What does "you" mean in Vietnamese?
For the autodidact student: English has one word for the person you are talking to, "you", and uses it with a friend, a king, a child and a crowd. Vietnamese has no such all-purpose word. To address someone, a speaker first decides who that person is to them (older or younger, a relative or a stranger, a teacher or a classmate), and then chooses the word that fits. Most of these words are kinship words used outside the family: anh ("elder brother"), chị ("elder sister"), em ("younger sibling"), cô, chú, bác, ông, bà. The one that comes closest to a neutral English "you", and the one a learner should learn first, is bạn (low, heavy tone, with a dot under the a): Bạn khỏe không?, "How are you?"; Bạn tên là gì?, "What is your name?".
Bạn means two things, and the lesson teaches both. As a noun it is "friend": bạn tôi, "my friend"; một người bạn, "a friend". As a pronoun it is "you", said to a person on equal terms with the speaker. It is the natural partner of tôi (Lesson 8): tôi and bạn make the neutral pair, "I" and "you", of two people who are peers and who do not know each other well. Dictionaries record three uses of the pronoun: "you" said to a young person, in their twenties or thereabouts; "you" said to an unspecified viewer or reader, as in notices and online; and, in the South, "you" said to a peer.
Four things differ from English:
1. There are many "you"s. Bạn is the safe one for a peer, not the only one and not the right one for everybody. To someone clearly older, a teacher, or a relative, bạn is out of place, and a kinship word or a title is used instead (chị, thầy, bác …). A foreign learner who says bạn to people of their own age is never wrong; said to a grandmother, it is correct grammar but out of place. 2. One form for every role. English changes "you / your / yours". Bạn never changes. Tôi thấy bạn is "I see you", Bạn thấy tôi is "You see me", and nhà bạn or sách của bạn is "your house / your book". Position tells the role: before the verb the subject, after the verb the object, after the noun the owner. Của bạn is also "yours". 3. The owner comes last. As with tôi: bạn tôi is "my friend", where bạn is the noun and tôi follows it as the owner. In the same way bạn của bạn is "a friend of yours". 4. The plural is made with các. Các bạn is "you (all)" when a group is addressed, and also "friends" when it is not (Lesson 8 has it in 8.14).
Etymology. Bạn is a Sino-Vietnamese word, from the Chinese character 伴 (Middle Chinese "companion, partner", Mandarin bàn, as in 伙伴 huǒbàn, "partner"). The older sense is the noun: one who goes along with you. The step from "friend" to "you" is the same as the step from "servant" to "I" in tôi, and is just as common in East and Southeast Asia: a word for a relationship becomes a word for a person in that relationship. A second, unrelated Sino-Vietnamese bạn, from 叛, "to revolt", survives only in literary compounds (bạn loạn) and is not met by learners.
Orthography. Bạn is b + ạ + n: the dot under the vowel is the nặng (heavy) tone mark. Do not write ban (a board, a department), bàn ("table"), bán ("sell") or bản ("copy, edition"), which differ in tone only; and not bận ("busy"), which has a different vowel (â). Tone is part of the spelling.
- bạn = friend (noun) and you (pronoun, to a peer); it is the neutral "you" that pairs with tôi - It never changes form: Tôi thấy bạn / Bạn thấy tôi / nhà bạn / sách của bạn - bạn tôi = my friend; các bạn = you (all), or friends - To people clearly older than you, to teachers and to relatives, use a kinship word or title (chị, anh, thầy, bác …) and not bạn - Questions are made with không at the end (Bạn khỏe không?), with à, phải không, chưa, and with a question word in the place of the answer (Bạn tên là gì?)
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
The IPA in this lesson is a broad transcription of the Hanoi standard, with the tone written in Chao tone letters after each syllable (the convention of Wiktionary). The six tones, in Hanoi values:
- Level, no mark: ma /maː˧˧/ "ghost" - Falling, grave accent: mà /maː˨˩/ "but" - Rising, acute accent: má /maː˧˦/ "mother (Southern); cheek" - Dipping, hook above: mả /maː˧˩/ "grave, tomb" - Broken rising, tilde: mã /maː˧˥/ "horse (Sino-Vietnamese)", with a glottal break in the middle of the vowel - Heavy, dot below: mạ /maː˧˨ʔ/ "rice seedling", short, low, ending in a glottal catch
Key words for this lesson:
- bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ — The b is an implosive: the lips close as for English "b", but the throat is drawn down a little, so that the sound is soft and "sucked" and not blown out. A plain English "b" is understood. The vowel ạ is a long open "ah", as in "father". The word ends in n, with the tongue tip on the ridge behind the teeth, and the heavy tone is low, short and checked. In the South the final is heard as -ng: [ʔɓaːŋ˨˩˨]. - các bạn /kaːk˧˦ ʔɓaːn˧˨ʔ/ — c is a plain [k], with no puff of air; the final -c is a closed [k] that is not released, and the sắc tone rises. - bạn bè /ʔɓaːn˧˨ʔ ʔɓɛ˨˩/ — bè has the open vowel e [ɛ] and a falling tone. - khỏe /xwɛ˧˩/ — kh is the rasping [x] of Scottish "loch" and German "Bach", and not an English "k". The vowel group oe is [wɛ]. The hỏi tone dips. - quyển /kwiən˧˩/ — qu is [kw], and yê is a glide to a mid vowel: roughly "kwee-un", with a dipping tone. - của bạn /kuə˧˩ ʔɓaːn˧˨ʔ/ — compare của with cửa /kɨə˧˩/, "door", from Lesson 8.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
9.1a Bạn you khỏe well không or-not
9.1b Bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG khỏe /xwɛ˧˩/ well.STAT không /xəwŋ͡m˧˧/ Q.NEG
9.2a Bạn you tên name là be gì what
9.2b Bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG tên /ten˧˧/ name là /laː˨˩/ COP gì /zi˨˩/ what.Q
9.3a Bạn you là be bạn friend tôi my
9.3b Bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG là /laː˨˩/ COP bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ friend tôi /toj˧˧/ 1SG.POSS
9.4a Bạn you đói hungry không or-not
9.4b Bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG đói /ʔɗɔj˧˦/ hungry.STAT không /xəwŋ͡m˧˧/ Q.NEG
9.5a Bạn you thích like cà cof- phê -fee không or-not
9.5b Bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG thích /tʰik˧˦/ like cà /kaː˨˩/ coffee(1) phê /fe˧˧/ coffee(2) không /xəwŋ͡m˧˧/ Q.NEG
9.6a Bạn you đang now học study tiếng language Việt Viet ở at đâu where
9.6b Bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG đang /ʔɗaːŋ˧˧/ PROG học /hawk͡p˧˨ʔ/ study tiếng /tiəŋ˧˦/ language/sound Việt /viət˧˨ʔ/ Viet.ETHN ở /ʔəː˧˩/ at/in.LOC đâu /ʔɗəw˧˧/ where.Q
9.7a Hôm day qua past tôi I thấy see bạn you ở at chợ market
9.7b Hôm /hom˧˧/ day qua /kwaː˧˧/ pass.by tôi /toj˧˧/ 1SG thấy /tʰəj˧˦/ see bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG(OBJ) ở /ʔəː˧˩/ at.LOC chợ /t͡ɕəː˧˨ʔ/ market
9.8a Cái thing bút pen này this là be của of bạn you à (isn't-it)
9.8b Cái /kaːj˧˦/ CL.thing bút /ʔɓut˧˦/ pen này /naj˨˩/ DEM.near là /laː˨˩/ COP của /kuə˧˩/ of.POSS bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG(POSS) à /ʔaː˨˩/ Q.CONFIRM
9.9a Bạn friend tôi my là be người person Hà river Nội inside
9.9b Bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ friend tôi /toj˧˧/ 1SG.POSS là /laː˨˩/ COP người /ŋɨəj˨˩/ person Hà /haː˨˩/ river(SV) Nội /noj˧˨ʔ/ inside(SV)
9.10a Tôi I cho give bạn you mượn borrow quyển volume sách book này this
9.10b Tôi /toj˧˧/ 1SG cho /t͡ɕɔ˧˧/ give/let bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG mượn /muən˧˨ʔ/ borrow quyển /kwiən˧˩/ CL.volume sách /sajk˧˦/ book này /naj˨˩/ DEM.near
9.11a Nếu if bạn you muốn, want tôi I sẽ will đưa take bạn you đi go xem look phố street cổ old
9.11b Nếu /new˧˦/ if.COND bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG muốn /muən˧˦/ want tôi /toj˧˧/ 1SG sẽ /sɛ˧˥/ FUT đưa /ʔɗɨə˧˧/ take/escort bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG(OBJ) đi /ʔɗi˧˧/ go xem /sɛm˧˧/ look/see phố /fo˧˦/ street cổ /ko˧˩/ ancient(SV)
9.12a Bạn you nói speak tiếng language Việt Viet giỏi good hơn more tôi me nhiều much
9.12b Bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG nói /nɔj˧˦/ speak tiếng /tiəŋ˧˦/ language Việt /viət˧˨ʔ/ Viet.ETHN giỏi /zɔj˧˩/ skilled hơn /həːn˧˧/ COMPAR tôi /toj˧˧/ 1SG(OBJ) nhiều /ɲiəw˨˩/ much/many
9.13a Các (plural) bạn you đã already ăn eat cơm rice chưa yet
9.13b Các /kaːk˧˦/ PL bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2PL đã /ʔɗaː˧˥/ ANT ăn /ʔan˧˧/ eat cơm /kəːm˧˧/ cooked.rice/meal chưa /t͡ɕɨə˧˧/ not.yet.Q
9.14a Chính exactly bạn you đã already nói say vậy, so không not phải right tôi I
9.14b Chính /t͡ɕiŋ˧˦/ EMPH.self bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG đã /ʔɗaː˧˥/ ANT nói /nɔj˧˦/ say vậy /vəj˧˨ʔ/ so/thus không /xəwŋ͡m˧˧/ NEG phải /faːj˧˩/ correct.be tôi /toj˧˧/ 1SG
9.15a Khi when bạn friend bè friend-group đến come chơi visit nhà, house tôi I rất very vui happy
9.15b Khi /xi˧˧/ when bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ friend bè /ʔɓɛ˨˩/ group/company đến /ʔɗen˧˦/ come/arrive chơi /t͡ɕəːj˧˧/ play/visit nhà /ɲaː˨˩/ house tôi /toj˧˧/ 1SG rất /zət˧˦/ very.INTENS vui /vuj˧˧/ happy
