“use” → gebruiken - The Verb of Using and Employing
◊ᴺᵉˣᵃˡ ◊ᴸᵃᵗⁱⁿᵘᵐ ◊ᴰᵘᵗᶜʰ ◊ᴸᵉˢˢᵒⁿ⁵⁷ ◊ᵍᵉᵇʳᵘⁱᵏᵉⁿ
Welcome to Lesson 57 of the Dutch course from the Latinum Institute. This lesson focuses on the English verb “use” and its Dutch counterpart, gebruiken.
What does “use” mean in Dutch?
Gebruiken is the Dutch verb for “to use”: to employ a thing for a purpose. Ik gebruik een mes, “I use a knife”; mag ik je pen gebruiken?, “may I use your pen?”; dit woord wordt veel gebruikt, “this word is used a lot”. The dictionaries give it two further senses. It can mean “to consume” food and drink (hij gebruikt geen suiker, “he takes no sugar”), and, with no object at all, it is the polite word for taking drugs (hoelang gebruik je al?). It is a regular, weak verb with a prefix ge- that never separates, and it is built on the noun gebruik, “use”, which gives the language a whole family: de gebruiker (“the user”), de gebruiksaanwijzing (“the instructions for use”), gebruikelijk (“usual”). English has one spelling for the noun and the verb, “a use” and “to use”; Dutch has gebruik and gebruiken.
Three points require attention from the start.
First, the past tense and the participle. The stem gebruik ends in k, so the past tense is gebruikte and the participle is gebruikt: ik gebruikte, ik heb gebruikt. The participle has no extra ge-, because the verb already begins with the unstressed prefix ge-: ik heb gebruikt, never ✗ “ik heb gegebruikt”. The auxiliary is hebben.
Second, gebruiken takes its object directly, with no preposition: ik gebruik een mes. To say what the thing is used for, Dutch uses om … te: ik gebruik een mes om brood te snijden. The English “I use a knife to cut bread” is built in the same way, but the Dutch te stands directly before the infinitive and om opens the group.
Third, English “use” has other jobs, and Dutch does not use gebruiken for them. “I used to live in Delft” is vroeger woonde ik in Delft; “to get used to the cold” is aan de kou wennen; “useful” is nuttig or handig. This lesson teaches gebruiken; those cases are set beside it in Section D so that they do not run together.
Etymology: gebruiken is made of the prefix ge- and the old verb bruiken. It goes back to Middle Dutch gebruken and, before that, an Old Dutch form like gibrūkan; the dictionaries record the sense “to apply, to make use of” from about 1240. It is related to German brauchen, “to need, to use”, and to the English verb “brook”, as in “brook no delay”, and, further off, to Latin fructus, “enjoyment, fruit”.
Key Takeaways: - Gebruiken means “to use” and takes a direct object: ik gebruik een mes, wij gebruiken de fiets - It is a weak verb: gebruiken, gebruikte, gebruikt, with hebben; no second ge- in the participle (ik heb gebruikt) - “To use something to do something” is gebruiken … om … te: ik gebruik een mes om brood te snijden - “Easy to use” is gemakkelijk te gebruiken; “could use” (need) is kunnen gebruiken: ik kan wel een kop koffie gebruiken - The noun is het gebruik, and gebruik maken van means “to make use of”; “I used to” is not gebruiken but vroeger
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
gebruiken /ɣəˈbrœy.kən/ - Three syllables, with the stress on the middle one, bruik. The first syllable ge- is a weak /ɣə/: the voiced rough g of Dutch, followed by a short, unstressed vowel like the a of English “about”. The ending -en is also weak, /kən/.
gebruik /ɣəˈbrœyk/ - The noun, “use”. It is the verb without -en, with the same stress.
gebruikt /ɣəˈbrœykt/ - The present of hij and the participle. It adds a /t/ to the stem.
gebruikte /ɣəˈbrœyk.tə/ - The past singular, with a weak ending /tə/. Gebruikten /ɣəˈbrœyk.tən/ is the past plural.
gebruiker /ɣəˈbrœy.kər/ - “User”.
gebruikelijk /ɣəˈbrœy.kə.lək/ - “Usual”. The ending -lijk is said /lək/.
The vowel /œy/ in bruik is written ui. It is a rounded vowel that slides toward “ee”. It is not the English “ow” of “cow” and not the “oy” of “boy”; the lips stay rounded at the start of the sound.
The g in ge- is not the hard English /g/ of “go”. It is the voiced rough sound /ɣ/ made at the back of the mouth, and the ch of Scottish “loch” is its voiceless partner.
