What does "you" mean in Telugu?
English has one word for "you". It serves for a child and a judge, one person and a crowd. Telugu has two, and a speaker must choose between them every time. నువ్వు (nuvvu) is the intimate singular "you": for a friend of your own age, a younger brother or sister, a child, and, in many families, a mother. మీరు (mīru) is the plural "you", and it is also the respectful "you" for one person: for an elder, a teacher, a stranger, a customer, anyone whose standing you must honour. The choice is not optional. It changes the verb as well as the pronoun.
- నువ్వు ఎలా ఉన్నావు? (nuvvu elā unnāvu?) — "How are you?" (to a friend) - మీరు ఎలా ఉన్నారు? (mīru elā unnāru?) — "How are you?" (to an elder, or to several people)
నీవు (nīvu) is the same intimate pronoun as నువ్వు in a fuller, older form. It is the form of written and literary Telugu, of poetry and of prayer. In everyday speech you will hear నువ్వు almost everywhere.
Like the pronoun నేను (nēnu, "I") in Lesson 8, the second-person pronoun has a nominative form for the subject and an oblique stem for everything else. The intimate stem is నీ (nī) and the respectful or plural stem is మీ (mī). Case endings and postpositions are added to these stems: నీకు (nīku, "to you"), నీతో (nītō, "with you"), మీ కోసం (mī kōsaṁ, "for you"). The direct object has its own forms: నిన్ను (ninnu) and మిమ్మల్ని (mimmalni).
Telugu, like Tamil, Kannada and Malayalam, is a Dravidian language, and the pronoun is Dravidian too. Historical linguists reconstruct a Proto-Dravidian nīn for "you" (singular) and nīm for "you" (plural). In Telugu the plural's first consonant became m-, matching its last, and so Telugu మీరు and the oblique మీ continue the plural, just as నీవు and నీ continue the singular. The use of the plural as a mark of respect is shared with many languages: French vous, Hindi āp, older English "ye" and "you" against "thou".
A note on the script. నువ్వు is written న + ు (nu) + వ్వ (a doubled v, written as వ with a subscript వ below it) + ు (u). The doubling is heard: the v is held, nuv-vu. In నీవు the long vowel ī is shown by the sign ీ on న, and there is only one v. In మీరు the r is the tapped ర, not the rolled ఱ of older texts.
- నువ్వు (nuvvu) = intimate "you" (one person); నీవు (nīvu) is its literary form - మీరు (mīru) = respectful "you" (one person) and plural "you" (several people) - The verb agrees: నువ్వు … -āvu; మీరు … -āru (ఉన్నావు / ఉన్నారు, వస్తావు / వస్తారు) - Oblique stems: నీ (nī, "your") and మీ (mī, "your"); objects నిన్ను (ninnu) and మిమ్మల్ని (mimmalni) - "To you" is నీకు / మీకు; "with you" is నీతో / మీతో - When in doubt, use మీరు. Too much respect is a small fault; too little is a large one
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
9.1a మీరు you ఎవరు who
9.1b mīru (MEE-ru) you-2PL/HON evaru (E-va-ru) who
9.2a నువ్వు you ఎలా how ఉన్నావు are
9.2b nuvvu (NUV-vu) you-2SG elā (E-laa) how unnāvu (UN-naa-vu) be-PRES.2SG
9.3a మీరు you ఎలా how ఉన్నారు are
9.3b mīru (MEE-ru) you-2PL/HON elā (E-laa) how unnāru (UN-naa-ru) be-PRES.2PL/HON
9.4a నీ your పేరు name ఏమిటి what
9.4b nī (nee) your-2SG.GEN pēru (PAY-ru) name ēmiṭi (AY-mi-ti) what
9.5a నువ్వు you కూడా also రా come
9.5b nuvvu (NUV-vu) you-2SG kūḍā (KOO-daa) also rā (raa) come-IMP.2SG
9.6a నువ్వు you రేపు tomorrow బడికి to-school వెళ్తావా will-you-go
9.6b nuvvu (NUV-vu) you-2SG rēpu (RAY-pu) tomorrow baḍiki (BA-di-ki) school-DAT veḷtāvā (VEL-taa-vaa) go-FUT.2SG-Q
9.7a నిన్న yesterday నువ్వు you ఎక్కడికి to-where వెళ్ళావు went
9.7b ninna (NIN-na) yesterday nuvvu (NUV-vu) you-2SG ekkaḍiki (EK-ka-di-ki) where-DAT veḷḷāvu (VEL-laa-vu) go-PAST.2SG
9.8a మీకు to-you తెలుగు Telugu వచ్చా has-come
