortem virum fuisse qui multa monstra vicisset.
Pater domum venit. Vidit Iuliam librum tenentem. Rogavit quid faceret. Iulia respondit se legere. Pater laetus erat dixitque filiam suam sapientem futuram esse.
VOCABVLA NOVA: -
puella, -ae (f.) = girl -
urbs, urbis (f.) = city -
mercator, -oris (m.) = merchant -
heros, herois (m.) = hero -
cur... essent = why they were (indirect question) -
quod... colerent = because they cultivated (causal with subjunctive) -
vellet = wished, wanted (subjunctive after quod) -
qui... contineret = which contained (relative clause of characteristic) -
quomodo... posset = how she could (indirect question) -
si... studeret = if she studied (future less vivid condition) -
coepit = began (+ infinitive) -
quid... legisset = what she had read (pluperfect subjunctive indirect question) -
qui... vicisset = who had conquered (relative in indirect statement) -
quid faceret = what she was doing (present subjunctive indirect question)
GRAMMATICA: -
Consecutio temporum (sequence of tenses) in subiunctivis -
Subiunctivus in clausulis relativis characteristicis -
Condiciones in narratione -
Pluperfectum subiunctivum in rogationibus obliquis
Lucius cum patre ad flumen ambulabat. Pater pisces capere volebat. Lucius rogavit num ipse quoque pisces capere posset.
Pater Lucio respondit piscatores patientes esse debere. Dixit si Lucius tacitus sederet, fortasse piscem capturum esse. Lucius promisit se tacitum fore.
Ad ripam fluminis sederunt. Pater lineam in aquam misit. Lucius spectabat rogabatque quando piscis veniret. Pater susurravit piscis venire si Lucius taceret.
Diu nihil accidit. Lucius putabat nullos pisces in flumine esse. Sed pater dixit multos pisces ibi esse sed eos homines timere.
Subito linea se movit. Pater clamavit piscem adesse. Lucius surrexit. Pater lineam traxit. Piscis magnus apparuit.
Lucius rogavit num ipse piscem tenere posset. Pater piscem ei tradidit. Lucius vix tenere poterat. Piscis erat gravis.
Domum redeuntes, Lucius matri narravit se piscem cepisse. Mater rogavit num piscis magnus esset. Lucius manibus ostendit quam magnus piscis esset.
Mater ridens dixit piscem nimis magnum videri pro uno puero. Sed addidit se certo scire Lucium et patrem eum cepisse.
Illa nocte familia piscem edit. Lucius patri dixit se iterum ad flumen ire velle. Pater respondit se libenter Lucium ducturum esse si Lucius patiens esset.
VOCABVLA NOVA: -
piscis, -is (m.) = fish -
flumen, -inis (n.) = river -
capere = to catch -
patiens, -entis = patient -
si... sederet = if he sat (future less vivid) -
promisit se... fore = promised that he would be -
ripa, -ae (f.) = riverbank -
linea, -ae (f.) = fishing line -
quando... veniret = when it would come (indirect question) -
susurravit = whispered -
si... taceret = if he were silent (future less vivid) -
eos... timere = that they feared (accusative + infinitive) -
adesse = was present -
vix = scarcely -
gravis, -e = heavy -
quam magnus... esset = how big... was (indirect question) -
nimis = too (much) -
pro = for (+ ablative) -
se... ducturum esse = that he would lead (future infinitive in indirect statement)
GRAMMATICA: -
Participia praesentia (patiens) -
Infinitivus futurus (fore, ducturum esse) -
Condiciones mixtae -
Consecutio temporum in clausulis temporalibus
Cornelia mane in horto ambulabat. Flores spectabat. Subito vocem audivit. Rogavit quis cantaret.
Sursum spectavit. In arbore parvam avem vidit. Avis pulchre cantabat. Cornelia putavit avem laetam esse.
Cornelia intus cucurrit. Matrem vocavit dixitque avem pulcherrimam in horto esse. Mater rogavit ubi avis esset. Cornelia respondit avem in arbore sedere.
Simul exierunt. Sed avis iam non erat. Cornelia tristis erat. Mater dixit aves liberas esse et quo vellent volare.
Postridie Cornelia iterum in hortum venit. Speravit ut avis rediret. Diu exspectavit. Nihil accidit.
