“how” → hoe - The Question Word of Manner and Degree
◊ᴺᵉˣᵃˡ ◊ᴸᵃᵗⁱⁿᵘᵐ ◊ᴰᵘᵗᶜʰ ◊ᴸᵉˢˢᵒⁿ⁵⁹ ◊ʰᵒᵉ
Welcome to Lesson 59 of the Dutch course from the Latinum Institute. This lesson focuses on the English question word “how” and its Dutch counterpart, hoe.
What does “how” mean in Dutch?
Hoe is the Dutch word for “how”: in what manner, and to what degree. It asks about a way of doing something (hoe doe je dat?, “how do you do that?”), about a measure when it stands in front of an adjective or an adverb (hoe oud, hoe laat, hoe ver, hoe vaak), and about the state of things (hoe gaat het?). It also joins a clause to a verb of knowing, telling or seeing (ik weet niet hoe dit apparaat werkt), it begins exclamations (hoe aardig van u!), and it makes the paired comparatives of hoe eerder, hoe beter. Hoe is one short word that never changes: it has no gender, no case and no plural. English “how” and Dutch hoe are the same word, so the meaning is easy; the work lies in the word order, in a few set questions that are built differently from English (hoe heet je?), and in the small family of words made with hoe (hoeveel, hoezo, hoewel).
Three points require attention from the start.
First, the order of the words. In a direct question the verb stands in second place, right after hoe and whatever belongs to it: hoe heet je?, hoe laat is het?. In an indirect question, after a verb like weten (“to know”) or vertellen (“to tell”), the verb goes to the end of the clause: ik weet niet hoe dit apparaat werkt, never ✗ “ik weet niet hoe werkt dit apparaat”.
Second, several English questions use other words than “how” in Dutch, and several Dutch questions with hoe do not use “how” in English. “What is your name?” is hoe heet je?, literally “how are you called?”. “How are you?” is hoe gaat het met je?, literally “how goes it with you?”, and never ✗ “hoe ben je?”. “How old are you?” is hoe oud ben je?, with zijn (“to be”); the Dutch do not “have” years, so ✗ “hoe oud heb je?” is wrong.
Third, hoe is “how” and nothing else. “What” is wat, “why” is waarom, “when” is wanneer, “where” is waar, “who” is wie, “which” is welke; “like” and “as” are als or zoals, never hoe. And “how much, how many” is the single word hoeveel, written as one word.
Etymology: hoe is an inherited word. Dutch has it from Middle Dutch hoe, which goes back to Old Dutch huo and to Proto-Germanic *hwō. The Dutch Wiktionary records it as early as the year 901. It is a cognate of English “how”, German wie and West Frisian hoe, and belongs to the same family of question words as Latin quō and quam, where the Germanic hw- answers the Latin qu-.
Key Takeaways: - Hoe means “how” and never changes: hoe heet je?, hoe gaat het?, hoe laat is het? - In a direct question the verb is second (hoe doe je dat?); in an indirect question it is last (ik weet niet hoe dit apparaat werkt) - Hoe plus an adjective or adverb asks about a measure: hoe oud, hoe ver, hoe lang, hoe vaak, hoe laat; “how much, how many” is hoeveel, one word - Hoe eerder, hoe beter means “the sooner, the better”; hoe dan ook means “in any case”; hoe aardig van u! is an exclamation - Say hoe as /hu/, with the Dutch oe of boek, and not like English “hoe” or “how”
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
hoe /hu/ - One syllable. It starts with the Dutch h, which many speakers in the Netherlands voice a little, [ɦ]; the Dutch dictionaries write /ɦu/. This course writes a plain h, as in the earlier lessons. The vowel oe is the rounded /u/ of boek and goed, close to the vowel of English “moon” but steady, with no glide.
hoeveel /huˈveːl/ - “How much, how many”. Two syllables, with the main stress on veel. The vowel ee is a long, steady /eː/.
hoeveelheid /ˈhu.veːl.hɛit/ - “Amount, quantity”. Here the stress moves to the first syllable, hoe-.
hoezo /ˈhu.zoː/ - “How so?, why do you ask?”. Two syllables, with the stress on hoe-.
hoewel /huˈʋɛl/ - “Although”. The stress falls on wel, and the w is the Dutch /ʋ/.
hoed /hut/ - “Hat”. Do not confuse it with hoe: the d at the end of a Dutch word is said as /t/, and the vowel is the same.
Common error: English speakers read the spelling as English “hoe” /hoʊ/, or let the English word “how” /haʊ/ carry over, with a glide at the end. In Dutch the vowel is the pure /u/ and nothing follows it: /hu/.