Common error: English speakers say the stress on the first syllable, “GE-bruiken”. Say ge- very lightly and put the push on bruik: /ɣəˈbrœy.kən/.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
57.1 Gebruik (ɣəˈbrœyk) use het! (ət) it
57.2 Ik (ɪk) I gebruik (ɣəˈbrœyk) use een (ən) a mes. (mɛs) knife
57.3 Wij (ʋɛi) we gebruiken (ɣəˈbrœy.kən) use de (də) the fiets. (fits) bicycle
57.4 Mag (mɑx) may ik (ɪk) I je (jə) your pen (pɛn) pen gebruiken? (ɣəˈbrœy.kən) use
57.5 Hij (hɛi) he gebruikt (ɣəˈbrœykt) uses geen (ɣeːn) no suiker. (ˈsœy.kər) sugar
57.6 Ik (ɪk) I gebruik (ɣəˈbrœyk) use een (ən) a mes (mɛs) knife om (ɔm) for brood (broːt) bread te (tə) to snijden. (ˈsnɛi.dən) cut
57.7 Gisteren (ˈɣɪs.tə.rən) yesterday gebruikte (ɣəˈbrœyk.tə) used ze (zə) she de (də) the auto (ˈʌu.to) car van (vɑn) of haar (haːr) her broer. (bruːr) brother
57.8 Dit (dɪt) this woord (ʋoːrt) word wordt (ʋɔrt) becomes veel (veːl) much gebruikt. (ɣəˈbrœykt) used
57.9 Wij (ʋɛi) we hebben (ˈhɛ.bən) have vandaag (vɑnˈdaːx) today veel (veːl) much water (ˈʋaː.tər) water gebruikt. (ɣəˈbrœykt) used
57.10 Gebruik (ɣəˈbrœyk) use je (jə) your verstand, (vərˈstɑnt) mind dan (dɑn) then komt (kɔmt) comes het (ət) it goed. (ɣut) good
57.11 Ik (ɪk) I kan (kɑn) can wel (ʋɛl) indeed een (ən) a kop (kɔp) cup koffie (kɔˈfi) coffee gebruiken. (ɣəˈbrœy.kən) use
57.12 Dit (dɪt) this gereedschap (ɣəˈreːt.sxɑp) tool is (ɪs) is gemakkelijk (ɣəˈmɑ.kə.lək) easy te (tə) to gebruiken. (ɣəˈbrœy.kən) use
57.13 Ze (zə) she vroeg (vruːx) asked of (ɔf) whether ze (zə) she onze (ˈɔn.zə) our tuin (tœyn) garden mocht (mɔxt) might gebruiken. (ɣəˈbrœy.kən) use
57.14 Wij (ʋɛi) we maken (ˈmaː.kən) make graag (ɣraːx) gladly gebruik (ɣəˈbrœyk) use van (vɑn) of uw (yʋ) your-formal aanbod. (ˈaːn.bɔt) offer
57.15 Hij (hɛi) he gebruikte (ɣəˈbrœyk.tə) used zijn (zɛin) his vrije (ˈvrɛi.jə) free tijd (tɛit) time om (ɔm) for elke (ˈɛl.kə) every dag (dɑx) day een (ən) an uur (yr) hour te (tə) to lezen. (ˈleː.zən) read
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
57.1 Gebruik het! → “Use it!”
57.2 Ik gebruik een mes. → “I use a knife.”
57.3 Wij gebruiken de fiets. → “We use the bicycle.”
57.4 Mag ik je pen gebruiken? → “May I use your pen?”
57.5 Hij gebruikt geen suiker. → “He uses no sugar.”
57.6 Ik gebruik een mes om brood te snijden. → “I use a knife to cut bread.”
57.7 Gisteren gebruikte ze de auto van haar broer. → “Yesterday she used her brother's car.”
57.8 Dit woord wordt veel gebruikt. → “This word is used a lot.”
57.9 Wij hebben vandaag veel water gebruikt. → “We have used a lot of water today.”
57.10 Gebruik je verstand, dan komt het goed. → “Use your common sense, and it will be all right.”
57.11 Ik kan wel een kop koffie gebruiken. → “I could really use a cup of coffee.”
57.12 Dit gereedschap is gemakkelijk te gebruiken. → “This tool is easy to use.”
57.13 Ze vroeg of ze onze tuin mocht gebruiken. → “She asked whether she might use our garden.”
57.14 Wij maken graag gebruik van uw aanbod. → “We are glad to make use of your offer.”
57.15 Hij gebruikte zijn vrije tijd om elke dag een uur te lezen. → “He used his free time to read for an hour every day.”