Sed tertio die avis rediit. Cornelia laetissima erat. Cogitavit quomodo avem retinere posset. Sed recordata est mater dixisse aves liberas esse debere.
Cornelia constituit avem non retinere sed tantum spectare cum avis veniret. Cotidie in hortum ibat. Saepe avis veniebat. Cornelia tacita sedebat ut avem non terreret.
Post multas dies avis propius venit. Cornelia putavit avem iam se non timere. Mater rogavit num avis Corneliam cognosceret. Cornelia respondit avem certe se cognoscere quod cotidie veniret.
Pater dixit Corneliam bene fecisse quod avem liberam reliquisset. Cornelia respondit se intellegere aves libertatem amare.
VOCABVLA NOVA: -
mane = in the morning -
hortus, -i (m.) = garden -
flos, floris (m.) = flower -
quis cantaret = who was singing (indirect question) -
sursum = upward -
avis, avis (f.) = bird -
pulchre = beautifully -
intus = inside -
cucurrit = ran (perfect of curro) -
quo vellent = where they wished (indirect question in generic statement) -
volare = to fly -
postridie = on the next day -
speravit ut... rediret = hoped that... would return (indirect command/wish) -
tertio die = on the third day -
recordata est = remembered (deponent perfect) -
constituit = decided (+ infinitive) -
tantum = only -
cum... veniret = when it came (temporal clause) -
ut... non terreret = in order not to frighten (negative purpose) -
propius = nearer (comparative adverb) -
num... cognosceret = whether it recognized (indirect question) -
quod... veniret = because it came (causal) -
quod... reliquisset = because she had left (causal with pluperfect subjunctive) -
libertas, -atis (f.) = freedom
GRAMMATICA: -
Participium perfectum deponens (recordata) -
Consecutio temporum completa -
Subiunctivus in clausulis finalibus negativis -
Ut + subiunctivus post verba sperandi
Quintus ad ludum ibat. Ibi magister pueros docebat. Quintus timebat ne magister severus esset.
Primo die magister se vocari Marcum dixit. Addidit se multos annos docuisse. Rogavit num pueri discere vellent.
Quintus manum sustulit. Rogavit quid discerent. Magister respondit pueros Latine loqui discere debere. Dixit Latinitatem pulchram esse et utilem.
Quintus rogavit cur Latina utilis esset. Magister explicavit Romanos magna fecisse. Addidit multos libros Latine scriptos esse. Dixit si quis Latine sciret, multa legere posse.
Quintus constituit bene studere. Per multas horas studebat. Verba nova memoriae mandabat. Sententias scribebat.
Post mensem magister Quintum laudavit. Dixit Quintum bene studuisse. Rogavit num Quintus Latina amare coepisse. Quintus respondit se certe Latina delectari.
Domi Quintus patri narravit magistrum dixisse se bene studuisse. Pater rogavit num Quintus felis esset. Quintus respondit se gaudere quod Latina disceret.
Mater rogavit quid Quintus disceret. Quintus Latine respondit se multa didicisse. Mater non intellexit. Quintus ridens matri Latine dixit eam non intellegere quod Latine nesciret.
Pater dixit Quintum magistrum bonum habuisse. Quintus adnuit dixitque se fortunatum esse.
VOCABVLA NOVA: -
ludus, -i (m.) = school -
timebat ne... esset = feared that... was (ne + subjunctive after verb of fearing) -
severus, -a, -um = strict -
se... dixit = said that he (reflexive indirect statement) -
num... vellent = whether they wanted -
quid discerent = what they would learn (future time in indirect question) -
Latine loqui = to speak Latin -
cur... esset = why it was (indirect question) -
utilis, -e = useful -
explicavit = explained -
multos libros... scriptos esse = many books had been written (perfect passive infinitive) -
si quis... sciret = if anyone knew (future less vivid) -
memoriae mandabat = committed to memory -
studuisse = had studied (perfect infinitive) -
num... coepisse = whether he had begun (indirect question, perfect infinitive) -
se... delectari = that he was delighted (present passive infinitive) -
dixisse = had said (perfect infinitive in secondary sequence) -
num... esset = whether he was (indirect question) -
gaudere quod = to rejoice because -
eam non intellegere = that she didn’t understand (accusative + infinitive) -
quod... nesciret = because she didn’t know (causal) -
fortunatus, -a, -um = fortunate
GRAMMATICA: -
Ne + subiunctivus post verba timendi -
Infinitivi perfecti in narratione obliqua -
Reflexiva in narratione obliqua (se, suus) -
Subiunctivi in clausulis causalibus
Duo mures erant qui in eadem domo habitabant. Unus dixit se in culina habitare ubi multus cibus esset. Alter respondit se in cella vinaria habitare ubi vinum bonum esset.