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
9.1 Bạn khỏe không? → "How are you?" (literally "Are you well?")
9.2 Bạn tên là gì? → "What is your name?"
9.3 Bạn là bạn tôi. → "You are my friend."
9.4 Bạn đói không? → "Are you hungry?"
9.5 Bạn thích cà phê không? → "Do you like coffee?"
9.6 Bạn đang học tiếng Việt ở đâu? → "Where are you studying Vietnamese?"
9.7 Hôm qua tôi thấy bạn ở chợ. → "I saw you at the market yesterday."
9.8 Cái bút này là của bạn à? → "Is this pen yours?"
9.9 Bạn tôi là người Hà Nội. → "My friend is from Hanoi."
9.10 Tôi cho bạn mượn quyển sách này. → "I'll lend you this book."
9.11 Nếu bạn muốn, tôi sẽ đưa bạn đi xem phố cổ. → "If you like, I'll take you to see the Old Quarter."
9.12 Bạn nói tiếng Việt giỏi hơn tôi nhiều. → "You speak Vietnamese much better than I do."
9.13 Các bạn đã ăn cơm chưa? → "Have you (all) eaten yet?"
9.14 Chính bạn đã nói vậy, không phải tôi. → "You were the one who said so, not me."
9.15 Khi bạn bè đến chơi nhà, tôi rất vui. → "When friends come to visit my house, I am very happy."
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
9.1 Bạn khỏe không?
9.2 Bạn tên là gì?
9.3 Bạn là bạn tôi.
9.4 Bạn đói không?
9.5 Bạn thích cà phê không?
9.6 Bạn đang học tiếng Việt ở đâu?
9.7 Hôm qua tôi thấy bạn ở chợ.
9.8 Cái bút này là của bạn à?
9.9 Bạn tôi là người Hà Nội.
9.10 Tôi cho bạn mượn quyển sách này.
9.11 Nếu bạn muốn, tôi sẽ đưa bạn đi xem phố cổ.
9.12 Bạn nói tiếng Việt giỏi hơn tôi nhiều.
9.13 Các bạn đã ăn cơm chưa?
9.14 Chính bạn đã nói vậy, không phải tôi.
9.15 Khi bạn bè đến chơi nhà, tôi rất vui.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
These are the grammar rules for bạn in Vietnamese:
1. Two words in one: "friend" and "you". Context decides which. As a subject addressed to the listener, or as the object of a verb, it is "you": Bạn khỏe không? (9.1), Hôm qua tôi thấy bạn ở chợ. (9.7). After a classifier, or followed by an owner, it is "friend": người bạn "a friend", bạn tôi "my friend" (9.9). A sentence may hold both: Bạn là bạn tôi. (9.3) "You are my friend."
2. One form, three jobs. As with tôi, bạn is subject, object and owner, and has no other form.
- Subject, before the verb: Bạn đói không? (9.4), Bạn nói tiếng Việt giỏi hơn tôi nhiều. (9.12) - Object, after the verb: Tôi thấy bạn… (9.7), tôi sẽ đưa bạn đi… (9.11), Tôi cho bạn mượn… (9.10) - Owner, after the noun: nhà bạn "your house", sách của bạn "your book"; "yours" alone is của bạn (9.8)
3. "Your" is "noun + bạn", or "noun + của bạn". The word của ("of") is the same as in Lesson 8. It is normally kept for objects (cái bút của bạn, "your pen"), and in "is yours" it follows là (9.8, là của bạn). It may be dropped between close nouns: nhà bạn, mẹ bạn ("your mother"). When you want to say "my friend", the order is bạn tôi (9.9), and for "your friend", bạn của bạn.
4. Yes/no questions: không at the end. Put không after the statement: Bạn khỏe không? (9.1), Bạn đói không? (9.4), Bạn thích cà phê không? (9.5). There is no "do" and no change of word order. Three other endings are met in this lesson: à asks for confirmation of something you half know (9.8, "…is it?"); phải không asks "…, right?" (9.16); chưa asks "yet?" with đã, and is the usual question for something that may have happened already (9.13).
5. Question words stay where the answer will stand. Bạn tên là gì? (9.2) has gì ("what") where the name would be; Bạn đang học … ở đâu? (9.6) has đâu ("where") where the place would be. English moves the question word to the front; Vietnamese does not.
6. Plural: các bạn. Các before the word marks "all of you": Các bạn đã ăn cơm chưa? (9.13). It is used for a group that one addresses, and the same phrase is also "friends" when the context is not address (see 8.14 in Lesson 8).
7. Tense words stand between the subject and the verb. As for tôi: đang (in progress, 9.6), đã (completed, 9.13, 9.14), sẽ (future, 9.11). Without them, the time is understood from the context (9.7 needs hôm qua, "yesterday", and nothing else).
8. Nếu … sẽ …: if … will. 9.11: Nếu bạn muốn, tôi sẽ đưa bạn đi xem phố cổ. The two clauses are separated by a comma, each names its own subject, and sẽ marks the result (compare 8.12).
9. Comparison: giỏi hơn … nhiều. An adjective + hơn + the thing compared + nhiều ("much"): giỏi hơn tôi nhiều (9.12) "much better than I". The thing compared stands after hơn, with no word for "than".
10. Emphasis: chính bạn. Chính before bạn gives "you yourself, it is you who" (9.14). The sentence goes on with không phải tôi, "not me". Compare không phải in 8.13.
11. Compounds with bạn. The noun is productive. The ones to learn first: bạn bè "friends" (9.15), bạn thân "close friend", bạn học "schoolmate", bạn cùng lớp "classmate", bạn cùng phòng "roommate", bạn trai and bạn gái (a male or female friend, and, with the right context, "boyfriend" and "girlfriend"), bạn đời "life partner", bạn đọc "reader(s)", kết bạn and làm bạn "make friends, befriend".
