“work” → werken - The Verb of Labour and Function
◊ᴺᵉˣᵃˡ ◊ᴸᵃᵗⁱⁿᵘᵐ ◊ᴰᵘᵗᶜʰ ◊ᴸᵉˢˢᵒⁿ⁶⁰ ◊ʷᵉʳᵏᵉⁿ
Welcome to Lesson 60 of the Dutch course from the Latinum Institute. This lesson focuses on the English verb “to work” and its Dutch counterpart, werken.
What does “to work” mean in Dutch?
Werken is the ordinary Dutch verb for doing work: to do a job, to be employed, to labour at a task (ik werk bij een bank, “I work at a bank”). It also says that a thing functions or does what it should (mijn telefoon werkt niet, “my phone does not work”), and that something has the intended effect (de verdoving werkte snel, “the anaesthetic worked quickly”). The Woorden.org dictionary lists these senses together: to perform tasks, to earn money by working, to function as intended, to produce the desired effect, and to be active (of a volcano). English “work” and Dutch werken are cognates, so the meaning gives no trouble. The work lies in the endings, in the small words that follow the verb (bij, in, op, aan, als), in the perfect with hebben, and in the separable compounds (doorwerken, samenwerken). You met the verb once already, in Lesson 59: ik weet niet hoe dit apparaat werkt.
Three points require attention from the start.
First, werken is a regular (weak) verb with the stem werk. The present tense is ik werk, jij werkt, wij werken; the past tense is werkte (plural werkten); the past participle is gewerkt, and the perfect is made with hebben: ik heb gewerkt, never ✗ “ik ben gewerkt”. The past ending is -te and not -de, because the stem ends in k, one of the consonants of the rule called ’t kofschip.
Second, Dutch has a separate noun for the thing: het werk, “work, job, a piece of work”. The verb is werken, the noun is werk, and both turn up in this lesson: ik werk (verb) and het werk is zwaar (noun). The noun forms a large family of compounds (werkdag, werkplaats, werkgever, werknemer, werkloos), and the plural of the noun is werken, “works”, the same spelling as the infinitive.
Third, the little word after werken tells you what kind of work is meant. Dutch says werken bij a company (bij een bank), werken in a place or a field (in Utrecht, in de zorg), werken op an office, a school or a farm (op kantoor, op een boerderij), werken aan a task or a project (aan een boek), werken als a profession, with no article (als leraar). English “I work for a bank” is usually ik werk bij een bank, but voor also occurs.
Etymology: werken is an inherited word. It comes from Middle Dutch werken and Old Dutch wirken, from Proto-Germanic wirkijaną, “to work, make”, and ultimately from Proto-Indo-European werǵ-, “to work, act”. It is a cognate of English “work” and German wirken (“to have an effect”). The Dutch Wiktionary also records an archaic past form, wrocht, with the participle gewrocht, which belongs to older texts; modern Dutch uses werkte and gewerkt.
Key Takeaways: - Werken means “to work”: ik werk, jij werkt, wij werken; past werkte; perfect heb gewerkt - It also means “to function” (mijn telefoon werkt niet) and “to have an effect” - The preposition changes the picture: werken bij (a company), in (a place), op (an office, a school), aan (a task), als (a profession, no article) - The Dutch present is used for something that has lasted until now: ik werk al tien jaar bij dezelfde firma - Separable compounds split: doorwerken gives ik werk door, ik heb doorgewerkt; the verb is stressed on the first syllable and the w is said /ʋ/, not English /w/
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
werken /ˈʋɛr.kən/ - Two syllables, with the stress on the first. The dictionaries write the first sound as /ʋ/ or /w/; this course writes /ʋ/, as in the earlier lessons: a Dutch w is made with the teeth near the lower lip, between English “w” and “v”. The vowel e is the short open /ɛ/ of English “bed”. The r is Dutch r (many speakers in the Netherlands use a back or a tapped r) and it is said before the k. The ending -en is a weak /ən/, usually without a clear n at the end in fast speech: /ˈʋɛr.kə/.
werk /ʋɛrk/ - One syllable, the stem; the noun werk is said the same way.
werkt /ʋɛrkt/ - The k and t join: do not insert a vowel between them.
werkte /ˈʋɛrk.tə/ - The past tense, with the stress on werk-.
gewerkt /ɣəˈʋɛrkt/ - The past participle. The prefix ge- is a weak /ɣə/, with the Dutch rough g; the stress falls on werkt.
werker /ˈʋɛr.kər/ - “Worker”.
werkdag /ˈʋɛrk.dɑx/ - “Working day”. The final g is said /x/, the rough sound of Dutch ch.