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
57.1 Gebruik het!
57.2 Ik gebruik een mes.
57.3 Wij gebruiken de fiets.
57.4 Mag ik je pen gebruiken?
57.5 Hij gebruikt geen suiker.
57.6 Ik gebruik een mes om brood te snijden.
57.7 Gisteren gebruikte ze de auto van haar broer.
57.8 Dit woord wordt veel gebruikt.
57.9 Wij hebben vandaag veel water gebruikt.
57.10 Gebruik je verstand, dan komt het goed.
57.11 Ik kan wel een kop koffie gebruiken.
57.12 Dit gereedschap is gemakkelijk te gebruiken.
57.13 Ze vroeg of ze onze tuin mocht gebruiken.
57.14 Wij maken graag gebruik van uw aanbod.
57.15 Hij gebruikte zijn vrije tijd om elke dag een uur te lezen.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Grammar Rules for “use” in Dutch:
1. Gebruiken Is a Weak Verb
Gebruiken is regular. Present tense: - ik gebruik (57.2) - jij gebruikt, but gebruik jij? with the t dropped when jij follows the verb; u gebruikt, gebruikt u? - hij, zij, het gebruikt (57.5) - wij gebruiken (57.3), jullie gebruiken, zij gebruiken
Past tense: ik gebruikte, jij gebruikte, hij gebruikte (57.7, 57.15), wij gebruikten, zij gebruikten.
Perfect: ik heb gebruikt, jij hebt gebruikt, hij heeft gebruikt, wij hebben gebruikt (57.9). Imperative: gebruik! (57.1, 57.10); to a person addressed as u, gebruik het alstublieft, “please use it”.
2. The Past Ending: -te and -t
The weak past ending is -te after a stem that ends in one of the sounds of the rule ’t kofschip: t, k, f, s, ch, p. The stem gebruik ends in k, so the past is gebruikte, not ✗ “gebruikde”, and the participle is gebruikt, not ✗ “gebruikd”. Plural past: gebruikten.
3. The Prefix Ge-
The ge- of gebruiken belongs to the verb. It is unstressed and it never separates from the stem. For that reason the participle does not add another ge-: wij hebben gebruikt (57.9), and hij heeft gebruikt, never ✗ “gegebruikt”. With an unstressed prefix like this the stress falls on the stem: ge-BRUIK-en.
4. The Direct Object and the Instrument
Gebruiken is transitive. What is used stands directly after the verb, with no preposition: een mes (57.2), de fiets (57.3), je pen (57.4). To say what the thing is used for, Dutch adds om … te with an infinitive: ik gebruik een mes om brood te snijden (57.6); hij gebruikte zijn vrije tijd om elke dag een uur te lezen (57.15). The preposition met names the tool when the verb of the action is the main verb: ik snijd het brood met een mes. Both are right, and they are different shapes: gebruiken makes the tool the object, met makes it the means.
5. Word Order
- Main clause: the finite verb is in second place: gisteren gebruikte ze de auto (57.7). The subject follows when something else opens the sentence. - Perfect: hebben in second place, the participle at the end: wij hebben vandaag veel water gebruikt (57.9). - Question: mag ik je pen gebruiken? (57.4): the modal verb is first, the infinitive last. - Subordinate clause: all the verbs go to the end, the modal verb before the infinitive: ze vroeg of ze onze tuin mocht gebruiken (57.13). - Imperative: the verb comes first, with no subject: gebruik je verstand (57.10). - Passive: worden plus the participle: dit woord wordt veel gebruikt (57.8).
6. Te Gebruiken: “Usable, Easy to Use”
A word such as gemakkelijk, goed or moeilijk plus te gebruiken says how easily a thing can be used: dit gereedschap is gemakkelijk te gebruiken (57.12). Here te + infinitive is a passive idea, “to be used”. Te gebruiken without any adjective means “usable, that one can use”: is dit nog te gebruiken? (“can this still be used?”). The related adjective is bruikbaar, “usable”.
7. Kunnen Gebruiken: “Could Use”, Need
Kunnen gebruiken says that one would be glad of something: ik kan wel een kop koffie gebruiken (57.11). The small word wel adds emphasis. The negative, dat kan ik niet gebruiken, means “that is no use to me”. The English “I could use” is not translated with a conditional: Dutch keeps the present tense.