12. The other words for "you". Each one carries a relationship, and each is also the word for the same person when the speaker talks about them:
- anh — a man of about the speaker's elder brother's age; also used for any man a little older - chị — the same, for a woman - em — a younger person, or someone the speaker treats as such - cô, chú — a woman or a man of about the speaker's parents' generation or a little younger; cô is also how pupils address a woman teacher - bác — a parent's elder brother or sister, and so any respected person of that age or older (it is the "you" of the poem in Section F) - ông, bà — an old man, an old woman; also "Mr" and "Mrs" in formal speech - thầy — a teacher (a man), as in Lesson 8 - cậu — in the North, a friendly "you" to a friend or colleague of one's own age, with tớ for "I" - mày — impolite unless the speaker is very close, or is addressing an inferior in a familiar setting; a learner should not use it
Choose bạn for people of your own age, and a kinship word for everyone else, until someone teaches you otherwise.
- Using bạn for everyone. English "you" is always right; bạn is not. Said to a teacher, a grandmother or an older colleague, it is out of place. Use thầy, cô, bà, chị … - Putting bạn before the noun for "your". English "your friend" is not ~~bạn bạn~~. It is bạn của bạn. "Your house" is nhà bạn, and not ~~bạn nhà~~. - Looking for a "your" word. There is no separate form. ~~Của bạn nhà~~ is wrong; use nhà bạn or nhà của bạn. - Adding là before an adjective. ~~Bạn là đói~~ is wrong: Bạn đói. As in Lesson 8, a state needs no là. - Fronting the question word. ~~Gì bạn tên là?~~ is English order. Say Bạn tên là gì?. - Leaving out không. A statement does not become a question by its tone alone, as in English. Say Bạn khỏe không?, not ~~Bạn khỏe?~~ - Dropping the marks. bạn (friend; you) is not ban (board), bàn (table), bán (sell), bản (copy) or bận (busy).
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Frequency and register. Bạn is rank 9 in the list of the thousand most useful words that this course follows, and it is the "you" that pairs naturally with the tôi of Lesson 8. In everyday speech its place depends on the speakers' ages. It is at home among students, young adults and peers, and in text addressed to an unspecified reader or viewer, where the writer does not know who is reading. Between older people who know each other, and across generations, a kinship word is the rule. To choose bạn is to treat the other person as an equal, and that is why it does not suit a teacher or a grandmother.
Fixed phrases with bạn.
- Cảm ơn bạn. — "Thank you": to a peer, or in writing to an unknown reader - Chúc bạn ngủ ngon. — "Sleep well" (chúc bạn … is "I wish you …") - Bạn có thể … không? — "Could you …?": the polite request of 9.24 - Còn bạn thì sao? — "And what about you?" - bạn bè — friends; bạn thân — close friend; bạn học — classmate - bạn đời — life partner; bạn trăm năm — spouse, "companion of a hundred years" (poetic) - bạn đọc — "dear readers", as in a newspaper or a blog - An toàn là bạn, tai nạn là thù. — "Safety is your friend, accident your foe": a road-safety slogan recorded in Wiktionary - Miếng trầu là đầu câu chuyện. — "A piece of betel is the opening of a conversation": a proverb about welcoming a visitor, and the background to Section F
Regional forms. The Hanoi pronunciation is [ʔɓaːn˧˨ʔ], and the Saigon pronunciation [ʔɓaːŋ˨˩˨] has a final -ng. The Southern use as a plain "you" to a peer is also recorded in the dictionaries. In the North a friendly pair between people of the same age is cậu and tớ; in the South the pair bạn and mình is heard among peers. A learner can keep to tôi and bạn, which are understood everywhere.
The friend who comes to the door. "Bạn đến chơi nhà" ("A Friend Comes to Visit") by Nguyễn Khuyến is a short poem on a friend's visit, and it is a set text in Vietnamese lower-secondary literature lessons. It is the poem of Section F. The word bạn stands in its title only, and not in its lines, and that is part of why it is here: the poet's "you" is bác.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Nguyễn Khuyến (1835–1909), Bạn đến chơi nhà ("A Friend Comes to Visit"), a poem in the thất ngôn bát cú form (eight lines of seven syllables), written in Nôm and thought to date from the poet's retirement in his home village. The text below is as given on Vietnamese Wikisource and Thi Viện (thivien.net), which agree:
> Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, > Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa. > Ao sâu nước cả, khôn chài cá, > Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà. > Cải chửa ra cây, cà mới nụ, > Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa. > Đầu trò tiếp khách, trầu không có, > Bác đến chơi đây, ta với ta!