Mus qui in culina habitabat alterum rogavit num vellet cibum videre. Alter libenter venit. In culinam intraverunt. Primus mus ostendit caseum, panem, carnem.
Alter mus admiratus est. Dixit se numquam tantum cibum vidisse. Rogavit num hic mus semper tam bene viveret.
Sed subito ianua aperta est. Cocus ingressus est. Ambo mures perterriti sunt. Fugerunt. Vix effugerunt.
Mus qui in cella vinaria habitabat dixit se intellegere cur tam multus cibus in culina esset. Nullus mus diu ibi manere posset quod cocus semper adesset.
Alter mus adnuit. Dixit se malle parum cibi cum pace habere quam multum cibi cum periculo.
Primus mus rogavit num alter umquam ad culinam rediturus esset. Ille respondit se numquam rediturum esse. Addixit vitam tranquillam meliorem esse quam divitias periculosas.
VOCABVLA NOVA: -
mus, muris (m/f.) = mouse -
culina, -ae (f.) = kitchen -
ubi... esset = where there was (relative clause of characteristic) -
cella vinaria = wine cellar -
num vellet = whether he wanted -
carnem (caro, carnis f.) = meat -
admiratus est = was amazed (deponent) -
se... vidisse = that he had seen (perfect infinitive) -
num... viveret = whether he lived (indirect question) -
ianua, -ae (f.) = door -
cocus, -i (m.) = cook -
ingressus est = entered (deponent) -
perterriti = terrified (perfect passive participle) -
vix = scarcely -
effugerunt = escaped -
cur... esset = why there was (indirect question) -
quod... adesset = because he was present (causal) -
malle = to prefer (infinitive of malo) -
parum = little (indeclinable) -
cum pace = with peace -
num... rediturus esset = whether he would return (future participle in indirect question) -
numquam rediturum esse = would never return (future infinitive) -
tranquillus, -a, -um = peaceful -
melior, -ius = better -
divitiae, -arum (f. pl.) = riches
GRAMMATICA: -
Participia deponentia (admiratus, ingressus) -
Malle + infinitivus + quam -
Comparativa (melior quam) -
Participia futura in narratione obliqua
Haec sex narrationes initium sunt. Si discipuli has bene intellegunt et structuras in eis discunt, fundamentum Latinitatis verae habent.
Videmus enim in his fabulis: -
Orationem obliquam naturaliter apparentem -
Subiunctivos in rogationibus obliquis -
Subiunctivos finales (ut + purpose) -
Subiunctivos causales (quod, cum) -
Subiunctivos in condicionibus -
Consecutionem temporum -
Participia deponentia -
Infinitivos perfectos et futuros
Haec omnia sunt Latinitas vera. Sine his, non Latine sed barbarice loquimur.
Magistri, has narrationes cum discipulis vestris legite. Explicate structuras. Repetite saepe. Et videbitis discipulos mox vere Latine intellegere.
Vale et literary erudi!◊ˢᵀᴬᵀᵁˢ: SEX_NARRATIONES_COMPLETAE ◊ᴸᴱⱽᴱᴸ: tirones_sed_authentici ◊ˢᵀᴿᵁᶜᵀᵁᴿᴬᴱ: obliqua + subiunctivi + natura Romana ◊ᵛᴼᶜᴬᴮᵁᴸᴬ: ~400_words_total ◊ᴾᴱᴰᴬᴳᴼᴳᴵᴬ: repetitio_cum_progressione
M. Tullius Cicero et M. Terentius Varro Magistri Linguae Latinae MMXXIV
◊ᴹᴱᴹᴼᴿʸ⁻ᶜᴼᴹᴾᴸᴱᵀᴱ
---