8. Gebruik: the Noun
Het gebruik is a neuter noun (het gebruik, plural de gebruiken). It has three senses: - Use: voor eigen gebruik (“for one's own use”), in gebruik (“in use”), buiten gebruik (“out of use”, as on a sign on a lift), na gebruik (“after use”). - Custom: de gebruiken are customs, as in zeden en gebruiken (“manners and customs”). The plural noun gebruiken is spelled the same as the verb, and the sentence decides which it is. - In the compounds de gebruiker (“the user”), de gebruiksaanwijzing (“the instructions for use”, 57.22; note the linking s, gebruik + s + aanwijzing) and gebruikelijk (“usual”, as in zoals gebruikelijk, “as usual”).
9. Gebruik Maken van
“To make use of” is gebruikmaken van. In a main clause the two parts come apart, with gebruik left behind the other words: wij maken graag gebruik van uw aanbod (57.14). The reference works write the infinitive and the participle as one word (gebruikmaken, gebruikgemaakt), and the finite verb as one word when it stands in a subordinate clause (dat wij gebruikmaken van uw aanbod). One exception is recorded: after the negative geen the two are written apart (geen gebruik maken van). Compare gebruiken: wij maken gebruik van uw aanbod and wij gebruiken uw aanbod mean nearly the same, but the first is more formal and the second is plainer.
10. Gebruiken and Its Family
- opgebruiken, “to use up” (separable): ik gebruik de melk op; de melk is opgebruikt - hergebruiken, “to reuse” - misbruiken, “to misuse, to abuse” (inseparable): hij heeft zijn macht misbruikt - verbruiken, “to consume, to use up” (inseparable): een auto verbruikt benzine
11. Gebruiken Compared With Other Words
- Gebruiken: use a thing for a purpose, in general. It is the everyday word. - Toepassen: to apply a method, a rule or a technique: een regel toepassen. - Benutten: to make the most of what is offered, a chance or a space: een kans benutten. - Lenen: to borrow. Mag ik je pen lenen? asks to take the pen away, mag ik je pen gebruiken? asks to use it where it is.
12. English “Use” That Is Not Gebruiken
- “I used to live there”: vroeger woonde ik daar. Dutch has no word for the habitual past; it uses vroeger (“formerly”) and the simple past. - “To get used to”: wennen aan: ik moet aan de kou wennen. - “Useful”: nuttig, handig. “It is no use”: het heeft geen zin or het helpt niet. - “What is the use?”: wat heeft het voor zin? or wat voor nut heeft het? Het nut is the benefit, “the usefulness”, and het gebruik is the act of using.
Common Mistakes to Avoid: - A second ge- in the participle: ✗ “ik heb gegebruikt” → ✓ “ik heb gebruikt” - The wrong past ending: ✗ “hij gebruikde” → ✓ “hij gebruikte” - Missing -t with hij: ✗ “hij gebruik een mes” → ✓ “hij gebruikt een mes” - Keeping the -t after jij in a question: ✗ “gebruikt jij het?” → ✓ “gebruik jij het?” - Using te without om: ✗ “ik gebruik een mes brood te snijden” → ✓ “ik gebruik een mes om brood te snijden” - Using gebruiken for the habit: ✗ “ik gebruikte in Delft te wonen” → ✓ “vroeger woonde ik in Delft” - Using gebruiken for “get used to”: ✗ “ik gebruik aan de kou” → ✓ “ik wen aan de kou” - Putting the stress on the first syllable: ✗ “GEbruiken” → ✓ “geBRUIKen” - Saying the g as a hard English /g/: ✗ /gəˈbrœykən/ → ✓ /ɣəˈbrœykən/
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Gebruik Je Verstand:
Gebruik je verstand (57.10), “use your common sense”, is what a Dutch parent, teacher or colleague says when they want you to think for yourself. Verstand, “understanding, reason”, can be replaced with hoofd (“head”) or hersens (“brains”) for a blunter tone. The sentence continues with dan komt het goed, “then it will turn out well”, an everyday reassurance.
Kunnen Gebruiken:
The phrase kunnen gebruiken (57.11) is where the Dutch express a need politely, without making a request: ik kan wel een kop koffie gebruiken is a hint, and the host is expected to take it. It is as common in speech as English “I could use a coffee”, and it works in the other direction too: kun je dit gebruiken? is “can you use this?”, said when one passes a thing on.
Instructions and Signs:
Lees eerst de gebruiksaanwijzing is the advice on any appliance, and the word gebruiksaanwijzing (57.22) is the Dutch for “instructions for use”, literally “use-indication”. Other everyday forms are voor eenmalig gebruik (“for single use”), na gebruik (“after use”) and buiten gebruik (“out of order”), as on the door of a lift.