The h in hoe is pronounced; the learner should not drop it.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
59.1 Hoe (hu) how heet (heːt) are-called je? (jə) you
59.2 Hoe (hu) how gaat (ɣaːt) goes het (ət) it met (mɛt) with je? (jə) you
59.3 Hoe (hu) how oud (ʌut) old ben (bɛn) are jij? (jɛi) you
59.4 Hoe (hu) how laat (laːt) late is (ɪs) is het? (ət) it
59.5 Hoe (hu) how schrijf (sxrɛif) write je (jə) you dat? (dɑt) that
59.6 Hoeveel (huˈveːl) how-much kost (kɔst) costs een (ən) a kaartje (ˈkaːr.cə) ticket naar (naːr) to Utrecht? (ˈy.trɛxt) Utrecht
59.7 Hoe (hu) how kom (kɔm) come ik (ɪk) I naar (naːr) to het (ət) the station? (stɑˈtsjɔn) station
59.8 Ik (ɪk) I weet (ʋeːt) know niet (nit) not hoe (hu) how dit (dɪt) this apparaat (ˌɑ.paˈraːt) device werkt. (ʋɛrkt) works
59.9 Hoe (hu) how lang (lɑŋ) long duurt (dyrt) lasts de (də) the reis (rɛis) journey naar (naːr) to Zwolle? (ˈzʋɔ.lə) Zwolle
59.10 Hoe (hu) how vaak (vaːk) often ga (ɣaː) go je (jə) you naar (naːr) to de (də) the sportschool? (ˈspɔrt.sxoːl) gym
59.11 Bel (bɛl) call ons (ɔns) us zo (zoː) as snel (snɛl) quick mogelijk, (ˈmoː.ɣə.lək) possible want (ʋɑnt) because hoe (hu) the eerder, (ˈeːr.dər) sooner hoe (hu) the beter. (ˈbeː.tər) better
59.12 Kun (kʏn) can je (jə) you me (mə) me vertellen (vərˈtɛ.lən) tell hoe (hu) how ik (ɪk) I bij (bɛi) at de (də) the bibliotheek (ˌbi.bli.joˈteːk) library kom? (kɔm) come
59.13 Ik (ɪk) I kan (kɑn) can vanavond (vɑnˈaː.vɔnt) tonight niet (nit) not komen, (ˈkoː.mən) come hoe (hu) how graag (ɣraːx) gladly ik (ɪk) I ook (oːk) ever wil. (ʋɪl) want
59.14 Hoe (hu) how dan (dɑn) then ook (oːk) also moeten (ˈmu.tən) must wij (ʋɛi) we voor (voːr) before vijf (vɛif) five uur (yr) o'clock terug (təˈrʏx) back zijn. (zɛin) be
59.15 Hoe (hu) how is (ɪs) is het (ət) it mogelijk (ˈmoː.ɣə.lək) possible dat (dɑt) that niemand (ˈni.mɑnt) nobody dit (dɪt) this gezien (ɣəˈzin) seen heeft? (heːft) has
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
59.1 Hoe heet je? → “What is your name?”
59.2 Hoe gaat het met je? → “How are you?”
59.3 Hoe oud ben jij? → “How old are you?”
59.4 Hoe laat is het? → “What time is it?”
59.5 Hoe schrijf je dat? → “How do you spell that?”
59.6 Hoeveel kost een kaartje naar Utrecht? → “How much does a ticket to Utrecht cost?”
59.7 Hoe kom ik naar het station? → “How do I get to the station?”
59.8 Ik weet niet hoe dit apparaat werkt. → “I don't know how this device works.”
59.9 Hoe lang duurt de reis naar Zwolle? → “How long does the journey to Zwolle take?”
59.10 Hoe vaak ga je naar de sportschool? → “How often do you go to the gym?”
59.11 Bel ons zo snel mogelijk, want hoe eerder, hoe beter. → “Call us as soon as possible, because the sooner the better.”