F.1a Đã already bấy so-much lâu long nay, now bác respected-elder(=you) tới arrive nhà, house
F.1b Đã /ʔɗaː˧˥/ ANT bấy /ʔɓəj˧˦/ so.much(ARCH) lâu /ləw˧˧/ long.time nay /naj˧˧/ now bác /ʔɓaːk˧˦/ elder.uncle(=2SG.respect) tới /təːj˧˦/ arrive nhà /ɲaː˨˩/ house
F.2a Trẻ young-ones thời as-for đi go vắng, absent chợ market thời as-for xa. far
F.2b Trẻ /t͡ɕɛ˧˩/ child/young.one thời /tʰəːj˨˩/ TOP(LIT) đi /ʔɗi˧˧/ go vắng /vaŋ˧˦/ absent chợ /t͡ɕəː˧˨ʔ/ market thời /tʰəːj˨˩/ TOP(LIT) xa /saː˧˧/ far
F.3a Ao pond sâu deep nước water cả, big khôn hard-to chài cast-net cá, fish
F.3b Ao /ʔaːw˧˧/ pond sâu /səw˧˧/ deep nước /nɨək˧˦/ water cả /kaː˧˩/ big/great khôn /xon˧˧/ unable.to(ARCH) chài /t͡ɕaːj˨˩/ cast.net cá /kaː˧˦/ fish
F.4a Vườn garden rộng wide rào fence thưa, sparse khó difficult đuổi chase gà. chicken
F.4b Vườn /vɨən˨˩/ garden rộng /zoŋ͡m˧˨ʔ/ wide rào /zaːw˨˩/ fence thưa /tʰɨə˧˧/ sparse khó /xɔ˧˦/ difficult đuổi /ʔɗuəj˧˩/ chase gà /ɣaː˨˩/ chicken
F.5a Cải mustard-greens chửa not-yet ra emerge cây, plant cà aubergine mới only-just nụ, bud
F.5b Cải /kaːj˧˩/ mustard.greens chửa /t͡ɕɨə˧˩/ not.yet(=chưa) ra /zaː˧˧/ come.out cây /kəj˧˧/ plant/tree cà /kaː˨˩/ aubergine mới /məːj˧˦/ only.just nụ /nu˧˨ʔ/ bud
F.6a Bầu gourd vừa just rụng fall-off rốn, navel mướp loofah đương currently hoa. flower
F.6b Bầu /ʔɓəw˨˩/ gourd vừa /vɨə˨˩/ just rụng /zuŋ͡m˧˨ʔ/ drop/fall.off rốn /zon˧˦/ navel(=blossom.end) mướp /mɨəp˧˦/ loofah đương /ʔɗɨəŋ˧˧/ currently(=đang) hoa /hwaː˧˧/ flower/in.bloom
F.7a Đầu beginning trò affair tiếp receive khách, guest trầu betel không not có, have
F.7b Đầu /ʔɗəw˨˩/ head/beginning trò /t͡ɕɔ˨˩/ matter/doings tiếp /tiəp˧˦/ receive khách /xajk˧˦/ guest trầu /t͡ɕəw˨˩/ betel không /xəwŋ͡m˧˧/ NEG có /kɔ˧˦/ have
F.8a Bác respected-elder(=you) đến come chơi visit đây, here ta I/self với with ta! I/self
F.8b Bác /ʔɓaːk˧˦/ elder.uncle(=2SG.respect) đến /ʔɗen˧˦/ come/arrive chơi /t͡ɕəːj˧˧/ play/visit đây /ʔɗəj˧˧/ here ta /taː˧˧/ 1SG.LIT/self với /vəːj˧˦/ with ta /taː˧˧/ 1SG.LIT/self
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa. Ao sâu nước cả, khôn chài cá, Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà. Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa. Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta!
"It has been so long, my friend, since you came to my house. The children are away, and the market is far. The pond is deep, the water high: there is no way to cast a net for fish. The garden is wide, the fence is thin: it is hard to chase down a chicken. The mustard greens have not yet formed plants, the aubergines are only in bud; The gourds have only just dropped their blossoms, the loofah is just coming into flower. To begin the entertaining of a guest, I have no betel, and you have come to visit: here we are, just you and I!"
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa. Ao sâu nước cả, khôn chài cá, Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà. Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa. Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta!
Bạn and bác. The title uses bạn as a noun: "a friend". Inside the poem the poet speaks to this friend as bác (lines 1 and 8), the kinship word for a parent's elder brother or sister, which here serves as a respectful and warm "you" to a friend. The poem therefore shows what Section D says in rule 12: bạn names the friendship, and the words of address come from kinship. A modern speaker addressing a friend of the same age would say bạn; the poet, addressing his friend with courtesy, says bác.
The list of what is missing. From line 2 to line 7 the poet counts the reasons why he cannot entertain his guest. The children (who would run errands) are away, and the market is far (line 2). The pond is too deep and its water too high to net a fish (line 3), and the garden is too big and its fence too sparse for him to catch a chicken (line 4). The vegetables are not ready: mustard greens not yet grown, aubergine only in bud (line 5), gourds and loofah only just in flower (line 6). There is not even betel to offer (line 7). The humour is in the exaggeration.
Betel. To offer betel to a guest was the first act of welcome. The proverb Miếng trầu là đầu câu chuyện, "a piece of betel is the opening of a conversation" (Section E), explains line 7: đầu trò tiếp khách is "the beginning of the entertaining", and he cannot even begin it. The commentaries add that this is what one thinks of first when receiving a guest.
The tense words, in the old register. Chửa is the older form of chưa ("not yet", 9.13), and đương the older form of đang (progressive, 9.6). Thời after trẻ and chợ in line 2 is a literary topic marker, "as for the children … as for the market". Khôn in line 3 is here the archaic "unable to, hard to", and not the common word khôn "wise".
Ta với ta. The last words are the point of the poem. Each of the ta's is an "I" or "self": "I with I", just the two of us, so close that there is no one else and nothing else. The commentaries read this as the poem's answer to the empty larder: friendship needs no betel, no fish and no chicken. The same phrase closes Bà Huyện Thanh Quan's Thăng Long thành hoài cổ, where it expresses loneliness; the commentary I consulted notes that Nguyễn Khuyến turns it round.
The form. Eight lines of seven syllables each (Đã-bấy-lâu-nay-bác-tới-nhà). The end-rhyme is -a: nhà, xa, gà, hoa, ta (lines 1, 2, 4, 6, 8). Lines 3 and 4, and 5 and 6, are parallel pairs, as the thất ngôn bát cú form requires.
Version. Older manuscript collections give the poem other titles and some different readings in lines 1–4, as Thi Viện notes. The text above is the common one, in school editions, and it is the same in the two sources consulted. The date of composition is not recorded.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Anna has been in Hà Nội for a week and has just had her first lessons. A boy in her class, Nam, writes to her on his phone after class. They are the same age, and they have not spoken before.