9.8b mīku (MEE-ku) you-2PL/HON.DAT telugu (TE-lu-gu) Telugu vaccā (VACH-chaa) come-PAST.3N.SG-Q
9.9a నేను I నిన్న yesterday నిన్ను you బజారులో in-the-market చూశాను saw
9.9b nēnu (NAY-nu) I ninna (NIN-na) yesterday ninnu (NIN-nu) you-2SG.ACC bajārulō (BA-jaa-ru-loh) market-LOC cūśānu (CHOO-shaa-nu) see-PAST.1SG
9.10a అమ్మ mother మీ your కోసం for అన్నం rice వండింది cooked
9.10b amma (AM-ma) mother mī (mee) you-2PL/HON.GEN kōsaṁ (KOH-sam) for annaṁ (AN-nam) rice vaṇḍindi (VAN-din-di) cook-PAST.3F.SG
9.11a నీతో with-you మాట్లాడటం talking నాకు to-me చాలా very ఇష్టం liking
9.11b nītō (NEE-toh) you-2SG.COM māṭlāḍaṭaṁ (MAAT-laa-da-tam) speak-VN nāku (NAA-ku) I-DAT cālā (CHAA-laa) very iṣṭaṁ (ISH-tam) liking
9.12a మీరు you ఎప్పుడు when హైదరాబాద్ Hyderabad నుండి from తిరిగి back వస్తారు will-come
9.12b mīru (MEE-ru) you-2PL/HON eppuḍu (EP-pu-du) when haidarābād (HAI-da-raa-baad) Hyderabad nuṇḍi (NUN-di) from tirigi (TI-ri-gi) back vastāru (VAS-taa-ru) come-FUT.2PL/HON
9.13a నువ్వు you చెప్పిన said మాట word నేను I ఎప్పటికీ ever మర్చిపోను will-not-forget
9.13b nuvvu (NUV-vu) you-2SG ceppina (CHEP-pi-na) say-PAST.REL māṭa (MAA-ta) word nēnu (NAY-nu) I eppaṭikī (EP-pa-ti-kee) ever marcipōnu (MAR-chi-poh-nu) forget-NEG.1SG
9.14a నువ్వు you రాకపోతే if-not-come ఈ this పండుగ festival మాకు to-us పండుగే festival-indeed కాదు is-not
9.14b nuvvu (NUV-vu) you-2SG rākapōtē (RAA-ka-poh-tay) come-NEG.COND ī (ee) this paṇḍuga (PAN-du-ga) festival māku (MAA-ku) we-EXCL.DAT paṇḍugē (PAN-du-gay) festival-EMPH kādu (KAA-du) be-NEG.3N.SG
9.15a అమ్మా O-mother నువ్వు you లేకపోతే if-not-being నేను I ఈ this రోజు day ఇక్కడ here ఉండేవాడిని would-be-one కాదు not
9.15b ammā (AM-maa) mother-VOC nuvvu (NUV-vu) you-2SG lēkapōtē (LAY-ka-poh-tay) be-NEG.COND nēnu (NAY-nu) I ī (ee) this rōju (ROH-ju) day ikkaḍa (IK-ka-da) here uṇḍēvāḍini (UN-day-vaa-di-ni) be-HAB.one-M.1SG kādu (KAA-du) not
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
9.1 మీరు ఎవరు? — mīru evaru? — "Who are you?"
9.2 నువ్వు ఎలా ఉన్నావు? — nuvvu elā unnāvu? — "How are you?" (to a friend)
9.3 మీరు ఎలా ఉన్నారు? — mīru elā unnāru? — "How are you?" (politely, or to several people)
9.4 నీ పేరు ఏమిటి? — nī pēru ēmiṭi? — "What is your name?" (to a child or a friend)
9.5 నువ్వు కూడా రా. — nuvvu kūḍā rā. — "You come too."
9.6 నువ్వు రేపు బడికి వెళ్తావా? — nuvvu rēpu baḍiki veḷtāvā? — "Will you go to school tomorrow?"
9.7 నిన్న నువ్వు ఎక్కడికి వెళ్ళావు? — ninna nuvvu ekkaḍiki veḷḷāvu? — "Where did you go yesterday?"
9.8 మీకు తెలుగు వచ్చా? — mīku telugu vaccā? — "Do you know Telugu?"
9.9 నేను నిన్న నిన్ను బజారులో చూశాను. — nēnu ninna ninnu bajārulō cūśānu. — "I saw you in the market yesterday."
9.10 అమ్మ మీ కోసం అన్నం వండింది. — amma mī kōsaṁ annaṁ vaṇḍindi. — "Mother has cooked rice for you."
9.11 నీతో మాట్లాడటం నాకు చాలా ఇష్టం. — nītō māṭlāḍaṭaṁ nāku cālā iṣṭaṁ. — "I love talking with you."
9.12 మీరు ఎప్పుడు హైదరాబాద్ నుండి తిరిగి వస్తారు? — mīru eppuḍu haidarābād nuṇḍi tirigi vastāru? — "When will you come back from Hyderabad?"
9.13 నువ్వు చెప్పిన మాట నేను ఎప్పటికీ మర్చిపోను. — nuvvu ceppina māṭa nēnu eppaṭikī marcipōnu. — "I will never forget what you said."
9.14 నువ్వు రాకపోతే ఈ పండుగ మాకు పండుగే కాదు. — nuvvu rākapōtē ī paṇḍuga māku paṇḍugē kādu. — "If you don't come, this festival is no festival for us."
9.15 అమ్మా, నువ్వు లేకపోతే నేను ఈ రోజు ఇక్కడ ఉండేవాడిని కాదు. — ammā, nuvvu lēkapōtē nēnu ī rōju ikkaḍa uṇḍēvāḍini kādu. — "Mother, if it weren't for you, I wouldn't be here today."
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
9.1 మీరు ఎవరు?
9.2 నువ్వు ఎలా ఉన్నావు?
9.3 మీరు ఎలా ఉన్నారు?
9.4 నీ పేరు ఏమిటి?
9.5 నువ్వు కూడా రా.
9.6 నువ్వు రేపు బడికి వెళ్తావా?
9.7 నిన్న నువ్వు ఎక్కడికి వెళ్ళావు?
9.8 మీకు తెలుగు వచ్చా?