Gebruiken, Customs:
The plural noun gebruiken names customs. Het is een oud gebruik om met Sinterklaas een schoen te zetten says that putting a shoe out at Sinterklaas is an old custom, and zeden en gebruiken is the standard phrase for “manners and customs”. The adjective gebruikelijk carries the same sense in het is hier gebruikelijk om …, “it is the custom here to …”.
A Delicate Sense:
Used with no object, gebruiken can mean taking drugs: hoelang gebruik je al? asks how long someone has been using. The sense is a softened one, and it is understood from the lack of an object. A learner who says ik gebruik without saying what may be understood in that way, so always name the thing.
Register:
Gebruiken is neutral and works everywhere. Gebruik maken van is more formal and belongs to letters, offers and announcements (57.14). The request mag ik even gebruikmaken van de wc? is a polite way to ask for the toilet in a house or a shop, and it is a little more formal than mag ik even de wc gebruiken?.
Common Expressions with Gebruiken: - “Gebruik je verstand” - Use your common sense - “Ik kan dit wel gebruiken” - I could use this - “Gebruik maken van …” - To make use of … - “Te gebruiken” - Usable, to be used - “In gebruik / buiten gebruik” - In use / out of use - “Voor eigen gebruik” - For one's own use - “Zoals gebruikelijk” - As usual - “Zeden en gebruiken” - Manners and customs
Reminder: This lesson is designed for English speakers learning Dutch.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
From 1 Timotheüs 5:23, in the Herziene Statenvertaling (the Revised Statenvertaling, published 2010): advice given to Timothy, a young leader who has been drinking only water and is often unwell.
Drink niet langer alleen water, maar gebruik een kleine hoeveelheid wijn, voor uw maag en uw veelvuldige kwalen.
F-A: Interlinear Analysis
Drink (drɪŋk) drink niet (nit) not langer (ˈlɑ.ŋər) longer alleen (ɑˈleːn) alone water, (ˈʋaː.tər) water maar (maːr) but gebruik (ɣəˈbrœyk) use een (ən) a kleine (ˈklɛi.nə) small hoeveelheid (ˈhu.veːl.hɛit) amount wijn, (ʋɛin) wine voor (voːr) for uw (yʋ) your-formal maag (maːx) stomach en (ɛn) and uw (yʋ) your-formal veelvuldige (veːlˈvʏl.də.ɣə) frequent kwalen. (ˈkʋaː.lən) ailments
F-B: Natural Text with Translation
Drink niet langer alleen water, maar gebruik een kleine hoeveelheid wijn, voor uw maag en uw veelvuldige kwalen.
→ “Drink no longer water alone, but use a small amount of wine, for your stomach and your frequent ailments.”
F-C: Original Dutch Text
Drink niet langer alleen water, maar gebruik een kleine hoeveelheid wijn, voor uw maag en uw veelvuldige kwalen.
F-D: Grammar and Vocabulary Notes
Drink and gebruik are both imperatives. The imperative of a Dutch verb is the bare stem, with no subject and no ending: drinken gives drink, gebruiken gives gebruik (Section D, rule 1). The two commands stand on either side of maar, “but”, and the verb opens each of them.
Niet langer alleen water is “no longer water alone”. Niet langer, “no longer”, goes with alleen, “only”; the object water follows them. Compare 57.5, where geen suiker is the negated object.
Gebruik een kleine hoeveelheid wijn: the direct object of gebruiken is een kleine hoeveelheid wijn, “a small amount of wine”, with no preposition. Hoeveelheid is a compound of hoeveel (“how much”) and -heid, the ending that makes a noun from an adjective or a question word; an amount of something is followed by the thing in the plain form (hoeveelheid wijn), as in een kop koffie (57.11).
Voor uw maag en uw veelvuldige kwalen gives the reason: voor here means “for the sake of, on account of”. Uw is the formal “your”, as in 57.14, and veelvuldige is veelvuldig with its -e ending before a plural noun. Kwaal, “ailment”, has the plural kwalen.