9.16a Chào greet bạn! you Bạn you là be Anna Anna phải right không? or-not
9.16b Chào /t͡ɕaːw˨˩/ greet bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG Bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG là /laː˨˩/ COP Anna /ʔan˧˧ naː˧˧/ Anna.NAME phải /faːj˧˩/ correct.be không /xəwŋ͡m˧˧/ Q.NEG
9.17a Đúng correct rồi, already tôi I là be Anna. Anna Còn as-for bạn you tên name là be gì? what
9.17b Đúng /ʔɗuŋ͡m˧˦/ right rồi /zoj˨˩/ PFV tôi /toj˧˧/ 1SG là /laː˨˩/ COP Anna /ʔan˧˧ naː˧˧/ Anna.NAME Còn /kɔn˨˩/ as.for/and bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG tên /ten˧˧/ name là /laː˨˩/ COP gì /zi˨˩/ what.Q
9.18a Tôi I là be Nam. Nam Chúng (plural) ta we học study cùng together lớp. class
9.18b Tôi /toj˧˧/ 1SG là /laː˨˩/ COP Nam /naːm˧˧/ Nam.NAME Chúng /t͡ɕuŋ͡m˧˦/ PL ta /taː˧˧/ 1.INCL học /hawk͡p˧˨ʔ/ study cùng /kuŋ͡m˨˩/ same/together lớp /ləːp˧˦/ class
9.19a Rất very vui happy được get-to làm do quen familiar với with bạn! you
9.19b Rất /zət˧˦/ very.INTENS vui /vuj˧˧/ happy được /ʔɗɨək˧˨ʔ/ get/be.able làm /laːm˨˩/ do/make quen /kwɛn˧˧/ familiar với /vəːj˧˦/ with bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG(OBJ)
9.20a Bạn you từ from đâu where đến? come
9.20b Bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG từ /tɨ˨˩/ from đâu /ʔɗəw˧˧/ where.Q đến /ʔɗen˧˦/ come/arrive
9.21a Tôi I từ from Anh England đến. come Bạn you là be người person Hà river Nội inside à? (isn't-it)
9.21b Tôi /toj˧˧/ 1SG từ /tɨ˨˩/ from Anh /ʔajŋ˧˧/ England đến /ʔɗen˧˦/ come/arrive Bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG là /laː˨˩/ COP người /ŋɨəj˨˩/ person Hà /haː˨˩/ river(SV) Nội /noj˧˨ʔ/ inside(SV) à /ʔaː˨˩/ Q.CONFIRM
9.22a Không, no tôi I là be người person Huế. Huế Tôi I mới only-just ra go-north Hà river Nội inside học. study
9.22b Không /xəwŋ͡m˧˧/ no tôi /toj˧˧/ 1SG là /laː˨˩/ COP người /ŋɨəj˨˩/ person Huế /hwe˧˦/ Huế.NAME Tôi /toj˧˧/ 1SG mới /məːj˧˦/ only.just ra /zaː˧˧/ go.out/north Hà /haː˨˩/ river(SV) Nội /noj˧˨ʔ/ inside(SV) học /hawk͡p˧˨ʔ/ study
9.23a Bạn you học study ngành field gì? what
9.23b Bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG học /hawk͡p˧˨ʔ/ study ngành /ŋajŋ˨˩/ branch/subject gì /zi˨˩/ what.Q
9.24a Tôi I học study tiếng language Anh. England Bạn you có have thể possibility giúp help tôi me luyện practise nói speak tiếng language Anh England không? or-not
9.24b Tôi /toj˧˧/ 1SG học /hawk͡p˧˨ʔ/ study tiếng /tiəŋ˧˦/ language Anh /ʔajŋ˧˧/ England Bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG có /kɔ˧˦/ have thể /tʰe˧˩/ possibility(SV) giúp /zup˧˦/ help tôi /toj˧˧/ 1SG(OBJ) luyện /lwiən˧˨ʔ/ practise nói /nɔj˧˦/ speak tiếng /tiəŋ˧˦/ language Anh /ʔajŋ˧˧/ England không /xəwŋ͡m˧˧/ Q.NEG
9.25a Được possible chứ! of-course Đổi exchange lại, back bạn you giúp help tôi me học study tiếng language Việt Viet nhé. (okay?)
9.25b Được /ʔɗɨək˧˨ʔ/ possible/OK chứ /t͡ɕɨ˧˦/ PRT.of.course Đổi /ʔɗoj˧˩/ exchange lại /laːj˧˨ʔ/ back/in.return bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG giúp /zup˧˦/ help tôi /toj˧˧/ 1SG(OBJ) học /hawk͡p˧˨ʔ/ study tiếng /tiəŋ˧˦/ language Việt /viət˧˨ʔ/ Viet.ETHN nhé /ɲɛ˧˦/ PRT.SOFT.REQUEST
9.26a Hay good quá! too-much Bạn you rảnh free vào enter thứ order mấy? how-many
9.26b Hay /haj˧˧/ good/nice quá /kwaː˧˦/ so.much.INTENS Bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG rảnh /zajŋ˧˩/ free(of.time) vào /vaːw˨˩/ enter/on thứ /tʰɨ˧˦/ ordinal/weekday mấy /məj˧˦/ which/how.many.Q
9.27a Thứ order Tư four và and thứ order Bảy. seven Còn as-for bạn you thì then sao? how
9.27b Thứ /tʰɨ˧˦/ ordinal/weekday Tư /tɨ˧˧/ four(=fourth) và /vaː˨˩/ and thứ /tʰɨ˧˦/ ordinal/weekday Bảy /ʔɓaj˧˩/ seven(=seventh) Còn /kɔn˨˩/ as.for/and bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG thì /tʰi˨˩/ TOP sao /saw˧˧/ how/what.about.Q
9.28a Thứ order Bảy seven tôi I rảnh. free Chúng (plural) ta we gặp meet nhau each-other ở at quán shop cà cof- phê -fee gần near trường school nhé? (okay?)