Common error: English speakers say the verb with an English /w/ and an English r, /ˈwɜːrkən/, like “work-en”, with a long vowel before the r. In Dutch the vowel is short and the r is a separate consonant: /ʋɛr/.
Another common error: the participle is not said “ge-WERK”; the ge- is light and the stress is on werkt.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
60.1 Ik (ɪk) I werk. (ʋɛrk) work
60.2 Jij (jɛi) you werkt (ʋɛrkt) work hard. (hɑrt) hard
60.3 Hij (hɛi) he werkt (ʋɛrkt) works in (ɪn) in Utrecht. (ˈy.trɛxt) Utrecht
60.4 Zij (zɛi) they werken (ˈʋɛr.kən) work samen. (ˈsaː.mən) together
60.5 Mijn (mɛin) my telefoon (ˌteː.ləˈfoːn) telephone werkt (ʋɛrkt) works niet. (nit) not
60.6 Mijn (mɛin) my zus (zʏs) sister werkt (ʋɛrkt) works bij (bɛi) at een (ən) a bank. (bɑŋk) bank
60.7 Mijn (mɛin) my broer (brur) brother werkt (ʋɛrkt) works als (ɑls) as leraar (ˈleː.raːr) teacher op (ɔp) at een (ən) a school. (sxoːl) school
60.8 Ik (ɪk) I werk (ʋɛrk) work niet (nit) not op (ɔp) on zondag. (ˈzɔn.dɑx) Sunday
60.9 Ik (ɪk) I heb (hɛp) have gisteren (ˈɣɪs.tə.rən) yesterday de (də) the hele (ˈheː.lə) whole dag (dɑx) day gewerkt. (ɣəˈʋɛrkt) worked
60.10 Gisteren (ˈɣɪs.tə.rən) yesterday werkte (ˈʋɛrk.tə) worked hij (hɛi) he tot (tɔt) until acht (ɑxt) eight uur. (yr) o'clock
60.11 Ze (zə) she werkt (ʋɛrkt) works thuis, (tœys) at-home maar (maːr) but ik (ɪk) I werk (ʋɛrk) work op (ɔp) at kantoor. (kɑnˈtoːr) office
60.12 Ik (ɪk) I wil (ʋɪl) want graag (ɣraːx) gladly weten (ˈʋeː.tən) know waar (ʋaːr) where je (jə) you werkt. (ʋɛrkt) work
60.13 Hij (hɛi) he werkt (ʋɛrkt) works aan (aːn) on een (ən) a nieuw (niu) new boek. (buk) book
60.14 Ik (ɪk) I werk (ʋɛrk) work al (ɑl) already tien (tin) ten jaar (jaːr) year bij (bɛi) at dezelfde (dəˈzɛlf.də) the-same firma. (ˈfɪr.ma) firm
60.15 Als (ɑls) if ik (ɪk) I morgen (ˈmɔr.ɣən) tomorrow niet (nit) not hoef (huf) need te (tə) to werken, (ˈʋɛr.kən) work kom (kɔm) come ik (ɪk) I naar (naːr) to het (ət) the feest. (feːst) party
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
60.1 Ik werk. → “I work.” / “I am working.”
60.2 Jij werkt hard. → “You work hard.”
60.3 Hij werkt in Utrecht. → “He works in Utrecht.”
60.4 Zij werken samen. → “They work together.”
60.5 Mijn telefoon werkt niet. → “My phone does not work.”
60.6 Mijn zus werkt bij een bank. → “My sister works at a bank.”
60.7 Mijn broer werkt als leraar op een school. → “My brother works as a teacher at a school.”
60.8 Ik werk niet op zondag. → “I do not work on Sundays.”
60.9 Ik heb gisteren de hele dag gewerkt. → “I worked all day yesterday.”
60.10 Gisteren werkte hij tot acht uur. → “Yesterday he worked until eight o'clock.”
60.11 Ze werkt thuis, maar ik werk op kantoor. → “She works at home, but I work at the office.”
60.12 Ik wil graag weten waar je werkt. → “I would like to know where you work.”
60.13 Hij werkt aan een nieuw boek. → “He is working on a new book.”
60.14 Ik werk al tien jaar bij dezelfde firma. → “I have been working at the same firm for ten years.”
60.15 Als ik morgen niet hoef te werken, kom ik naar het feest. → “If I don't have to work tomorrow, I will come to the party.”