9.9 నేను నిన్న నిన్ను బజారులో చూశాను.
9.10 అమ్మ మీ కోసం అన్నం వండింది.
9.11 నీతో మాట్లాడటం నాకు చాలా ఇష్టం.
9.12 మీరు ఎప్పుడు హైదరాబాద్ నుండి తిరిగి వస్తారు?
9.13 నువ్వు చెప్పిన మాట నేను ఎప్పటికీ మర్చిపోను.
9.14 నువ్వు రాకపోతే ఈ పండుగ మాకు పండుగే కాదు.
9.15 అమ్మా, నువ్వు లేకపోతే నేను ఈ రోజు ఇక్కడ ఉండేవాడిని కాదు.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
1. Two pronouns, two levels. Telugu divides "you" by intimacy and by number.
- నువ్వు (nuvvu), literary నీవు (nīvu): one person, intimate or of lower standing - మీరు (mīru): one person addressed with respect, or any group of two or more
A group of close friends is still మీరు, because it is plural. For "all of you", Telugu adds అందరూ (andarū, "all"): మీరందరూ (mīrandarū).
2. The case forms. Like నేను / నా (Lesson 8), the pronoun has a subject form and an oblique stem. The intimate forms come first; the respectful and plural forms follow the semicolon.
- Subject: నువ్వు / నీవు (nuvvu / nīvu); మీరు (mīru) - Object ("you"): నిన్ను (ninnu); మిమ్మల్ని (mimmalni), literary మిమ్ము (mimmu) - Possessive ("your"): నీ (nī); మీ (mī) - Dative ("to you, for you"): నీకు (nīku); మీకు (mīku) - With ("with you"): నీతో (nītō); మీతో (mītō) - In ("in you"): నీలో (nīlō); మీలో (mīlō) - From ("from you"): నీ నుండి (nī nuṇḍi); మీ నుండి (mī nuṇḍi)
Other postpositions follow the possessive: నీ కోసం (nī kōsaṁ, "for your sake"), నీ మీద (nī mīda, "on you, about you"), మీ గురించి (mī guriñci, "about you"). Compare 9.10, అమ్మ మీ కోసం అన్నం వండింది.
3. The verb agrees. A Telugu verb carries the person of its subject in its ending. The second person has two sets of endings, one for each pronoun. Here is the verb వచ్చు (vaccu), stem రా- (rā-), "to come":
- Future-habitual: నువ్వు వస్తావు (nuvvu vastāvu); మీరు వస్తారు (mīru vastāru) — "you come, you will come" - Past: నువ్వు వచ్చావు (nuvvu vaccāvu); మీరు వచ్చారు (mīru vaccāru) — "you came" - Progressive: నువ్వు వస్తున్నావు (nuvvu vastunnāvu); మీరు వస్తున్నారు (mīru vastunnāru) — "you are coming" - Negative: నువ్వు రావు (nuvvu rāvu); మీరు రారు (mīru rāru) — "you don't / won't come" - Being: నువ్వు ఉన్నావు (nuvvu unnāvu); మీరు ఉన్నారు (mīru unnāru) — "you are (there)"
So the intimate ending is -āvu and the respectful/plural ending is -āru. Note that -āru is also the ending for "they" (people): వాళ్ళు వస్తారు (vāḷḷu vastāru), "they will come." When the pronoun is dropped, context tells you which is meant.
4. Commands. The imperative also has two forms. The bare stem is intimate; -ండి (-ṇḍi) makes it polite or plural:
- రా (rā) — "come!"; రండి (raṇḍi) — "please come", "come, all of you" - చెప్పు (ceppu) — "tell!"; చెప్పండి (ceppaṇḍi) — "please tell" - చూసుకో (cūsukō) — "look after!"; చూసుకోండి (cūsukōṇḍi)
The negative command adds -కు (-ku) or -కండి (-kaṇḍi): రాకు (rāku), "don't come!"; రాకండి (rākaṇḍi), "please don't come."
5. Questions. Yes-or-no questions add a long -ā to the last word, usually the verb: వెళ్తావు (veḷtāvu) → వెళ్తావా? (veḷtāvā?), "will you go?" (9.6). The tag కదా (kadā) asks for agreement: వస్తావు కదా? (vastāvu kadā?), "you'll come, won't you?"
6. "You are a …": nouns take the ending too. When the predicate is a noun or an adjective-noun, Telugu adds a personal ending to it. For నువ్వు the ending is -వి (-vi); for మీరు it is -రు (-ru):
- నువ్వు మంచివాడివి (nuvvu mañcivāḍivi) — "you are a good man" - నువ్వు మంచిదానివి (nuvvu mañcidānivi) — "you are a good woman" - మీరు మంచివారు (mīru mañcivāru) — "you are a good person" (respectful) - నువ్వు మా ఇంటి దీపానివి (nuvvu mā iṇṭi dīpānivi) — "you are the lamp of our house" (9.28)
7. "You" with experience verbs. Many feelings and kinds of knowledge are said with a dative: the thing is the subject, and the person is the one it happens to.
- మీకు తెలుగు వచ్చా? (mīku telugu vaccā?) — "Do you know Telugu?", literally "has Telugu come to you?" (9.8) - నీకు తెలుసా? (nīku telusā?) — "Do you know?", literally "is it known to you?" - నువ్వు నాకు ఇష్టం (nuvvu nāku iṣṭaṁ) — "I like you", literally "you are a liking to me"
8. Pronoun dropping. Because the verb ending shows the person, the pronoun can be left out: ఎలా ఉన్నావు? (elā unnāvu?) is a complete question. Say the pronoun when it carries weight, when you contrast people, or at the start of a conversation.