59.12 Kun je me vertellen hoe ik bij de bibliotheek kom? → “Can you tell me how I get to the library?”
59.13 Ik kan vanavond niet komen, hoe graag ik ook wil. → “I can't come tonight, however much I want to.”
59.14 Hoe dan ook moeten wij voor vijf uur terug zijn. → “In any case, we have to be back before five o'clock.”
59.15 Hoe is het mogelijk dat niemand dit gezien heeft? → “How is it possible that nobody has seen this?”
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
59.1 Hoe heet je?
59.2 Hoe gaat het met je?
59.3 Hoe oud ben jij?
59.4 Hoe laat is het?
59.5 Hoe schrijf je dat?
59.6 Hoeveel kost een kaartje naar Utrecht?
59.7 Hoe kom ik naar het station?
59.8 Ik weet niet hoe dit apparaat werkt.
59.9 Hoe lang duurt de reis naar Zwolle?
59.10 Hoe vaak ga je naar de sportschool?
59.11 Bel ons zo snel mogelijk, want hoe eerder, hoe beter.
59.12 Kun je me vertellen hoe ik bij de bibliotheek kom?
59.13 Ik kan vanavond niet komen, hoe graag ik ook wil.
59.14 Hoe dan ook moeten wij voor vijf uur terug zijn.
59.15 Hoe is het mogelijk dat niemand dit gezien heeft?
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Grammar Rules for “how” in Dutch:
1. Hoe Is Invariable
Hoe has one form. It does not agree with anything, and it takes no ending. What follows it decides what it asks: a verb (hoe doe je dat?), an adjective or adverb (hoe oud, 59.3), or the small word veel, with which it forms hoeveel.
2. The Direct Question: the Verb Is Second
In a direct question hoe, or hoe with its adjective or adverb, takes the first place, and the finite verb follows at once: hoe heet je? (59.1), hoe gaat het met je? (59.2), hoe laat is het? (59.4), hoe kom ik naar het station? (59.7). The subject comes after the verb. There is no helper verb like English “do”: hoe schrijf je dat? (59.5) is “how write you that”, and the English “do” has no Dutch counterpart.
3. Hoe Plus Adjective or Adverb
Hoe in front of an adjective or adverb asks for a measure. The common pairs are: - hoe oud, “how old” (59.3) - hoe laat, “what time” (59.4), literally “how late”; it asks for the hour and not for the date (for that, wanneer) - hoe lang, “how long” (59.9, 59.29) - hoe vaak, “how often” (59.10) - hoe ver, “how far” (59.18, 59.19) - hoe groot, “how big” (59.21); hoe mooi, “how beautiful”; hoe duur, “how expensive”; hoe snel, “how fast”
The adjective after hoe has no ending: hoe groot is het gebouw?, never ✗ “hoe grote”.
4. Hoeveel: One Word
Hoeveel means “how much” and “how many”: hoeveel kost een kaartje? (59.6, 59.24), hoeveel water?, hoeveel mensen? It is written as one word, never ✗ “hoe veel”, and it does not change for singular or plural. The noun from it is de hoeveelheid, “the amount, the quantity”.
5. The Indirect Question: the Verb Goes to the End
After a verb of knowing, telling, asking or seeing, hoe begins a subordinate clause in which the finite verb comes last: ik weet niet hoe dit apparaat werkt (59.8), kun je me vertellen hoe ik bij de bibliotheek kom? (59.12), dan ziet u al hoe groot het gebouw is (59.21). Compare the direct form hoe kom ik bij de bibliotheek?, where the verb is second. An indirect question has no question mark of its own: only the main sentence carries it, as in 59.12.
6. A Hoe-Clause in First Place
When the hoe-clause stands at the front of the sentence, it fills the first place, and the verb of the main clause comes next, before its subject: hoe ver het precies is, weet ik niet (59.19); hoe laat het dichtgaat, weet ik niet zeker (59.23); hoeveel een kaartje kost, staat op de website (59.25). The same sentences can be turned around, with the hoe-clause at the end: ik weet niet hoe ver het precies is.
7. Hoe … Hoe …: “The More, the More”
Two clauses that each begin with hoe and a comparative say that one thing grows with the other: hoe eerder, hoe beter (59.11); hoe langer ik hier ben, hoe mooier ik de stad vind (59.30). The adjective or adverb after each hoe is in the comparative (eerder, beter, langer, mooier). The first hoe is “the” in the sense of “by how much”, the second “the” in the sense of “by that much”. A finite verb stands at the end of each clause: hoe langer ik hier ben (ben last), hoe mooier ik de stad vind (vind last). Instead of the second hoe, Dutch can use des te: hoe langer ik hier ben, des te mooier vind ik de stad, where, according to the Taalunie's language advice (taaladvies.net), both word orders after des te are possible (des te mooier vind ik de stad, or des te mooier ik de stad vind). The short form with no verbs, hoe eerder, hoe beter, is the most common.
8. Hoe … Ook: “However”
Hoe, an adjective or adverb and the word ook mean “however, no matter how”: hoe graag ik ook wil, “however much I want to” (59.13). The finite verb is last. The set phrase hoe dan ook means “in any case, whatever happens” (59.14); the main clause that follows it keeps the verb in second place: hoe dan ook moeten wij voor vijf uur terug zijn.