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
60.1 Ik werk.
60.2 Jij werkt hard.
60.3 Hij werkt in Utrecht.
60.4 Zij werken samen.
60.5 Mijn telefoon werkt niet.
60.6 Mijn zus werkt bij een bank.
60.7 Mijn broer werkt als leraar op een school.
60.8 Ik werk niet op zondag.
60.9 Ik heb gisteren de hele dag gewerkt.
60.10 Gisteren werkte hij tot acht uur.
60.11 Ze werkt thuis, maar ik werk op kantoor.
60.12 Ik wil graag weten waar je werkt.
60.13 Hij werkt aan een nieuw boek.
60.14 Ik werk al tien jaar bij dezelfde firma.
60.15 Als ik morgen niet hoef te werken, kom ik naar het feest.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Grammar Rules for “to work” in Dutch:
1. The Present Tense
Werken is regular. The stem is werk (the infinitive minus -en), and the endings are: - ik werk (60.1, 60.8, 60.11) - jij werkt, u werkt (60.2) - hij, zij, ze, het werkt (60.3, 60.5, 60.6) - wij, jullie, zij, ze werken (60.4)
When jij or je follows the verb, the -t is dropped: werk jij?, werk je?, but jij werkt. With u and with hij the -t stays: werkt u?, werkt hij?. In 60.12 the order is waar je werkt, with the verb last, so the -t is there.
2. The Past Tense and the Perfect
The past tense adds -te in the singular and -ten in the plural: ik werkte, hij werkte (60.10), wij werkten. The ending is -te and not -de because the stem werk ends in k, one of the sounds in the rule ’t kofschip (t, k, f, s, ch, p).
The perfect uses hebben and the participle gewerkt: ik heb gewerkt (60.9), ze hebben hard gewerkt (60.23). The verb never takes zijn: ✗ “ik ben gewerkt”. In everyday Dutch the perfect is the usual way to say what happened yesterday (60.9); the past tense werkte is common in stories and in writing (60.10, 60.24).
3. The Present for “Have Been Working”
A thing that began in the past and is still true is said in the present, with al or sinds: ik werk al tien jaar bij dezelfde firma (60.14), “I have been working there for ten years”. English uses the present perfect (“have been working”); Dutch uses the present. Al goes with a length of time (al tien jaar); sinds goes with a starting point (sinds 2016).
4. The Small Word After Werken
- bij a company or a boss: bij een bank (60.6), bij een boer; also bij de gemeente. Bij is “at”, “with”, “for”. - in a place, a town or a field: in Utrecht (60.3), in de zorg (“in healthcare”), in het buitenland. - op a place where a group works, such as an office, a school or a farm: op kantoor (60.11), op een school (60.7), op een boerderij (60.22). Onze Taal's advice on bij / op de administratie gives both op and bij for a department, with op preferred. - aan a task, a book, a project: aan een nieuw boek (60.13); werken aan, “to work on”. - voor an employer or a purpose: ik werk voor de gemeente, “I work for the council”; werken voor je geld, “to work for your money”. - als a role or profession, with no article: als leraar (60.7), als bakker (60.16); ✗ “als een leraar” would mean “like a teacher”.
5. Werken Meaning “to Function” and “to Have an Effect”
When the subject is a thing, werken means “to function” (mijn telefoon werkt niet, 60.5; het systeem werkt niet) or “to have the intended effect” (de verdoving werkte snel, in the example of Woorden.org). The question for a machine is hoe werkt dit? (“how does this work?”, as in 59.8) and the complaint is het werkt niet or het werkt niet meer.
6. Word Order
In a main clause werken is in second place: ze werkt thuis (60.11), gisteren werkte hij tot acht uur (60.10). In a subordinate clause the verb goes to the end: ik wil weten waar je werkt (60.12), die in de winkel werkt (60.19), omdat er veel bestellingen waren (60.24). In the perfect the participle is last: ik heb gisteren de hele dag gewerkt (60.9).
7. Werken With Other Verbs
- Werken after te, as the infinitive of purpose or necessity: niet hoeven te werken (60.15), beginnen te werken (60.17). Hoeven takes te when it is used with a negative: ik hoef niet te werken means “I do not have to work” (it is not forbidden, it is not necessary). “I may not work” is ik mag niet werken. - Werken without te after modal verbs: moeten werken, willen werken, kunnen werken, mogen werken; and after blijven (60.28) and gaan (60.30): blijven werken, “to keep on working”; gaan werken, “to go to work, to start working”. - The progressive: Dutch can say ik ben aan het werken, “I am (in the middle of) working”, and ze is aan het werk, “she is at work”. Both are heard every day, but the simple present ik werk covers “I am working” just as well (60.1).