9.28b Thứ /tʰɨ˧˦/ ordinal/weekday Bảy /ʔɓaj˧˩/ seven(=seventh) tôi /toj˧˧/ 1SG rảnh /zajŋ˧˩/ free Chúng /t͡ɕuŋ͡m˧˦/ PL ta /taː˧˧/ 1.INCL gặp /ɣap˧˨ʔ/ meet nhau /ɲaw˧˧/ RECIP ở /ʔəː˧˩/ at.LOC quán /kwaːn˧˦/ shop/stall cà /kaː˨˩/ coffee(1) phê /fe˧˧/ coffee(2) gần /ɣən˨˩/ near trường /t͡ɕɨəŋ˨˩/ school nhé /ɲɛ˧˦/ PRT.SOFT.REQUEST
9.29a Được! OK Bạn you nhắn message địa land chỉ point cho to tôi me nhé. (okay?)
9.29b Được /ʔɗɨək˧˨ʔ/ OK Bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG nhắn /ɲan˧˦/ send.message địa /ʔɗiə˧˨ʔ/ land(SV) chỉ /t͡ɕi˧˩/ point(SV) cho /t͡ɕɔ˧˧/ to.BEN tôi /toj˧˧/ 1SG(OBJ) nhé /ɲɛ˧˦/ PRT.SOFT.REQUEST
9.30a Xong finished rồi. already Hẹn arrange gặp meet lại again bạn you thứ order Bảy seven nhé! (okay?)
9.30b Xong /sawŋ͡m˧˧/ finished rồi /zoj˨˩/ PFV Hẹn /hɛn˧˨ʔ/ arrange.to gặp /ɣap˧˨ʔ/ meet lại /laːj˧˨ʔ/ again bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ 2SG(OBJ) thứ /tʰɨ˧˦/ ordinal/weekday Bảy /ʔɓaj˧˩/ seven(=seventh) nhé /ɲɛ˧˦/ PRT.SOFT.REQUEST
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
9.16 Nam: Chào bạn! Bạn là Anna phải không? → "Hello! You're Anna, aren't you?"
9.17 Anna: Đúng rồi, tôi là Anna. Còn bạn tên là gì? → "That's right, I'm Anna. And what's your name?"
9.18 Nam: Tôi là Nam. Chúng ta học cùng lớp. → "I'm Nam. We're in the same class."
9.19 Anna: Rất vui được làm quen với bạn! → "Very nice to meet you!"
9.20 Nam: Bạn từ đâu đến? → "Where are you from?"
9.21 Anna: Tôi từ Anh đến. Bạn là người Hà Nội à? → "I'm from England. Are you from Hanoi?"
9.22 Nam: Không, tôi là người Huế. Tôi mới ra Hà Nội học. → "No, I'm from Huế. I've only just come up to Hanoi to study."
9.23 Anna: Bạn học ngành gì? → "What are you studying?"
9.24 Nam: Tôi học tiếng Anh. Bạn có thể giúp tôi luyện nói tiếng Anh không? → "I study English. Could you help me practise speaking English?"
9.25 Anna: Được chứ! Đổi lại, bạn giúp tôi học tiếng Việt nhé. → "Of course! In return, you help me learn Vietnamese, okay?"
9.26 Nam: Hay quá! Bạn rảnh vào thứ mấy? → "Great! Which day are you free?"
9.27 Anna: Thứ Tư và thứ Bảy. Còn bạn thì sao? → "Wednesday and Saturday. And how about you?"
9.28 Nam: Thứ Bảy tôi rảnh. Chúng ta gặp nhau ở quán cà phê gần trường nhé? → "I'm free on Saturday. Shall we meet at the café near the school?"
9.29 Anna: Được! Bạn nhắn địa chỉ cho tôi nhé. → "OK! Send me the address, will you?"
9.30 Nam: Xong rồi. Hẹn gặp lại bạn thứ Bảy nhé! → "Done. See you on Saturday!"
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
9.16 Nam: Chào bạn! Bạn là Anna phải không?
9.17 Anna: Đúng rồi, tôi là Anna. Còn bạn tên là gì?
9.18 Nam: Tôi là Nam. Chúng ta học cùng lớp.
9.19 Anna: Rất vui được làm quen với bạn!
9.20 Nam: Bạn từ đâu đến?
9.21 Anna: Tôi từ Anh đến. Bạn là người Hà Nội à?
9.22 Nam: Không, tôi là người Huế. Tôi mới ra Hà Nội học.
9.23 Anna: Bạn học ngành gì?
9.24 Nam: Tôi học tiếng Anh. Bạn có thể giúp tôi luyện nói tiếng Anh không?
9.25 Anna: Được chứ! Đổi lại, bạn giúp tôi học tiếng Việt nhé.
9.26 Nam: Hay quá! Bạn rảnh vào thứ mấy?
9.27 Anna: Thứ Tư và thứ Bảy. Còn bạn thì sao?
9.28 Nam: Thứ Bảy tôi rảnh. Chúng ta gặp nhau ở quán cà phê gần trường nhé?
9.29 Anna: Được! Bạn nhắn địa chỉ cho tôi nhé.
9.30 Nam: Xong rồi. Hẹn gặp lại bạn thứ Bảy nhé!
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Why bạn, here, and not chị. In Lesson 8 the teacher Hùng called Anna chị, because she is a woman of about his own age or older, and he is speaking formally at work. Here Nam and Anna are classmates of the same age, and neither has any claim to be the elder. Each uses tôi for himself or herself and bạn for the other (9.16, 9.20, 9.23), which is the neutral pair. If Nam later learned that Anna was a few years older, he might change to chị and call himself em. The change would not be an insult to either of them; it would be how Vietnamese friendships grow.