- Using నువ్వు to an elder, a stranger or a shopkeeper. It sounds rude or condescending. Start with మీరు, and let the other person invite the change. - Mixing the levels. నువ్వు … వస్తారు or మీరు … వస్తావు is wrong. Pronoun, verb ending, imperative and possessive must all be on the same level. - Confusing నిన్ను (ninnu, "you" as object) with నిన్న (ninna, "yesterday"). 9.9 uses both: నేను నిన్న నిన్ను … చూశాను, "I saw you yesterday." - Using the subject form as an object. "I saw you" is నేను నిన్ను చూశాను, never *నేను నువ్వు చూశాను. - Using నువ్వు as "your". "Your name" is నీ పేరు (nī pēru), from the oblique stem. - Writing మిమల్ని. The standard spelling is మిమ్మల్ని, with a doubled m (మ్మ). - Forgetting the -వి on a noun predicate. Not *నువ్వు మంచివాడు but నువ్వు మంచివాడివి.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
నువ్వు and మీరు are among the commonest words in spoken Telugu. The choice between them is made in every conversation, and Telugu speakers notice it at once. The general rule is simple: మీరు for anyone older than you, anyone you do not know well, and anyone in a professional or public role; నువ్వు for children, younger family members and close friends of your own age.
Inside the family the lines are old and still felt. Elder brothers and sisters, parents' siblings and grandparents are usually మీరు, and younger ones are నువ్వు. Parents address their children as నువ్వు. In many homes, especially in towns and among younger speakers, children also call their mother నువ్వు, as in 9.15, while the father remains మీరు. In the Genre Section the mother writes of her husband with a respectful plural verb: నాన్న … పంపుతున్నారు, "Father is sending." In traditional households a wife addressed her husband as మీరు and did not say his name. She called him with ఏమండీ (ēmaṇḍī), "excuse me, sir." Among younger couples నువ్వు is now common.
Telugu adds respect in other ways too. The suffix -అండి (-aṇḍi) can be attached to answers and words of address: అవునండి (avunaṇḍi), "yes (sir / madam)"; లేదండి (lēdaṇḍi), "no (sir / madam)". The title గారు (gāru) follows a name: రవి గారు (ravi gāru), "Mr Ravi", "respected Ravi". In older and very formal speech, the deferential pronoun తమరు (tamaru), "your honour", is sometimes used for a person of high rank.
Telugu devotional poetry nearly always addresses God as నీవు. The intimate pronoun does not lower the god. It expresses closeness: the devotee speaks to God as a child speaks to a parent. Pothana's Gajendra, in the citation for this lesson, cries నీవే తప్ప, "no one but you". The hymns of Annamayya and Tyagaraja speak to Venkateswara and Rama in the same way. This can surprise learners who have just been taught that నువ్వు is too familiar for a teacher.
Telugu cinema loves the pronoun. Two well-known films of 2001 are titled నువ్వు నేను (Nuvvu Nēnu, "You and I") and నువ్వు నాకు నచ్చావ్ (Nuvvu Nāku Naccāv, roughly "I like you", literally "you have pleased me"). The second title is a good example of the grammar in Section D §7: the person liked is the subject, and the person who likes is in the dative.
- మీరు ఎలా ఉన్నారు? (mīru elā unnāru?) — "How are you?" (polite) - నీ ఇష్టం (nī iṣṭaṁ) — "as you like", literally "your liking" - మీ ఇష్టం (mī iṣṭaṁ) — "as you wish" (polite) - నీకేం తెలుసు? (nīkēṁ telusu?) — "What do you know?", dismissive and rude - మీకు ధన్యవాదాలు (mīku dhanyavādālu) — "thank you" (formal)
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
The citation is from Bammera Pothana's Āndhra Mahā Bhāgavatamu (15th century), the Telugu retelling of the Sanskrit Bhāgavata Purāṇa. It comes from the eighth book (skandha), in the story of Gajendra, the king of elephants. A crocodile has seized Gajendra's foot in a lake. After a long struggle, with his strength gone, he calls on Vishnu. It is among the best-known verses in Telugu, and many Telugu speakers learn it by heart as children. The metre is śārdūlavikrīḍitamu. The text follows the version on the site Telugu Padyaalu (Gajendra Moksham). The Telugu Bhagavatam project (telugubhagavatam.org) and the blog Telugu Padyam give the same wording, with minor spelling differences.