8. Separable and Inseparable Compounds
The compounds with an adverb in front, such as door-, samen-, mee-, uit-, af-, are separable: the first part goes to the end of a main clause. - doorwerken, “to keep working, to work on”: Mieke moest doorwerken (60.24); ze werkt door; the participle is doorgewerkt; with te, door te werken. - samenwerken, “to cooperate”: zij werken samen (60.4); the participle is samengewerkt. - meewerken, “to cooperate, to take part”: the participle is meegewerkt (mijnwoordenboek.nl). - uitwerken, “to work out, to elaborate”: ik werk het plan uit. - afwerken, “to finish off”.
The compounds with be- and ver- are inseparable: bewerken (“to process, to adapt”), verwerken (“to process”). They take no ge- in the participle: bewerkt, verwerkt, and ✗ “gebewerkt” is wrong. The Dutch Wiktionary lists more than a hundred such compounds of werken.
9. The Noun Werk
Het werk is a het-word. It means “work” in general (het werk is zwaar, 60.21), “a job” (werk zoeken, “to look for work”), “the workplace” (ik ga naar mijn werk, “I am going to work”; ik ben op mijn werk, “I am at work”), and “a work”, a piece of writing or art. The plural is werken (de verzamelde werken, “the collected works”, and the verse in Section F). With the meaning “work in general” it has no article: ik zoek werk; and it is negated with geen, as in dat noemt ze geen werk (60.26).
Compounds of werk: werkdag (“working day”), werkweek, werkplaats (“workshop”), werkgever (“employer”), werknemer (“employee”), werkloos (“unemployed”), werker (“worker”), werkwoord (“verb”, literally “work-word”), werkelijk (“real, really”). Huiswerk is “homework” and thuiswerken is “to work from home”.
10. Werken Compared With Other Words
- Werken: to work, in general and in daily speech. Ik werk bij een bank. - Arbeiden: to labour; a more formal, older or physical word, and a synonym given by Woorden.org. Ik werk is the usual choice; ik arbeid sounds heavy. - Functioneren: to function, a more technical word: het systeem functioneert, but in daily speech het systeem werkt. - Doen: to do. Wat doe je? (“what do you do?”) is also a question about the job; wat voor werk doe je? is more exact. - Studeren: to study. Haar dochter werkt nog niet, want ze studeert nog (60.29).
Common Mistakes to Avoid: - The wrong ending: ✗ “ik werken” → ✓ “ik werk”; ✗ “hij werk” → ✓ “hij werkt” - The -t after jij in a question: ✗ “werkt jij?” → ✓ “werk jij?” (but jij werkt) - Zijn in the perfect: ✗ “ik ben gewerkt” → ✓ “ik heb gewerkt” - Sinds with a length of time: ✗ “ik werk sinds tien jaar bij dezelfde firma” → ✓ “ik werk al tien jaar bij dezelfde firma” - An article after als: ✗ “ik werk als een leraar” → ✓ “ik werk als leraar” - In for the employer: ✗ “ik werk in een bank” (inside the building) → ✓ “ik werk bij een bank” - Hoeven without te: ✗ “ik hoef niet werken” → ✓ “ik hoef niet te werken” - The verb in second place in a subordinate clause: ✗ “ik wil weten waar werk je” → ✓ “ik wil weten waar je werkt” - The wrong participle of an inseparable verb: ✗ “gebewerkt” → ✓ “bewerkt” - The English /w/ and the English r in werken: ✗ /ˈwɜːrkən/ → ✓ /ˈʋɛr.kən/ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Wat Voor Werk Doe Je?:
Two questions about a job are common in a first conversation. Waar werk je? (“where do you work?”) asks for the employer or the town, and the answer begins ik werk bij … or ik werk in …. Wat voor werk doe je? (“what kind of work do you do?”) asks for the profession, and the answer is ik werk als … or simply ik ben leraar (the profession without an article, after zijn as after als). With someone you address as u, the questions are waar werkt u? and wat voor werk doet u?.
Op Mijn Werk, Naar Mijn Werk:
Het werk is also the place. Dutch says ik ben op mijn werk (“I am at work”) and ik ga naar mijn werk (“I am going to work”), where English has no noun at all. The phrase aan het werk zijn means “to be busy working” (ze is aan het werk) and aan het werk gaan means “to get down to work”.