F-E: Literary Commentary
Gebruik is the verb of the lesson in its plainest biblical job: a physician's or a friend's advice about what to take. The older Statenvertaling, in the text of its 1657 edition as the Dutch Bible Society gives it, has the same verb: Ende drinckt niet langer water [alleen], maer gebruyckt een weynigh wijns, om uwe mage, ende uwe menighvuldige swackheden. The 17th-century spelling is gebruyckt, with a final -t on the imperative that modern Dutch has dropped; the amount is a weynigh wijns, “a little of wine”, with the genitive wijns, which Dutch no longer uses in that way. The modern revision gives gebruik for the imperative and een kleine hoeveelheid wijn for the amount, but the verb itself is the same. The Latin Vulgate has the parallel verb: noli adhuc aquam bibere, sed modico vino utere propter stomachum tuum, et frequentes tuas infirmitates. There the imperative utere is the Latin verb for “use”, and the ablative modico vino is its object. For a student of both courses, modico vino utere and gebruik een kleine hoeveelheid wijn are the same instruction: “use a little wine”.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Part A: Interlinear Construed Text
57.16 Lotte (ˈlɔ.tə) Lotte heeft (heːft) has een (ən) a klein (klɛin) small huis (hœys) house in (ɪn) in Delft (dɛlft) Delft en (ɛn) and gebruikt (ɣəˈbrœykt) uses de (də) the oude (ˈʌu.də) old tafel (ˈtaː.fəl) table van (vɑn) of haar (haːr) her opa. (ˈoː.pa) grandpa
57.17 Opa (ˈoː.pa) grandpa brengt (brɛŋt) brings zijn (zɛin) his gereedschapskist (ɣəˈreːt.sxɑps.kɪst) toolbox en (ɛn) and zegt: (zɛxt) says Je (jə) you mag (mɑx) may alles (ˈɑ.ləs) everything gebruiken. (ɣəˈbrœy.kən) use
57.18 Gebruik (ɣəˈbrœyk) use de (də) the hamer (ˈhaː.mər) hammer voor (voːr) for de (də) the spijkers, (ˈspɛi.kərs) nails zegt (zɛxt) says hij. (hɛi) he
57.19 Lotte (ˈlɔ.tə) Lotte gebruikt (ɣəˈbrœykt) uses de (də) the hamer (ˈhaː.mər) hammer om (ɔm) for een (ən) a schilderij (ˌsxɪl.dəˈrɛi) painting op (ɔp) up te (tə) to hangen. (ˈhɑ.ŋən) hang
57.20 De (də) the hamer (ˈhaː.mər) hammer is (ɪs) is zwaar, (zʋaːr) heavy maar (maːr) but goed (ɣut) well te (tə) to gebruiken. (ɣəˈbrœy.kən) use
57.21 Daarna (daːrˈnaː) afterwards gebruikt (ɣəˈbrœykt) uses zij (zɛi) she een (ən) a schroevendraaier (ˈsxruː.vən.draː.jər) screwdriver om (ɔm) for de (də) the kast (kɑst) cupboard in (ɪn) in elkaar (ɛlˈkaːr) each-other te (tə) to zetten. (ˈzɛ.tən) put
57.22 In (ɪn) in de (də) the gebruiksaanwijzing (ɣəˈbrœyks.aːn.ʋɛi.zɪŋ) instructions staat (staːt) stands een (ən) a tekening, (ˈteː.kə.nɪŋ) drawing maar (maːr) but die (di) that is (ɪs) is niet (nit) not duidelijk. (ˈdœy.də.lək) clear
57.23 Lotte (ˈlɔ.tə) Lotte belt (bɛlt) phones opa (ˈoː.pa) grandpa en (ɛn) and vraagt: (vraːxt) asks Welke (ˈʋɛl.kə) which schroef (sxruf) screw moet (mut) must ik (ɪk) I gebruiken? (ɣəˈbrœy.kən) use
57.24 Gebruik (ɣəˈbrœyk) use de (də) the korte (ˈkɔr.tə) short schroef, (sxruf) screw antwoordt (ˈɑnt.ʋoːrt) answers opa, (ˈoː.pa) grandpa de (də) the lange (ˈlɑ.ŋə) long is (ɪs) is voor (voːr) for de (də) the muur. (myr) wall
57.25 Ze (zə) she gebruikt (ɣəˈbrœykt) uses de (də) the korte (ˈkɔr.tə) short schroef (sxruf) screw en (ɛn) and nu (ny) now staat (staːt) stands de (də) the kast (kɑst) cupboard stevig. (ˈsteː.vəx) firm
57.26 Opa (ˈoː.pa) grandpa vraagt: (vraːxt) asks Heb (hɛp) have je (jə) you ook (oːk) also de (də) the waterpas (ˈʋaː.tər.pɑs) level gebruikt? (ɣəˈbrœykt) used
57.27 Nee, (neː) no zegt (zɛxt) says Lotte, (ˈlɔ.tə) Lotte die (di) that heb (hɛp) have ik (ɪk) I niet (nit) not gebruikt. (ɣəˈbrœykt) used
57.28 Opa (ˈoː.pa) grandpa legt (lɛxt) lays uit (œyt) out hoe (hu) how zij (zɛi) she de (də) the waterpas (ˈʋaː.tər.pɑs) level moet (mut) must gebruiken. (ɣəˈbrœy.kən) use