9. Hoe Komt Het Dat and Hoe Is Het Mogelijk Dat
Hoe komt het dat … asks how a thing came about, and so is close to “why”: hoe komt het dat de trein zo laat is?, “how is it that the train is so late?”. Hoe is het mogelijk dat … (59.15) expresses surprise: “how is it possible that …”. In both, dat opens a subordinate clause with the verb at the end (gezien heeft, 59.15). The word waarom, “why”, would ask for a reason; hoe asks about the way the thing happened, or is simply surprised.
10. Hoe in Exclamations
Hoe plus adjective can be an exclamation: hoe aardig van u! (59.28), hoe mooi! The verb can be absent, as here, or stand second (hoe mooi is het hier!) or last (hoe mooi het hier is!); all three are right. In everyday speech Dutch more often says wat aardig van u! or wat mooi!, with wat in the place of hoe; hoe is a little more formal or written.
11. Set Phrases with Hoe
- Hoe heet je? / hoe heet u? / hoe heet hij?: “what is your/his/her name” (59.1; hoe heet u is the formal form) - Hoe gaat het (met je)? / hoe gaat het met u?: “how are you?” (59.2); also hoe is het met je? - Hoe maakt u het?: the formal “how do you do?” - Hoe laat is het?: “what time is it?” (59.4) - Hoe dan ook: “in any case” (59.14) - Hoezo?: “how so?, what do you mean?, why do you ask?”; hoezo niet?: “why not?”. Hoezo is milder than waarom: it shows surprise and invites the other person to explain.
12. Hoe in the Compounds
- hoeveel: how much, how many (rule 4) - hoeveelheid: amount (the word is in the Bible text of Lesson 57: een kleine hoeveelheid wijn) - hoezo: how so (rule 11) - hoewel: although; the clause that it opens has its verb at the end: hoewel het regent, gaan we wandelen - hoezeer: to what extent, however much (formal): hoezeer ik het ook probeer, … - hoelang and hoe lang: for time, the single word hoelang (as in Lesson 57, hoelang gebruik je al?) and the two words hoe lang are both found; for length (“how long is the table?”) only the two words hoe lang are used
13. Hoe Compared With Other Question Words
- Hoe: how (manner, degree). Hoe doe je dat? - Wat: what (a thing). Wat doe je? - Waarom: why (a reason). Waarom doe je dat? - Wanneer: when (a date, a day). Wanneer ga je? - Hoe laat: what time (the hour). Hoe laat ga je? - Waar: where. Wie: who. Welke: which. - Hoeveel: how much, how many.
14. Hoe Is Not “Like” or “As”
“Like” and “as” are als and zoals: net als jij, “just like you”; zoals gewoonlijk, “as usual”. Hoe does not introduce a comparison. After a verb of seeing or hearing, hoe means “how” in the sense of “the way in which, that”: ik zag hoe hij viel, “I saw how he fell, I saw him fall”.
Common Mistakes to Avoid: - A verb in the wrong place: ✗ “hoe je heet?” → ✓ “hoe heet je?” - The verb in second place in an indirect question: ✗ “ik weet niet hoe werkt dit apparaat” → ✓ “ik weet niet hoe dit apparaat werkt” - Hebben for the age: ✗ “hoe oud heb je?” → ✓ “hoe oud ben je?” - Hoe ben je? for “how are you?”: ✗ “hoe ben je?” → ✓ “hoe gaat het (met je)?”. Hoe ben je? would ask what kind of person you are. - Two words for hoeveel: ✗ “hoe veel kost het?” → ✓ “hoeveel kost het?” - An ending on the adjective: ✗ “hoe grote is het?” → ✓ “hoe groot is het?” - Hoe for “like”: ✗ “hoe jij” → ✓ “net als jij” - Hoe laat for a date: ✗ “hoe laat is je verjaardag?” → ✓ “wanneer is je verjaardag?” (hoe laat asks for the hour of the day) - The English vowel in hoe: ✗ /hoʊ/ → ✓ /hu/ - The wrong ending in the paired comparatives: ✗ “hoe meer, hoe goed” → ✓ “hoe meer, hoe beter”, with a comparative after each hoe
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Hoe Gaat Het?:
Hoe gaat het (met je)? (59.2) is both a greeting and a real question. Among friends it is often followed by a brief answer: goed, dank je, en met jou? (“fine, thank you, and with you?”). To someone addressed as u the form is hoe gaat het met u?. The sentence hoe maakt u het? is a formal greeting for a first introduction, which everyday Dutch replaces with hoe gaat het?.