Werk Aan de Winkel:
The set phrase werk aan de winkel means that there is still work to be done, a task awaiting. It is said of a house to be cleaned, a project that has only just begun, or a party that has to be prepared.
Dat Werkt:
The verb is used for things as much as for people. Het werkt, “it works”, is the shortest approval of a method, a medicine or a plan. Dat werkt niet means “that does not work”. A tired machine is stuck: het werkt niet meer (60.5). On the telephone the question is werkt je internet? and the answer is nee, het werkt niet.
Idioms of Hard Work:
Woorden.org lists the intensifying idioms. Werken als een paard (“to work like a horse”) and werken als een molenpaard are said of someone who works very hard, and werken als een ezel (“like a donkey”) is another form. Zich kapot werken, zich krom werken and zich rot werken mean “to work oneself to exhaustion”. And werken zolang het dag is means “to work as long as one can”, an echo of the verse in Section F.
Hard Werken:
Hard werken is “to work hard” (60.2). The adverb is hard, which in other contexts also means “loud” or “firm”: hard praten (“to speak loudly”). Do not translate “to work hard” as ✗ “moeilijk werken”, which would mean “to work with difficulty”.
Register:
Werken is neutral and works in every situation. Arbeiden, “to labour”, is the more formal word, and the noun arbeid, “labour”, goes with it. The Statenvertaling uses werken plainly, as in the verse of Section F.
Common Expressions with Werken: - “Waar werk je?” - Where do you work? - “Wat voor werk doe je?” - What kind of work do you do? - “Ik werk bij …” - I work at … - “Het werkt niet” - It doesn't work - “Hard werken” - To work hard - “Aan het werk zijn” - To be at work - “Werk aan de winkel” - There is work to be done - “Werken als een paard” - To work like a horse
Reminder: This lesson is designed for English speakers learning Dutch.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
From the Gospel of John 9:4, in the Statenvertaling, the Dutch Bible first published in 1637, as the text is given on statenvertaling.net: the words of Jesus before the healing of the man born blind.
Ik moet werken de werken Desgenen, Die Mij gezonden heeft, zolang het dag is; de nacht komt, wanneer niemand werken kan.
F-A: Interlinear Analysis
Ik (ɪk) I moet (mut) must werken (ˈʋɛr.kən) work de (də) the werken (ˈʋɛr.kən) works Desgenen, (dɛsˈɣeː.nən) of-the-one Die (di) who Mij (mɛi) me gezonden (ɣəˈzɔn.dən) sent heeft, (heːft) has zolang (zoːˈlɑŋ) as-long-as het (ət) it dag (dɑx) day is; (ɪs) is de (də) the nacht (nɑxt) night komt, (kɔmt) comes wanneer (ʋɑˈneːr) when niemand (ˈni.mɑnt) nobody werken (ˈʋɛr.kən) work kan. (kɑn) can
F-B: Natural Text with Translation
Ik moet werken de werken Desgenen, Die Mij gezonden heeft, zolang het dag is; de nacht komt, wanneer niemand werken kan.
→ “I must work the works of Him who sent Me, while it is day; the night comes, when no one can work.”
F-C: Original Dutch Text
Ik moet werken de werken Desgenen, Die Mij gezonden heeft, zolang het dag is; de nacht komt, wanneer niemand werken kan.
F-D: Grammar and Vocabulary Notes
The verse has the verb werken twice and the noun werken once, and the three show the whole lesson in one line. Ik moet werken is moeten with a plain infinitive and no te (Section D, rule 7). De werken is the plural of het werk (Section D, rule 9), so the clause says literally “I must work the works”: the verb and its object come from the same root, a figure the English Authorised Version also keeps. Niemand werken kan has the subordinate order, with the infinitive and the modal at the end after wanneer (Section D, rule 6); in a main clause it would be niemand kan werken.
Desgenen is an old genitive of the demonstrative, “of the one”, and the clause Die Mij gezonden heeft is a relative clause with its verbs at the end, “who has sent me”. Modern Dutch writes van degene die me gezonden heeft. The capitals in Die and Mij are the old way of writing the pronoun when God or Christ is spoken of. Zolang het dag is is the clause “as long as it is day”, written as one word, zolang, where zo lang as two words would mean “so long”. Gezonden is the participle of zenden, “to send”.