F.1a లావొక్కింతయు strength-even-a-little లేదు is-not ధైర్యము courage విలోలంబయ్యె became-shaken బ్రాణంబులున్ and-the-life-breaths
F.1b lāvokkintayu (LAA-vok-kin-ta-yu) strength+a-little-even lēdu (LAY-du) be-NEG.3N.SG dhairyamu (DHAIR-ya-mu) courage vilōlambayye (VI-loh-lam-bay-ye) shaken-become-PAST.3N.SG brāṇambulun (BRAA-nam-bu-lun) life-breath-PL-and
F.2a ఠావుల్ places దప్పెను lost మూర్ఛవచ్చె fainting-came తనువున్ the-body-too డస్సెన్ grew-weary శ్రమం exhaustion బయ్యెడిన్ has-come
F.2b ṭhāvul (THAA-vul) place-PL dappenu (DAP-pe-nu) miss-PAST.3N mūrchavacce (MOORCH-a-vach-che) fainting-come-PAST.3N.SG tanuvun (TA-nu-vun) body-and ḍassen (DAS-sen) weary-PAST.3N.SG śramaṁ (SHRA-mam) exhaustion bayyeḍin (BAY-ye-din) become-PROG.3N.SG
F.3a నీవే you-alone తప్ప except నితః this-side పరం beyond బెఱుగ I-know-not మన్నింపం to-protect దగున్ it-is-fitting దీనునిన్ the-helpless-one
F.3b nīvē (NEE-vay) you-2SG-EMPH tappa (TAP-pa) except nitaḥ (NI-tah) this-side paraṁ (PA-ram) beyond-other beṟuga (BE-ru-ga) know-NEG.1SG mannimpaṁ (MAN-nim-pam) protect-INF dagun (DA-gun) befit-3N.SG dīnunin (DEE-nu-nin) helpless-one-ACC
F.4a రావే come ఈశ్వర O-Lord కావవే protect వరద O-giver-of-boons సంరక్షింపు save భద్రాత్మకా O-gracious-one
F.4b rāvē (RAA-vay) come-IMP.2SG-EMPH īśvara (EESH-va-ra) Lord-VOC kāvavē (KAA-va-vay) protect-IMP.2SG-EMPH varada (VA-ra-da) boon-giver-VOC saṁrakṣimpu (SAM-rak-shim-pu) save-IMP.2SG bhadrātmakā (BHAD-raat-ma-kaa) gracious-one-VOC
లావొక్కింతయు లేదు ధైర్యము విలోలంబయ్యె బ్రాణంబులున్ ఠావుల్ దప్పెను మూర్ఛవచ్చె తనువున్ డస్సెన్ శ్రమం బయ్యెడిన్ నీవే తప్ప నితః పరం బెఱుగ మన్నింపం దగున్ దీనునిన్ రావే ఈశ్వర! కావవే వరద! సంరక్షింపు భద్రాత్మకా!
lāvokkintayu lēdu dhairyamu vilōlambayye brāṇambulun ṭhāvul dappenu mūrchavacce tanuvun ḍassen śramaṁ bayyeḍin nīvē tappa nitaḥ paraṁ beṟuga mannimpaṁ dagun dīnunin rāvē īśvara! kāvavē varada! saṁrakṣimpu bhadrātmakā!
"I have no strength left, not even a little; my courage is shaken; my life-breaths have slipped from their places; I am fainting; my body is worn out; exhaustion has come over me. I know no one but you. It is right that you should protect this helpless one. Come, O Lord! Save me, giver of boons! Protect me, gracious one!"
— Bammera Pothana, Āndhra Mahā Bhāgavatamu, Book 8, Gajendra Mokṣamu (translation: Latinum Institute, kept close to the Telugu)
లావొక్కింతయు లేదు ధైర్యము విలోలంబయ్యె బ్రాణంబులున్ ఠావుల్ దప్పెను మూర్ఛవచ్చె తనువున్ డస్సెన్ శ్రమం బయ్యెడిన్ నీవే తప్ప నితః పరం బెఱుగ మన్నింపం దగున్ దీనునిన్ రావే ఈశ్వర! కావవే వరద! సంరక్షింపు భద్రాత్మకా!
The verse moves in two halves. For two and a half lines Gajendra describes himself, in short clauses about his body and every one in the third person: "strength is not", "courage became shaken", "the body grew weary". Then the pronoun arrives: నీవే (nīvē), "you alone". From there to the end every verb is addressed to you. The grammar of the verse turns, as the elephant does, from himself to God.
Grammar notes:
- నీవే (nīvē): the literary pronoun నీవు with the emphatic particle -ఏ (-ē), "you and no other". The same -ఏ appears in modern speech: నువ్వే (nuvvē), "you yourself, only you"; and in 9.14, పండుగే, "a festival indeed". - నీవే తప్ప నితః పరం బెఱుగ (nīvē tappa nitaḥ paraṁ beṟuga): "apart from you I know nothing other." Classical Telugu writes words together across their boundaries, and the sounds change where they meet (sandhi). The n- of నితః is a linking sound (what classical grammar calls the druta n) carried over from తప్ప ("except"); the word itself is ఇతః (itaḥ, "from here", Sanskrit). ఇతఃపరంబు (itaḥparambu) means "anything besides this". The b of బెఱుగ comes from the -బు of పరంబు, and the verb itself is ఎఱుగ(ను), "I do not know". It is the old negative that survives in modern ఎరుగను (eruganu), "I don't know (him / it)". - ఱ (ṟa) in బెఱుగ: this is the old rolled r of Telugu, now pronounced like the ordinary ర (ra) and replaced by it in modern spelling (ఎరుగు). - రావే, కావవే (rāvē, kāvavē): the intimate imperatives రా ("come") and కావు ("protect") with the emphatic -ఏ, which here gives the sense of pleading: "oh, come! oh, protect!" In speech, a modern Telugu speaker would say రా, కాపాడు (rā, kāpāḍu). - సంరక్షింపు (saṁrakṣimpu): the intimate imperative of a verb borrowed from Sanskrit (saṁrakṣ-, "protect wholly"). There is no మీరు anywhere in the verse: in devotion God is always నీవు. - ఈశ్వర, వరద, భద్రాత్మకా: vocatives, the forms used for calling to someone. Sanskrit nouns in -a stand bare (ఈశ్వర, వరద); the long -ā of భద్రాత్మకా is the Telugu vocative lengthening, as in అమ్మా (ammā, 9.15) and చిన్నా (cinnā, 9.16). - -ంబు, -ంబులు (-ṁbu, -ṁbulu): the classical noun endings, as in ప్రాణంబులు ("life-breaths") and శ్రమంబు ("exhaustion"). Modern Telugu has ప్రాణాలు (prāṇālu) and శ్రమ (śrama).