Hoe Heet Je?:
The usual way to ask a name is hoe heet je? (59.1), literally “how are you called?”. The answer is ik heet Anna, “I am called Anna”. The formal form is hoe heet u?. The question wat is je naam? is also correct, but hoe heet je? is what a Dutch speaker says first.
Hoe Laat Is Het?:
The clock question is hoe laat is het? (59.4). The answer is het is half twee (1:30; as Lesson 58 explains, half twee is half past one) or het is vijf uur. To ask a stranger, begin with pardon: pardon, hoe laat is het? To ask at what time something happens, Dutch uses the same phrase: hoe laat gaat het museum dicht? (59.22).
Asking the Way:
To ask the way, learners use hoe kom ik naar …? (59.7, 59.16) or hoe kom ik bij …? (59.12). Both are natural: hoe kom ik naar de bibliotheek? and hoe kom ik bij de bibliotheek? ask the same thing. A polite opening is pardon or neem me niet kwalijk (“excuse me”), then the question, as in the dialogue of the Genre Section.
Hoeveel at the Counter:
In a shop or at a ticket desk the question is hoeveel kost dit? (“how much is this?”, 59.6, 59.24) or simply hoeveel is het? when paying. The answer gives the price in euro: drie euro vijftig.
Hoezo?:
Hoezo? is a short reply that shows surprise or mild objection. Someone says dat mag niet (“that is not allowed”) and the other replies hoezo? (“what do you mean?”). It is less formal than waarom?, and its tone depends on how it is said: it can be curious or it can be sharp. Hoezo niet? means “why not?”.
Hoe Eerder, Hoe Beter:
Hoe eerder, hoe beter (59.11) is a stock phrase for “the sooner the better”, and the English Wiktionary gives the same pattern in hoe meer hoe beter (“the more the better”). Hoe dan ook (59.14) is the everyday way to say “anyway” or “in any case”.
Register:
Hoe is neutral and works in every situation. In writing it also begins exclamations such as hoe heerlijk is Uw Naam, as in the Statenvertaling quoted in Section F; in speech Dutch would more often say wat heerlijk!.
Common Expressions with Hoe: - “Hoe heet je?” - What is your name? - “Hoe gaat het (met je)?” - How are you? - “Hoe laat is het?” - What time is it? - “Hoeveel kost het?” - How much does it cost? - “Hoe kom ik naar …?” - How do I get to …? - “Hoe dan ook” - In any case - “Hoe eerder, hoe beter” - The sooner, the better - “Hoezo?” - How so?, what do you mean?
Reminder: This lesson is designed for English speakers learning Dutch.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
From Psalm 8:2, in the Statenvertaling, the Dutch Bible first published in 1637, as the Dutch Bible Society gives the text in its edition of 1886/2024: the opening praise of a psalm of David.
O HEERE, onze Heere, hoe heerlijk is Uw Naam op de ganse aarde!
F-A: Interlinear Analysis
O (oː) O HEERE, (ˈheː.rə) LORD onze (ˈɔn.zə) our Heere, (ˈheː.rə) Lord hoe (hu) how heerlijk (ˈheːr.lək) glorious is (ɪs) is Uw (yʋ) Your Naam (naːm) Name op (ɔp) on de (də) the ganse (ˈɣɑn.sə) whole aarde! (ˈaːr.də) earth
F-B: Natural Text with Translation
O HEERE, onze Heere, hoe heerlijk is Uw Naam op de ganse aarde!
→ “O LORD, our Lord, how glorious is Your Name in the whole earth!”
F-C: Original Dutch Text
O HEERE, onze Heere, hoe heerlijk is Uw Naam op de ganse aarde!
F-D: Grammar and Vocabulary Notes
Hoe heerlijk is Uw Naam is an exclamation built with hoe, an adjective and then the verb in second place: hoe + adjective + verb + subject, as in modern hoe mooi is het hier! (Section D, rule 10). The adjective heerlijk, “glorious, delightful”, has no ending after hoe (Section D, rule 3). Op de ganse aarde, “over the whole earth”, closes the phrase.
The spelling HEERE, in capitals, and Heere differ on purpose. In the Statenvertaling the capitals HEERE stand for the Name of God in the Hebrew text, and the form Heere in small letters renders the Hebrew word Adonai, “Lord”. The capital in Uw is the old way to write the pronoun when God is addressed. Ganse is an older word for “whole”; modern Dutch says hele (op de hele aarde).