F-E: Literary Commentary
This is a verse about time: the labour belongs to the day, and the night is when no one can work. In the Statenvertaling the verb werken is the plain and ordinary word for what the speaker must do, not a learned or elevated one, so the lesson’s word is here in its most serious use. The same pattern is alive in the expression werken zolang het dag is, which Woorden.org gives as meaning to work as long as one is able; the idiom repeats the clause zolang het dag is that stands in this verse. The verse also shows the double life of the root: werken, the action, and werken, the plural of werk, the deeds. The next verse of the chapter, 9:5, is Zolang Ik in de wereld ben, zo ben Ik het Licht der wereld.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Part A: Interlinear Construed Text
60.16 Mieke (ˈmi.kə) Mieke werkt (ʋɛrkt) works als (ɑls) as bakker (ˈbɑ.kər) baker in (ɪn) in een (ən) a kleine (ˈklɛi.nə) small bakkerij (ˌbɑ.kəˈrɛi) bakery in (ɪn) in Delft. (dɛlft) Delft
60.17 Elke (ˈɛl.kə) every dag (dɑx) day begint (bəˈɣɪnt) begins ze (zə) she om (ɔm) at vier (vir) four uur (yr) o'clock te (tə) to werken. (ˈʋɛr.kən) work
60.18 Dan (dɑn) then werkt (ʋɛrkt) works ze (zə) she alleen (ɑˈleːn) alone in (ɪn) in de (də) the keuken, (ˈkøː.kən) kitchen want (ʋɑnt) because de (də) the winkel (ˈʋɪŋ.kəl) shop is (ɪs) is nog (nɔx) still dicht. (dɪxt) closed
60.19 Om (ɔm) at zeven (ˈzeː.vən) seven uur (yr) o'clock komt (kɔmt) comes Jan, (jɑn) Jan die (di) who in (ɪn) in de (də) the winkel (ˈʋɪŋ.kəl) shop werkt. (ʋɛrkt) works
60.20 Samen (ˈsaː.mən) together werken (ˈʋɛr.kən) work ze (zə) they snel, (snɛl) fast want (ʋɑnt) because om (ɔm) at acht (ɑxt) eight uur (yr) o'clock komen (ˈkoː.mən) come de (də) the eerste (ˈeːr.stə) first klanten. (ˈklɑn.tən) customers
60.21 Mieke (ˈmi.kə) Mieke vindt (vɪnt) finds het (ət) the werk (ʋɛrk) work zwaar, (zʋaːr) heavy maar (maːr) but ze (zə) she werkt (ʋɛrkt) works graag. (ɣraːx) gladly
60.22 Haar (haːr) her man (mɑn) husband werkt (ʋɛrkt) works buiten (ˈbœy.tən) outside de (də) the stad, (stɑt) city op (ɔp) at een (ən) a boerderij. (ˌbur.dəˈrɛi) farm
60.23 Aan (aːn) at het (ət) the eind (ɛint) end van (vɑn) of de (də) the dag (dɑx) day zijn (zɛin) are ze (zə) they allebei (ˌɑ.ləˈbɛi) both moe, (mu) tired want (ʋɑnt) because ze (zə) they hebben (ˈhɛ.bən) have hard (hɑrt) hard gewerkt. (ɣəˈʋɛrkt) worked
60.24 Gisteren (ˈɣɪs.tə.rən) yesterday moest (must) had-to Mieke (ˈmi.kə) Mieke tot (tɔt) until zes (zɛs) six uur (yr) o'clock doorwerken, (ˈdoːr.ʋɛr.kən) keep-working omdat (ɔmˈdɑt) because er (ɛr) there veel (veːl) many bestellingen (bəˈstɛ.lɪ.ŋən) orders waren. (ˈʋaː.rən) were
60.25 Op (ɔp) on zondag (ˈzɔn.dɑx) Sunday werkt (ʋɛrkt) works ze (zə) she niet, (nit) not want (ʋɑnt) because dan (dɑn) then is (ɪs) is de (də) the bakkerij (ˌbɑ.kəˈrɛi) bakery gesloten. (ɣəˈsloː.tən) closed
60.26 Dan (dɑn) then werkt (ʋɛrkt) works ze (zə) she in (ɪn) in haar (haːr) her tuin, (tœyn) garden en (ɛn) and dat (dɑt) that noemt (numt) calls ze (zə) she geen (ɣeːn) no werk. (ʋɛrk) work
60.27 Wie (ʋi) who hard (hɑrt) hard werkt, (ʋɛrkt) works slaapt (slaːpt) sleeps goed. (ɣut) well
60.28 Mieke (ˈmi.kə) Mieke wil (ʋɪl) wants nog (nɔx) still tien (tin) ten jaar (jaːr) year blijven (ˈblɛi.vən) stay werken. (ˈʋɛr.kən) work
60.29 Haar (haːr) her dochter (ˈdɔx.tər) daughter werkt (ʋɛrkt) works nog (nɔx) yet niet, (nit) not want (ʋɑnt) because ze (zə) she studeert (styˈdeːrt) studies nog. (nɔx) still
60.30 Misschien (mɪsˈxin) perhaps gaat (ɣaːt) goes ze (zə) she later (ˈlaː.tər) later ook (oːk) also in (ɪn) in de (də) the bakkerij (ˌbɑ.kəˈrɛi) bakery werken, (ˈʋɛr.kən) work zegt (zɛxt) says Mieke. (ˈmi.kə) Mieke