Bạn as a way to begin. Chào bạn (9.16) is "Hello" with the person's relationship in it. A teacher would say Chào em, a child Chào bác. Hẹn gặp lại bạn (9.30) uses bạn as the object of gặp: "I'll meet you again". In these messages the speakers keep bạn at the head of each question and do not drop it.
Còn bạn…? Còn (9.17, 9.27) turns the conversation to the other person: "and you?". In 9.27 it is extended with thì sao ("what about?"): Còn bạn thì sao? "And what about you?" Thì is a topic marker, and sao is "how, what about".
Được. The word được means "to get, to be possible". Three uses are met: được làm quen với bạn (9.19) "to have the chance of getting acquainted with you"; Được chứ! (9.25) "Of course (it is possible)!"; and Được! alone (9.29) "OK!". The question of 9.24, Bạn có thể … không?, is the polite request, "can you …?", and có thể means "to have the possibility of".
Chúng ta. As in Lesson 8, Nam says chúng ta (9.18, 9.28) because Anna is included: "we two". Had he written to a group of which Anna is not part, he would say chúng tôi.
Ra Hà Nội. Ra is "to go out", and it is the verb for going north: ra Bắc, ra Hà Nội. Going south is vào ("to go in"): vào Nam. Huế is in the centre of the country, so a person from Huế goes "out" to Hanoi (9.22). The same vào also means "on" before a day (9.26).
Nhau. Nhau is the reciprocal: gặp nhau "meet each other" (9.28). It always comes after a verb, and never alone as a subject.
Days of the week. Monday is thứ Hai, "the second", and so on: thứ Ba, thứ Tư (the fourth, Wednesday), thứ Năm, thứ Sáu, thứ Bảy (the seventh, Saturday). Sunday is Chủ nhật. The question is thứ mấy? "which day?" (9.26). Vào before a day is "on": vào thứ Bảy; it may be left out, as in 9.28.
Particles. Nhé (9.25, 9.28, 9.29, 9.30) softens a request or a suggestion into "okay?", "will you?". Chứ (9.25) means "of course", answering a request. À (9.21) asks for confirmation. Phải không (9.16) is "right?", "isn't it so?".
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
The letters of this lesson. Vietnamese adds to the Latin alphabet ă, â, đ, ê, ô, ơ, ư, and marks five of its six tones with à á ả ã ạ. A letter may carry a vowel mark and a tone mark at once: bạn (a + nặng), nhắn (ă + sắc), rảnh (a + hỏi), được (ư, ơ + nặng), giúp (u + sắc), luyện (ê + nặng).
Where the tone mark goes. On the main vowel of the syllable. In ươ it goes on the ơ: được, nước, vườn, trường. In iê / yê it goes on the ê: tiếng, tiếp, quyển, luyện, điện. In uô it goes on the ô: muốn, mượn (here the mark is on the ơ of ươ). In ia, ua, ưa with no final consonant it goes on the first vowel: của, đưa, thưa, vừa, chửa. In oa, oe, uy two customs exist: the older style puts the mark on the first vowel (khỏe, hòa, thúy), the newer on the second (khoẻ, hoà, thuý). This course uses the older style, as the dictionaries and most printed texts do. Both are read as the same word.
Bạn and its neighbours. bạn /ʔɓaːn˧˨ʔ/ (friend; you) / ban /ʔɓaːn˧˧/ (board, department; to bestow) / bàn /ʔɓaːn˨˩/ (table) / bán /ʔɓaːn˧˦/ (sell) / bản /ʔɓaːn˧˩/ (copy, edition) have the same vowel and differ only in tone. bận /ʔɓən˧˨ʔ/ (busy) has the vowel â. Learn the spelling with the word.
The initial b and đ. In Hanoi both are implosive: bạn [ʔɓ], đói [ʔɗ], đâu [ʔɗ]. They are spelt with a plain letter or a crossed d. Do not confuse đ with d, which is [z] in the North: đi (go) / di (move).
kh, gi, nh, ch, qu. kh [x] as in khỏe, không, khách. gi [z] as in giúp, giỏi. nh [ɲ] as in nhà, nhé, nhau. ch [t͡ɕ] as in chào, chợ, chính. qu [kw] as in quá, quán, quen, quyển.
Final -ng and -c after o, ô, u. Close the lips at the end: không [xəwŋ͡m], rộng [zoŋ͡m], chúng [t͡ɕuŋ͡m]. Final -c after o, ô, u also closes the lips: học [hawk͡p]. After ư, ơ, ươ and a the final -c is a plain [k]: các, được, nước. The final -nh after a gives the vowel a glide: anh [ajŋ], rảnh [zajŋ], ngành [ŋajŋ].
Tone pairs to drill. bạn (friend; you) / bận (busy); các (PL) / cá (fish) / cả (all; big) / cà (aubergine); ta (we, including you) / tà (slanting) / tạ (hundredweight; to thank); chị (elder sister) / chỉ (only; to point) / chi (what; spend).
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
---
Course Index: [latinum.substack.com/p/index](https://latinum.substack.com/p/index)