F-E: Literary Commentary
This is the opening exclamation of Psalm 8 in the traditional Dutch Bible, and it is hoe in its oldest and plainest job after the question: praise that comes out as a measure, “how glorious!”. The Latin Vulgate has the same shape in the same verse, with the exclamatory quam: Domine Dominus noster, quam admirabile est nomen tuum in universa terra!. For a student of both courses, quam admirabile est and hoe heerlijk is are the same construction, an exclamation of degree followed by the verb in second place. The Dutch word for “whole” in the Statenvertaling, ganse, has a Latin counterpart in universa, from the same verse. In the Statenvertaling the verse goes on: Gij, die Uw majesteit gesteld hebt boven de hemelen.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Part A: Interlinear Construed Text
59.16 Pardon, (pɑrˈdɔn) pardon hoe (hu) how kom (kɔm) come ik (ɪk) I naar (naːr) to het (ət) the museum? (myˈzeː.jʏm) museum vraagt (vraːxt) asks Anna (ˈɑ.na) Anna aan (aːn) to een (ən) a man (mɑn) man op (ɔp) at het (ət) the station (stɑˈtsjɔn) station van (vɑn) of Leiden. (ˈlɛi.dən) Leiden
59.17 Hoe (hu) how wilt (ʋɪlt) want u (y) you-formal gaan, (ɣaːn) go lopend (ˈloː.pənt) walking of (ɔf) or met (mɛt) with de (də) the bus? (bʏs) bus vraagt (vraːxt) asks hij. (hɛi) he
59.18 Lopend, (ˈloː.pənt) walking als (ɑls) if dat (dɑt) that kan. (kɑn) can Hoe (hu) how ver (vɛr) far is (ɪs) is het? (ət) it
59.19 Hoe (hu) how ver (vɛr) far het (ət) it precies (prəˈsis) exactly is, (ɪs) is weet (ʋeːt) know ik (ɪk) I niet, (nit) not maar (maːr) but het (ət) it is (ɪs) is ongeveer (ˌɔn.ɣəˈveːr) about tien (tin) ten minuten (miˈny.tən) minutes lopen. (ˈloː.pən) walk
59.20 En (ɛn) and hoe (hu) how loop (loːp) walk ik (ɪk) I dan? (dɑn) then vraagt (vraːxt) asks Anna. (ˈɑ.na) Anna
59.21 Loop (loːp) walk rechtdoor (ˌrɛxtˈdoːr) straight-on tot (tɔt) until het (ət) the water (ˈʋaː.tər) water en (ɛn) and sla (slaː) turn dan (dɑn) then links (lɪŋks) left af, (ɑf) off zegt (zɛxt) says hij. (hɛi) he Dan (dɑn) then ziet (zit) sees u (y) you-formal al (ɑl) already hoe (hu) how groot (ɣroːt) big het (ət) the gebouw (ɣəˈbʌu) building is. (ɪs) is
59.22 Hoe (hu) how laat (laːt) late gaat (ɣaːt) goes het (ət) the museum (myˈzeː.jʏm) museum dicht? (dɪxt) shut vraagt (vraːxt) asks Anna. (ˈɑ.na) Anna
59.23 Hoe (hu) how laat (laːt) late het (ət) it dichtgaat, (ˈdɪxt.ɣaːt) shuts weet (ʋeːt) know ik (ɪk) I niet (nit) not zeker, (ˈzeː.kər) sure maar (maːr) but ik (ɪk) I denk (dɛŋk) think om (ɔm) at vijf (vɛif) five uur. (yr) o'clock
59.24 Hoeveel (huˈveːl) how-much kost (kɔst) costs een (ən) a kaartje (ˈkaːr.cə) ticket voor (voːr) for het (ət) the museum? (myˈzeː.jʏm) museum vraagt (vraːxt) asks Anna. (ˈɑ.na) Anna
59.25 Hoeveel (huˈveːl) how-much een (ən) a kaartje (ˈkaːr.cə) ticket kost, (kɔst) costs staat (staːt) stands op (ɔp) on de (də) the website (ˈʋɛp.sɑjt) website van (vɑn) of het (ət) the museum, (myˈzeː.jʏm) museum zegt (zɛxt) says de (də) the man. (mɑn) man
59.26 Hoe (hu) how kom (kɔm) come ik (ɪk) I daarna (daːrˈnaː) afterwards weer (ʋeːr) again terug (təˈrʏx) back naar (naːr) to het (ət) the station? (stɑˈtsjɔn) station
59.27 Hoe (hu) how u (y) you-formal terugkomt? (təˈrʏx.kɔmt) come-back Langs (lɑŋs) along dezelfde (dəˈzɛlf.də) the-same weg, (ʋɛx) road maar (maːr) but dan (dɑn) then de (də) the andere (ˈɑn.də.rə) other kant (kɑnt) side op, (ɔp) up zegt (zɛxt) says hij. (hɛi) he
59.28 Hoe (hu) how aardig (ˈaːr.dəx) kind van (vɑn) of u! (y) you-formal zegt (zɛxt) says Anna. (ˈɑ.na) Anna
59.29 Graag (ɣraːx) gladly gedaan. (ɣəˈdaːn) done Hoe (hu) how lang (lɑŋ) long blijft (blɛift) stays u (y) you-formal in (ɪn) in Leiden? (ˈlɛi.dən) Leiden vraagt (vraːxt) asks hij. (hɛi) he
59.30 Ik (ɪk) I blijf (blɛif) stay maar (maːr) only drie (dri) three dagen, (ˈdaː.ɣən) days maar (maːr) but hoe (hu) the langer (ˈlɑ.ŋər) longer ik (ɪk) I hier (hir) here ben, (bɛn) am hoe (hu) the mooier (ˈmoː.jər) prettier ik (ɪk) I de (də) the stad (stɑt) city vind, (vɪnt) find zegt (zɛxt) says Anna. (ˈɑ.na) Anna
Part B: Natural Sentences
59.16 Pardon, hoe kom ik naar het museum? vraagt Anna aan een man op het station van Leiden. → “Excuse me, how do I get to the museum?” Anna asks a man at Leiden station.