A well-known legend attaches to the verses that follow. It says that Pothana could not see how to describe Vishnu setting out to answer this cry, left his desk, and came back to find the next verse (అల వైకుంఠపురంబులో, "there, in the city of Vaikuntha") already written by the god himself. Whatever the truth, this verse has given Telugu its most famous prayer of helplessness. When a Telugu speaker says లావొక్కింతయు లేదు, "I have no strength left at all", everyone recognises the line.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
A mother in a village writes to her son, who has gone to Hyderabad to study. She calls him చిన్నా (cinnā, "little one"). At the end she adds a few lines to his friend Ravi, and her pronoun changes from నువ్వు to మీరు.
9.16a ప్రియమైన dear చిన్నా O-little-one నువ్వు you ఎలా how ఉన్నావు are
9.16b priyamaina (PRI-ya-mai-na) dear cinnā (CHIN-naa) little-one-VOC nuvvu (NUV-vu) you-2SG elā (E-laa) how unnāvu (UN-naa-vu) be-PRES.2SG
9.17a నీ your ఉత్తరం letter నిన్న yesterday మాకు to-us అందింది reached
9.17b nī (nee) you-2SG.GEN uttaraṁ (UT-ta-ram) letter ninna (NIN-na) yesterday māku (MAA-ku) we-EXCL.DAT andindi (AN-din-di) reach-PAST.3N.SG
9.18a నువ్వు you హైదరాబాద్లో in-Hyderabad సరిగా properly తింటున్నావా are-you-eating
9.18b nuvvu (NUV-vu) you-2SG haidarābādlō (HAI-da-raa-baad-loh) Hyderabad-LOC sarigā (SA-ri-gaa) properly tiṇṭunnāvā (TIN-tun-naa-vaa) eat-PROG.2SG-Q
9.19a నీ your కోసం for నాన్న father ఆవకాయ mango-pickle పంపుతున్నారు is-sending
9.19b nī (nee) you-2SG.GEN kōsaṁ (KOH-sam) for nānna (NAAN-na) father āvakāya (AA-va-kaa-ya) mango-pickle pamputunnāru (PAM-pu-tun-naa-ru) send-PROG.3HON
9.20a నువ్వు you రాత్రి at-night చాలా very సేపు long చదవకు don't-study
9.20b nuvvu (NUV-vu) you-2SG rātri (RAAT-ri) night cālā (CHAA-laa) very sēpu (SAY-pu) while cadavaku (CHA-da-va-ku) study-NEG.IMP.2SG
9.21a నీ your ఆరోగ్యం health జాగ్రత్తగా carefully చూసుకో look-after
9.21b nī (nee) you-2SG.GEN ārōgyaṁ (AA-rohg-yam) health jāgrattagā (JAAG-rat-ta-gaa) careful-ADV cūsukō (CHOO-su-koh) look-after-IMP.2SG
9.22a నీ your చెల్లి younger-sister రోజూ every-day నిన్ను you గుర్తు memory చేసుకుంటుంది makes-for-herself
9.22b nī (nee) you-2SG.GEN celli (CHEL-li) younger-sister rōjū (ROH-joo) daily ninnu (NIN-nu) you-2SG.ACC gurtu (GUR-tu) memory cēsukuṇṭundi (CHAY-su-kun-tun-di) do-REFL-FUT.3F.SG
9.23a పండుగకు for-the-festival నువ్వు you ఇంటికి home వస్తావు will-come కదా isn't-it
9.23b paṇḍugaku (PAN-du-ga-ku) festival-DAT nuvvu (NUV-vu) you-2SG iṇṭiki (IN-ti-ki) house-DAT vastāvu (VAS-taa-vu) come-FUT.2SG kadā (KA-daa) TAG
9.24a నిన్ను you ఎప్పుడు when చూస్తానా shall-I-see అని thus ఎదురు facing చూస్తున్నాను I-am-looking
9.24b ninnu (NIN-nu) you-2SG.ACC eppuḍu (EP-pu-du) when cūstānā (CHOOS-taa-naa) see-FUT.1SG-Q ani (A-ni) QUOT eduru (E-du-ru) facing cūstunnānu (CHOOS-tun-naa-nu) look-PROG.1SG
9.25a నీ your స్నేహితుడు friend రవి Ravi గారికి to-respected నా my నమస్కారాలు greetings చెప్పు tell
9.25b nī (nee) you-2SG.GEN snēhituḍu (SNAY-hi-tu-du) friend-M ravi (RA-vi) Ravi gāriki (GAA-ri-ki) HON-DAT nā (naa) my namaskārālu (NA-mas-kaa-raa-lu) greeting-PL ceppu (CHEP-pu) tell-IMP.2SG
9.26a రవి Ravi గారూ O-respected మీరు you మా our అబ్బాయిని boy కొంచెం a-little చూసుకోండి please-look-after