57.29 Een (ən) an uur (yr) hour later (ˈlaː.tər) later gebruikt (ɣəˈbrœykt) uses Lotte (ˈlɔ.tə) Lotte de (də) the waterpas, (ˈʋaː.tər.pɑs) level en (ɛn) and het (ət) the schilderij (ˌsxɪl.dəˈrɛi) painting hangt (hɑŋt) hangs recht. (rɛxt) straight
57.30 Aan (aːn) at het (ət) the eind (ɛint) end van (vɑn) of de (də) the dag (dɑx) day zegt (zɛxt) says Lotte: (ˈlɔ.tə) Lotte Dit (dɪt) this gereedschap (ɣəˈreːt.sxɑp) tool kan (kɑn) can ik (ɪk) I altijd (ˈɑl.tɛit) always gebruiken. (ɣəˈbrœy.kən) use
Part B: Natural Sentences
57.16 Lotte heeft een klein huis in Delft en gebruikt de oude tafel van haar opa. → “Lotte has a small house in Delft and uses her grandfather's old table.”
57.17 Opa brengt zijn gereedschapskist en zegt: Je mag alles gebruiken. → “Grandpa brings his toolbox and says: You may use everything.”
57.18 Gebruik de hamer voor de spijkers, zegt hij. → “Use the hammer for the nails, he says.”
57.19 Lotte gebruikt de hamer om een schilderij op te hangen. → “Lotte uses the hammer to hang up a painting.”
57.20 De hamer is zwaar, maar goed te gebruiken. → “The hammer is heavy, but easy to use.”
57.21 Daarna gebruikt zij een schroevendraaier om de kast in elkaar te zetten. → “Then she uses a screwdriver to put the cupboard together.”
57.22 In de gebruiksaanwijzing staat een tekening, maar die is niet duidelijk. → “In the instructions there is a drawing, but it is not clear.”
57.23 Lotte belt opa en vraagt: Welke schroef moet ik gebruiken? → “Lotte phones grandpa and asks: Which screw must I use?”
57.24 Gebruik de korte schroef, antwoordt opa, de lange is voor de muur. → “Use the short screw, grandpa answers, the long one is for the wall.”
57.25 Ze gebruikt de korte schroef en nu staat de kast stevig. → “She uses the short screw and now the cupboard stands firm.”
57.26 Opa vraagt: Heb je ook de waterpas gebruikt? → “Grandpa asks: Did you use the spirit level too?”
57.27 Nee, zegt Lotte, die heb ik niet gebruikt. → “No, says Lotte, I haven't used that.”
57.28 Opa legt uit hoe zij de waterpas moet gebruiken. → “Grandpa explains how she must use the spirit level.”
57.29 Een uur later gebruikt Lotte de waterpas, en het schilderij hangt recht. → “An hour later Lotte uses the spirit level, and the painting hangs straight.”
57.30 Aan het eind van de dag zegt Lotte: Dit gereedschap kan ik altijd gebruiken. → “At the end of the day Lotte says: I can always use these tools.”
Part C: Target Language Only
57.16 Lotte heeft een klein huis in Delft en gebruikt de oude tafel van haar opa.
57.17 Opa brengt zijn gereedschapskist en zegt: Je mag alles gebruiken.
57.18 Gebruik de hamer voor de spijkers, zegt hij.
57.19 Lotte gebruikt de hamer om een schilderij op te hangen.
57.20 De hamer is zwaar, maar goed te gebruiken.
57.21 Daarna gebruikt zij een schroevendraaier om de kast in elkaar te zetten.
57.22 In de gebruiksaanwijzing staat een tekening, maar die is niet duidelijk.
57.23 Lotte belt opa en vraagt: Welke schroef moet ik gebruiken?
57.24 Gebruik de korte schroef, antwoordt opa, de lange is voor de muur.
57.25 Ze gebruikt de korte schroef en nu staat de kast stevig.
57.26 Opa vraagt: Heb je ook de waterpas gebruikt?
57.27 Nee, zegt Lotte, die heb ik niet gebruikt.
57.28 Opa legt uit hoe zij de waterpas moet gebruiken.
57.29 Een uur later gebruikt Lotte de waterpas, en het schilderij hangt recht.
57.30 Aan het eind van de dag zegt Lotte: Dit gereedschap kan ik altijd gebruiken.
Part D: Grammar Notes for Genre Section
The Verb in the Present: 57.16, 57.19, 57.21, 57.25 and 57.29 have gebruikt with a singular subject, Lotte, zij or ze: the stem plus t (Section D, rule 1). In 57.17, 57.23, 57.28 and 57.30 gebruiken is the infinitive, after a modal verb: mag, moet, kan.