Part B: Natural Sentences
60.16 Mieke werkt als bakker in een kleine bakkerij in Delft. → “Mieke works as a baker in a small bakery in Delft.”
60.17 Elke dag begint ze om vier uur te werken. → “Every day she starts work at four o'clock.”
60.18 Dan werkt ze alleen in de keuken, want de winkel is nog dicht. → “Then she works alone in the kitchen, because the shop is still closed.”
60.19 Om zeven uur komt Jan, die in de winkel werkt. → “At seven o'clock Jan arrives, who works in the shop.”
60.20 Samen werken ze snel, want om acht uur komen de eerste klanten. → “Together they work fast, because the first customers come at eight o'clock.”
60.21 Mieke vindt het werk zwaar, maar ze werkt graag. → “Mieke finds the work hard, but she likes working.”
60.22 Haar man werkt buiten de stad, op een boerderij. → “Her husband works outside the city, on a farm.”
60.23 Aan het eind van de dag zijn ze allebei moe, want ze hebben hard gewerkt. → “At the end of the day they are both tired, because they have worked hard.”
60.24 Gisteren moest Mieke tot zes uur doorwerken, omdat er veel bestellingen waren. → “Yesterday Mieke had to keep working until six o'clock, because there were many orders.”
60.25 Op zondag werkt ze niet, want dan is de bakkerij gesloten. → “On Sundays she does not work, because then the bakery is closed.”
60.26 Dan werkt ze in haar tuin, en dat noemt ze geen werk. → “Then she works in her garden, and she does not call that work.”
60.27 Wie hard werkt, slaapt goed. → “Whoever works hard sleeps well.”
60.28 Mieke wil nog tien jaar blijven werken. → “Mieke wants to keep working for another ten years.”
60.29 Haar dochter werkt nog niet, want ze studeert nog. → “Her daughter does not work yet, because she is still studying.”
60.30 Misschien gaat ze later ook in de bakkerij werken, zegt Mieke. → “Perhaps she will go and work in the bakery later too,” says Mieke.
Part C: Target Language Only
60.16 Mieke werkt als bakker in een kleine bakkerij in Delft.
60.17 Elke dag begint ze om vier uur te werken.
60.18 Dan werkt ze alleen in de keuken, want de winkel is nog dicht.
60.19 Om zeven uur komt Jan, die in de winkel werkt.
60.20 Samen werken ze snel, want om acht uur komen de eerste klanten.
60.21 Mieke vindt het werk zwaar, maar ze werkt graag.
60.22 Haar man werkt buiten de stad, op een boerderij.
60.23 Aan het eind van de dag zijn ze allebei moe, want ze hebben hard gewerkt.
60.24 Gisteren moest Mieke tot zes uur doorwerken, omdat er veel bestellingen waren.
60.25 Op zondag werkt ze niet, want dan is de bakkerij gesloten.
60.26 Dan werkt ze in haar tuin, en dat noemt ze geen werk.
60.27 Wie hard werkt, slaapt goed.
60.28 Mieke wil nog tien jaar blijven werken.
60.29 Haar dochter werkt nog niet, want ze studeert nog.
60.30 Misschien gaat ze later ook in de bakkerij werken, zegt Mieke.
Part D: Grammar Notes for Genre Section
The Text: The narrative is built on one verb, in the present tense for the habit (60.16 to 60.22, 60.25 to 60.30), the past tense for yesterday (60.24) and the perfect for what has just been done (60.23). Notice that the present describes the daily round, as in Section D, rule 1.