59.17 Hoe wilt u gaan, lopend of met de bus? vraagt hij. → “How do you want to go, on foot or by bus?” he asks.
59.18 Lopend, als dat kan. Hoe ver is het? → “On foot, if that is possible. How far is it?”
59.19 Hoe ver het precies is, weet ik niet, maar het is ongeveer tien minuten lopen. → “I don't know exactly how far it is, but it is about ten minutes' walk.”
59.20 En hoe loop ik dan? vraagt Anna. → “And how do I walk, then?” asks Anna.
59.21 Loop rechtdoor tot het water en sla dan links af, zegt hij. Dan ziet u al hoe groot het gebouw is. → “Walk straight on to the water and then turn left,” he says. “Then you will already see how big the building is.”
59.22 Hoe laat gaat het museum dicht? vraagt Anna. → “What time does the museum close?” asks Anna.
59.23 Hoe laat het dichtgaat, weet ik niet zeker, maar ik denk om vijf uur. → “I am not sure what time it closes, but I think at five o'clock.”
59.24 Hoeveel kost een kaartje voor het museum? vraagt Anna. → “How much does a ticket for the museum cost?” asks Anna.
59.25 Hoeveel een kaartje kost, staat op de website van het museum, zegt de man. → “How much a ticket costs is on the museum's website,” says the man.
59.26 Hoe kom ik daarna weer terug naar het station? → “And how do I get back to the station afterwards?”
59.27 Hoe u terugkomt? Langs dezelfde weg, maar dan de andere kant op, zegt hij. → “How you get back? By the same road, but in the other direction,” he says.
59.28 Hoe aardig van u! zegt Anna. → “How kind of you!” says Anna.
59.29 Graag gedaan. Hoe lang blijft u in Leiden? vraagt hij. → “You're welcome. How long are you staying in Leiden?” he asks.
59.30 Ik blijf maar drie dagen, maar hoe langer ik hier ben, hoe mooier ik de stad vind, zegt Anna. → “I am only staying three days, but the longer I am here, the prettier I find the city,” says Anna.
Part C: Target Language Only
59.16 Pardon, hoe kom ik naar het museum? vraagt Anna aan een man op het station van Leiden.
59.17 Hoe wilt u gaan, lopend of met de bus? vraagt hij.
59.18 Lopend, als dat kan. Hoe ver is het?
59.19 Hoe ver het precies is, weet ik niet, maar het is ongeveer tien minuten lopen.
59.20 En hoe loop ik dan? vraagt Anna.
59.21 Loop rechtdoor tot het water en sla dan links af, zegt hij. Dan ziet u al hoe groot het gebouw is.
59.22 Hoe laat gaat het museum dicht? vraagt Anna.
59.23 Hoe laat het dichtgaat, weet ik niet zeker, maar ik denk om vijf uur.
59.24 Hoeveel kost een kaartje voor het museum? vraagt Anna.
59.25 Hoeveel een kaartje kost, staat op de website van het museum, zegt de man.
59.26 Hoe kom ik daarna weer terug naar het station?
59.27 Hoe u terugkomt? Langs dezelfde weg, maar dan de andere kant op, zegt hij.
59.28 Hoe aardig van u! zegt Anna.
59.29 Graag gedaan. Hoe lang blijft u in Leiden? vraagt hij.
59.30 Ik blijf maar drie dagen, maar hoe langer ik hier ben, hoe mooier ik de stad vind, zegt Anna.
Part D: Grammar Notes for Genre Section
Direct Questions: 59.16, 59.17, 59.18, 59.20, 59.22, 59.24, 59.26 and 59.29 have the verb in second place after hoe, or after hoe with its adjective: hoe kom ik, hoe wilt u, hoe ver is het, hoe loop ik, hoe laat gaat het museum, hoeveel kost een kaartje, hoe lang blijft u (Section D, rule 2). The dialogue is held between a traveller and a stranger, so the man says u (59.17, 59.21, 59.29) and Anna does the same (59.28).