The Imperative: 57.18 and 57.24 open with gebruik and no subject. Opa speaks to his granddaughter, so the imperative is the bare stem, as in 57.1 and 57.10.
Te Gebruiken: 57.20 says goed te gebruiken, “easy to use”, as in 57.12; the word goed stands where gemakkelijk stood.
Om … te With Separable Verbs: 57.19 (om een schilderij op te hangen) and 57.21 (om de kast in elkaar te zetten) use gebruiken … om … te as in 57.6. Ophangen is a separable verb, and te comes between the particle op and the verb: op te hangen. In elkaar zetten is a fixed group in which in elkaar stays in front of te zetten.
Separable Verb in a Main Clause: 57.28 has legt … uit, from uitleggen, “to explain”. The particle goes to the end of the main clause. The subordinate clause hoe zij de waterpas moet gebruiken follows it, with the verbs at the end.
The Perfect: 57.26 and 57.27 use heb … gebruikt, the perfect with hebben and the participle at the end. The answer, die heb ik niet gebruikt, puts the object die at the front, so the verb stands second and the subject ik third (Lesson 56 shows the same order after a na-phrase). Gebruikt has no second ge- (Section D, rule 3).
Compounds and Daarna: 57.22 has the noun gebruiksaanwijzing, from gebruik, the linking s and aanwijzing. 57.21 opens with daarna, “afterwards”, the adverb of Lesson 56, and the verb takes second place after it.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Key Sounds in This Lesson:
The diphthong /œy/ of gebruik, gebruiken, huis, tuin, suiker and uit: written ui. It is a rounded sound that slides toward “ee”. It is not like English “ow” or “oy”.
The weak vowel /ə/ of ge-, -en, -e and de, the sound of the a in “about”. In gebruiken it occurs twice, in ge- and in -en; in the past gebruikte it ends the word as -te.
The voiced rough /ɣ/ of ge-, goed, graag and gemakkelijk, and the voiceless /x/ of dag, vroeg, mocht and recht. Dag /dɑx/ ends in a rough sound, never in /g/.
The long and short a: /aː/ in graag, maar, haar and water, and /ɑ/ in dag, van and kast.
The diphthongs /ɛi/ and /ʌu/: /ɛi/ in hij, zijn, tijd and snijden; /ʌu/ in auto and oude.
The stress of gebruiken falls on the second syllable, bruik. In the compound gebruiksaanwijzing /ɣəˈbrœyks.aːn.ʋɛi.zɪŋ/ the main stress stays on bruik, and in gereedschap /ɣəˈreːt.sxɑp/ it falls on reed.
Writing Gebruiken:
Gebruiken is one word, and so are gebruik, gebruiker, gebruikelijk, gebruiksaanwijzing and hergebruiken. The ui is a single letter pair for one sound; the combination is never split. The past tense and participle are written with -t and -te: gebruikt, gebruikte, not gebruikd or gebruikde. The infinitive and the plural of the noun gebruiken look the same. In a main clause gebruik maken van is written in parts (wij maken gebruik van …); as an infinitive it is one word, gebruikmaken.
Audio Practice Suggestion: listen for gebruik je verstand, ik kan dit wel gebruiken and mag ik even gebruikmaken van … in everyday Dutch, and for voor eenmalig gebruik and buiten gebruik on packaging and signs. Notice that the stress of gebruiken is always on bruik and that the first syllable is almost swallowed.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
◊ᴺᵉˣᵃˡ ◊ᴸᵃᵗⁱⁿᵘᵐ ◊ᴰᵘᵗᶜʰ ◊ᴸᵉˢˢᵒⁿ⁵⁷ ◊ᵍᵉᵇʳᵘⁱᵏᵉⁿ ◊ᶜᵒᵐᵖˡᵉᵗᵉ
---
Course Index: [latinum.substack.com/p/index](https://latinum.substack.com/p/index)