Prepositions: Mieke works als bakker (60.16, no article), in a bakkerij (60.16, 60.30) and in de keuken (60.18); Jan works in de winkel (60.19); the husband works op een boerderij (60.22); and the garden is in haar tuin (60.26). All of these follow Section D, rule 4.
Word Order: In 60.17 the finite verb begint is in second place after elke dag, with ze after it, and werken stands at the end after te. In 60.18, 60.20, 60.23 and 60.25 want is a conjunction that does not change the word order of the clause after it (want de winkel is nog dicht; want dan is de bakkerij gesloten). In 60.19 and 60.24 the verb goes to the end: die in de winkel werkt; omdat er veel bestellingen waren. Compare want with omdat: both mean “because”, but only omdat sends the verb to the end.
Samen: 60.20 samen werken ze has samen as a simple adverb at the front, “together”, with the verb in second place. In 60.4, zij werken samen, the same word is part of the separable verb samenwerken (Section D, rule 8).
Doorwerken: 60.24 moest … doorwerken has the separable verb together at the end, after the modal moest; as a main verb it would split: Mieke werkte door tot zes uur.
Te: 60.17 begint … te werken has te before the infinitive after beginnen. 60.28 blijven werken and 60.30 gaat … werken have no te (Section D, rule 7).
Wie: 60.27 wie hard werkt, slaapt goed is a general statement in the pattern “whoever does X, does Y”. The clause with wie has the verb last (werkt), and then the main clause follows with its verb in the first place (slaapt). It is a constructed example, not a quotation.
Werk: In 60.21 het werk is the noun, “the work”, and in 60.26 geen werk is the noun without an article, “not work”. The verb is werkt in 60.21 (ze werkt graag) and in 60.26 (dan werkt ze). Geen negates a noun with no article (dat noemt ze geen werk); niet negates a verb (ze werkt niet, 60.25).
Graag: 60.21 ze werkt graag means “she likes to work”. the adverb graag, “gladly”, after the verb is the usual way to say that one likes doing something.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
Key Sounds in This Lesson:
The Dutch /ʋ/ of werken, werk, waar, wil, wie and weten. It is not the English /w/ and not an English /v/: the lips are spread and the teeth lightly touch the lower lip.
The short /ɛ/ of werk, hebben, bestellingen, zes and gewerkt, in a closed syllable. It is not the English “er” of “work”.
The groups /rk/ and /rkt/ of werk, werkt and gewerkt. The r is said before the k, and no vowel stands between them.
The diphthong /ɛi/ of hij, mijn, zij, bij and eind, and /œy/ of thuis, tuin and buiten. Neither is like English “eye” or “ow”.
The rough /ɣ/ of gewerkt, graag, gisteren and gesloten, and the voiceless /x/ of dag, acht, nog and dochter. Dutch never has the hard English /g/.
The weak vowel /ə/ of the endings -en, -e, ge- and be-: werken /ˈʋɛr.kən/, kleine /ˈklɛi.nə/, gewerkt /ɣəˈʋɛrkt/, bestellingen /bəˈstɛ.lɪ.ŋən/.
Writing Werken:
The stem is werk, and nothing is added or changed in the spelling: werk, werkt, werken, werkte, gewerkt. The doubling of consonants and vowels does not arise, because the stem ends in two consonants. The compounds of the noun are written as one word: werkdag, werkplaats, werkgever, werknemer, werkloos, werkwoord. The separable verbs are one word in the infinitive and the participle (doorwerken, doorgewerkt, samenwerken), and are split in the main clause (ze werkt door, zij werken samen). Hoeven and te are two words (hoef te werken, 60.15). The word zolang is one word in zolang het dag is.
The days of the week and the months have no capital in Dutch (zondag, 60.8, 60.25), but the names of places do (Utrecht, Delft), and so do the names of persons (Mieke, Jan).
Audio Practice Suggestion: listen for waar werk je? and ik werk bij … in introductions, for het werkt niet in conversations about telephones and machines, for aan het werk in talk about the day, and for hard werken in everyday remarks. Notice how short and light the weak ending -en is in speech.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
◊ᴺᵉˣᵃˡ ◊ᴸᵃᵗⁱⁿᵘᵐ ◊ᴰᵘᵗᶜʰ ◊ᴸᵉˢˢᵒⁿ⁶⁰ ◊ʷᵉʳᵏᵉⁿ ◊ᶜᵒᵐᵖˡᵉᵗᵉ
---
Course Index: [latinum.substack.com/p/index](https://latinum.substack.com/p/index)