Indirect Questions: 59.19, 59.21, 59.23 and 59.25 have the verb at the end of the hoe-clause: hoe ver het precies is, hoe groot het gebouw is, hoe laat het dichtgaat, hoeveel een kaartje kost (Section D, rule 5).
A Hoe-Clause in First Place: In 59.19, 59.23 and 59.25 the hoe-clause opens the sentence, and the main verb follows it before the subject: weet ik niet, weet ik niet zeker, staat op de website (Section D, rule 6). The Echo Question: 59.27 repeats the question as a statement, hoe u terugkomt?, and then answers it. The echo has the subordinate order, with the verb last (terugkomt), as if it followed an unspoken “you ask”. The verb terugkomen is one word in this position; in a main clause it separates: hoe kom ik terug (59.26).
Separable Verbs: 59.21 has sla … af, from afslaan, “to turn off, to turn”; the particle af goes to the end of the clause. In 59.23 the same kind of verb, dichtgaan, “to close, to shut”, is written as one word in the subordinate clause (dichtgaat), but 59.22 separates it in the main clause (gaat … dicht).
The Exclamation: 59.28 hoe aardig van u! has no verb. Aardig, “kind, nice”, is followed by van u, which names the person who is kind (Section D, rule 10).
The Paired Comparatives: 59.30 hoe langer ik hier ben, hoe mooier ik de stad vind has a comparative after each hoe, and the verb last in each clause (Section D, rule 7). Compare hoe lang in 59.29, which asks about duration and has the plain adjective, lang, with no ending.
The Imperative: 59.21 begins loop rechtdoor … en sla … af. The imperative is the bare stem, and the polite u is not needed; the man then returns to u in dan ziet u al.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Key Sounds in This Lesson:
The vowel /u/ of hoe, written oe, and also in moeten and goed. It is a rounded sound like English “moon”, but steady, with no glide.
The vowel /oː/ of groot, loop, lopend and rechtdoor, written oo (or o in an open syllable). Keep it steady and do not let it slide into /u/.
The diphthong /ɛi/ of hij, vijf, schrijf and blijft, and /ʌu/ of oud and gebouw. The first is not like English “eye”, and the second is not like “ow”.
The voiced rough /ɣ/ of graag, gaat and gedaan, and the voiceless /x/ of terug, weg and dicht. Dutch never has the hard English /g/.
The weak vowel /ə/ of the endings -e and -en: kaartje /ˈkaːr.cə/, dagen /ˈdaː.ɣən/. The group -tje is said as one palatal sound, /c/.
The stress of the compounds: hoeveel /huˈveːl/ falls on veel, and hoeveelheid /ˈhu.veːl.hɛit/ on hoe-.
Writing Hoe:
Hoe is a word of three letters and never has an accent, a trema or a double letter. Hoeveel, hoeveelheid, hoezo and hoewel are one word each. Hoe laat, hoe vaak, hoe ver, hoe oud, hoe groot and hoe dan ook are written in separate words, and so is hoe lang when it asks about length; hoelang for duration is written either way. The paired hoe … hoe has a comma between the clauses: hoe eerder, hoe beter. A hoe-clause at the front of a sentence is closed with a comma (59.19). The exclamation ends in an exclamation mark, as in 59.28.
Audio Practice Suggestion: listen for hoe heet je?, hoe gaat het met je? and hoe laat is het? in everyday Dutch, for hoeveel kost dit? in shops and markets, and for hoe kom ik bij …? in dialogues about directions. Notice how short hoe is, and how the question builds on the word that follows it.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
◊ᴺᵉˣᵃˡ ◊ᴸᵃᵗⁱⁿᵘᵐ ◊ᴰᵘᵗᶜʰ ◊ᴸᵉˢˢᵒⁿ⁵⁹ ◊ʰᵒᵉ ◊ᶜᵒᵐᵖˡᵉᵗᵉ
---
Course Index: [latinum.substack.com/p/index](https://latinum.substack.com/p/index)