9.26b ravi (RA-vi) Ravi gārū (GAA-roo) HON-VOC mīru (MEE-ru) you-2PL/HON mā (maa) we-EXCL.GEN abbāyini (AB-baa-yi-ni) boy-ACC koñceṁ (KON-chem) a-little cūsukōṇḍi (CHOO-su-kohn-di) look-after-IMP.2PL/HON
9.27a మీకు to-you ఏమైనా anything కావాలంటే if-needed మాకు to-us రాయండి please-write
9.27b mīku (MEE-ku) you-2PL/HON.DAT ēmainā (AY-mai-naa) anything kāvālaṇṭē (KAA-vaa-lan-tay) be-needed-COND māku (MAA-ku) we-EXCL.DAT rāyaṇḍi (RAA-yan-di) write-IMP.2PL/HON
9.28a చిన్నా O-little-one నువ్వు you మా our ఇంటి of-house దీపానివి are-lamp
9.28b cinnā (CHIN-naa) little-one-VOC nuvvu (NUV-vu) you-2SG mā (maa) we-EXCL.GEN iṇṭi (IN-ti) house-OBL dīpānivi (DEE-paa-ni-vi) lamp-2SG
9.29a నీ your మీద on మాకు to-us ఎంతో so-much నమ్మకం trust ఉంది there-is
9.29b nī (nee) you-2SG.GEN mīda (MEE-da) on māku (MAA-ku) we-EXCL.DAT entō (EN-toh) so-much nammakaṁ (NAM-ma-kam) trust undi (UN-di) be-3N.SG
9.30a దేవుడు God నిన్ను you ఎల్లప్పుడూ always చల్లగా coolly చూడాలి must-look-upon ఇట్లు thus నీ your అమ్మ mother
9.30b dēvuḍu (DAY-vu-du) God ninnu (NIN-nu) you-2SG.ACC ellappuḍū (EL-lap-pu-doo) always callagā (CHAL-la-gaa) cool-ADV cūḍāli (CHOO-daa-li) see-OBLIG iṭlu (IT-lu) thus nī (nee) you-2SG.GEN amma (AM-ma) mother
9.16 ప్రియమైన చిన్నా, నువ్వు ఎలా ఉన్నావు? — priyamaina cinnā, nuvvu elā unnāvu? — "My dear little one, how are you?"
9.17 నీ ఉత్తరం నిన్న మాకు అందింది. — nī uttaraṁ ninna māku andindi. — "Your letter reached us yesterday."
9.18 నువ్వు హైదరాబాద్లో సరిగా తింటున్నావా? — nuvvu haidarābādlō sarigā tiṇṭunnāvā? — "Are you eating properly in Hyderabad?"
9.19 నీ కోసం నాన్న ఆవకాయ పంపుతున్నారు. — nī kōsaṁ nānna āvakāya pamputunnāru. — "Your father is sending you some mango pickle."
9.20 నువ్వు రాత్రి చాలా సేపు చదవకు. — nuvvu rātri cālā sēpu cadavaku. — "Don't study too late at night."
9.21 నీ ఆరోగ్యం జాగ్రత్తగా చూసుకో. — nī ārōgyaṁ jāgrattagā cūsukō. — "Take good care of your health."
9.22 నీ చెల్లి రోజూ నిన్ను గుర్తు చేసుకుంటుంది. — nī celli rōjū ninnu gurtu cēsukuṇṭundi. — "Your little sister thinks of you every day."
9.23 పండుగకు నువ్వు ఇంటికి వస్తావు కదా? — paṇḍugaku nuvvu iṇṭiki vastāvu kadā? — "You'll come home for the festival, won't you?"
9.24 నిన్ను ఎప్పుడు చూస్తానా అని ఎదురు చూస్తున్నాను. — ninnu eppuḍu cūstānā ani eduru cūstunnānu. — "I keep waiting for the day I'll see you."
9.25 నీ స్నేహితుడు రవి గారికి నా నమస్కారాలు చెప్పు. — nī snēhituḍu ravi gāriki nā namaskārālu ceppu. — "Give my regards to your friend Ravi."
9.26 రవి గారూ, మీరు మా అబ్బాయిని కొంచెం చూసుకోండి. — ravi gārū, mīru mā abbāyini koñceṁ cūsukōṇḍi. — "Ravi, please keep an eye on our boy."
9.27 మీకు ఏమైనా కావాలంటే మాకు రాయండి. — mīku ēmainā kāvālaṇṭē māku rāyaṇḍi. — "If you need anything, please write to us."
9.28 చిన్నా, నువ్వు మా ఇంటి దీపానివి. — cinnā, nuvvu mā iṇṭi dīpānivi. — "Little one, you are the light of our house."
9.29 నీ మీద మాకు ఎంతో నమ్మకం ఉంది. — nī mīda māku entō nammakaṁ undi. — "We have great faith in you."
9.30 దేవుడు నిన్ను ఎల్లప్పుడూ చల్లగా చూడాలి. ఇట్లు, నీ అమ్మ. — dēvuḍu ninnu ellappuḍū callagā cūḍāli. iṭlu, nī amma. — "May God always keep you safe. With love, your Amma."
9.16 ప్రియమైన చిన్నా, నువ్వు ఎలా ఉన్నావు?
9.17 నీ ఉత్తరం నిన్న మాకు అందింది.
9.18 నువ్వు హైదరాబాద్లో సరిగా తింటున్నావా?
9.19 నీ కోసం నాన్న ఆవకాయ పంపుతున్నారు.
9.20 నువ్వు రాత్రి చాలా సేపు చదవకు.
9.21 నీ ఆరోగ్యం జాగ్రత్తగా చూసుకో.
9.22 నీ చెల్లి రోజూ నిన్ను గుర్తు చేసుకుంటుంది.
9.23 పండుగకు నువ్వు ఇంటికి వస్తావు కదా?
9.24 నిన్ను ఎప్పుడు చూస్తానా అని ఎదురు చూస్తున్నాను.
9.25 నీ స్నేహితుడు రవి గారికి నా నమస్కారాలు చెప్పు.
9.26 రవి గారూ, మీరు మా అబ్బాయిని కొంచెం చూసుకోండి.
9.27 మీకు ఏమైనా కావాలంటే మాకు రాయండి.
9.28 చిన్నా, నువ్వు మా ఇంటి దీపానివి.
9.29 నీ మీద మాకు ఎంతో నమ్మకం ఉంది.
9.30 దేవుడు నిన్ను ఎల్లప్పుడూ చల్లగా చూడాలి. ఇట్లు, నీ అమ్మ.
- The switch of register. For nine sentences the mother writes to her son as నువ్వు (9.16–9.25). When she turns to his friend (9.26–9.27), everything changes together: the pronoun (మీరు), the dative (మీకు), and the imperatives (చూసుకోండి, రాయండి instead of చూసుకో, చెప్పు). Then, in 9.28, she turns back to her son with చిన్నా, నువ్వు. The whole letter is a lesson in the two levels. - Honorific plural for a third person. In 9.19 the father is the subject, and the verb is plural: నాన్న … పంపుతున్నారు. Telugu speakers use the plural ending -āru for respected people even in the third person, as they use మీరు for a respected "you". - గారు and గారూ. 9.25 has రవి గారికి, "to respected Ravi" (dative); 9.26 has రవి గారూ, the vocative with a long -ū, used for calling to him. The English translation says simply "Ravi": English has no equivalent. - Negative imperative. చదవకు (9.20), "don't study", is the stem చదువు (caduvu) with -అకు (-aku). To Ravi it would be చదవకండి (cadavakaṇḍi). - Reflexive -కొను. చూసుకో (9.21) and చూసుకోండి (9.26), "look after", and గుర్తు చేసుకుంటుంది (9.22), "remembers", contain the reflexive -కో / -కొను, which means "for oneself". చూడు (cūḍu) is "see"; చూసుకో is "see to, take care of". - The quoted question. In 9.24, నిన్ను ఎప్పుడు చూస్తానా అని, "wondering when I will see you", the quotation marker అని (ani) turns the question into a thought. The same అని appeared in Lesson 8 (8.2). - A noun predicate with a person ending. నువ్వు మా ఇంటి దీపానివి (9.28): దీపం (dīpaṁ, "lamp") + -ని- + -వి, "you are the lamp." See Section D §6. - The dative of possession. నీ మీద మాకు … నమ్మకం ఉంది (9.29), literally "on you, to us, there is trust": Telugu has no verb "to have", and says "X is to me" instead. - Letter formulae. Letters open with ప్రియమైన (priyamaina, "dear") and close with ఇట్లు (iṭlu, "thus"), followed by the writer's relation to the reader: ఇట్లు, నీ అమ్మ, "thus, your mother". చల్లగా (callagā, literally "coolly") is the traditional blessing: in a hot land, "cool" means safe and well. English translations render it by "safe", "well", or "in peace".
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
- IPA: /nuʋːu/ - వ్వ is a doubled v. Hold it, as in English "live vines": nuv-vu. A single v (నువు) is heard in fast speech, but the written form has two. - Telugu వ is between English v and w: the lower lip touches the upper teeth only lightly. - The final ు (-u) is short but clear. Do not drop it: Telugu words end in vowels.
- IPA: /niːʋu/, /niː/ - ీ is a long ee, held about twice as long as the short i of నిన్ను. The length matters: it is the only difference between the first vowel of నీకు (nīku, "to you") and that of నిన్ను (ninnu, "you").
- IPA: /miːɾu/, /miː/ - ర is a single tap of the tongue, as in Spanish pero or the tt of American "butter".
- IPA: /ninːu/ and /ninːa/ - Both have a doubled n. Only the final vowel separates "you" from "yesterday", so say it clearly: NIN-nu, NIN-na.
- IPA: /mimːalni/ - A doubled m, then l and n in a row: mim-mal-ni.
- Retroflex consonants ట ṭ, డ ḍ, ణ ṇ, ళ ḷ: the tongue tip curls back to touch the roof of the mouth. They appear in రండి (raṇḍi, /raɳɖi/), బడి (baḍi), ఇంటికి (iṇṭiki), వెళ్ళావు (veḷḷāvu). The dental ద d, త t and న n, by contrast, touch the back of the upper teeth. - చ (c) is like English ch in "church", but without the puff of air: చాలా (cālā), చిన్నా (cinnā). - శ (ś) is close to English sh: చూశాను (cūśānu). - Long and short vowels. ē and ō (ఏ, ఓ) are long, pure vowels, not the glides of English "day" and "go". Short e and o are the same sounds, held briefly. - Stress in Telugu is light and falls usually on the first syllable. Length, not stress, gives the words their rhythm. Give every long vowel its full time. - ఱ (ṟa), in the citation, is pronounced like ordinary ర by modern speakers.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
---
Course Index: [latinum.substack.com/p/index](https://latinum.substack.com/p/index)