The Georgian word უკან (ukan) means "back" or "behind" in English. This versatile word functions primarily as an adverb and postposition in Georgian, expressing spatial relationships, temporal concepts, and directional movement. For English speakers learning Georgian, understanding უკან is crucial as it appears frequently in everyday conversation and differs significantly from English usage patterns.
Definition: უკან (ukan) refers to: -
The rear or reverse side of something -
A position behind or to the rear -
A return to a previous location or state -
The past (in temporal expressions)
FAQ Schema Q: What does უკან mean in Georgian? A: უკან (ukan) means "back" or "behind" in Georgian. It indicates position, direction, or time referring to what is behind or in the past.
How this word will be used: In this lesson, უკან appears in various contexts - spatial (behind objects), temporal (referring to past time), directional (going back), and idiomatic expressions. The examples progress from simple spatial uses to more complex temporal and abstract applications.
Educational Schema -
Subject: Georgian Language Learning -
Level: Beginner to Intermediate -
Topic: Spatial and Temporal Adverbs -
Focus Word: უკან (ukan) - back -
Lesson Type: Reading Comprehension with Grammar Analysis
Key Takeaways: -
უკან functions differently from English "back" - it often requires different sentence structures -
Georgian uses postpositions rather than prepositions, affecting word order -
The word can indicate both physical and temporal "backness" -
Understanding უკან helps master Georgian spatial concepts and verb constructions
45.1 ის he (is) უკან back (ukan) მიდის goes (midis)
45.2 ჩანთა bag (chanta) მაგიდის table's (magidis) უკან behind (ukan) არის is (aris)
45.3 ბავშვები children (bavshvebi) სკოლიდან from-school (skolidan) უკან back (ukan) ბრუნდებიან return (brundebian)
45.4 მანქანა car (mankana) უკან backwards (ukan) მოძრაობს moves (modzraobs)
45.5 უკან back (ukan) დაბრუნება returning (dabruneba) შეუძლებელია impossible-is (sheudzlebelia)
45.6 კატა cat (kata) სახლის house's (sakhlis) უკან behind (ukan) იმალება hides (imaleba)
45.7 ერთი one (erti) ნაბიჯი step (nabiji) უკან back (ukan) გადადგი step (gadadgi)
45.8 ის she (is) ყოველთვის always (qoveltvis) უკან back (ukan) იხედება looks (ikhedeba)
45.9 წიგნი book (tsigni) თაროს shelf's (taros) უკან behind (ukan) დავარდა fell (davarda)
45.10 უკან ago (ukan) ათი ten (ati) წლის year's (tslis) წინ before (tsin) ვცხოვრობდი I-lived (vtskhovrobdi) თბილისში in-Tbilisi (tbilisshi)
45.11 მზე sun (mze) მთის mountain's (mtis) უკან behind (ukan) ჩადის sets (chadis)
45.12 უკანასკნელი last (ukanaskneli) დღე day (dghe) კვირის week's (kviris) ბოლოა end-is (boloa)
45.13 ბიჭი boy (bichi) გოგოს girl's (gogos) უკან behind (ukan) დგას stands (dgas)
45.14 რამდენიმე several (ramdenime) საათის hour's (saatis) უკან after (ukan) დავბრუნდები I-will-return (davbrundеbi)
45.15 ძაღლი dog (dzaghli) პატრონს owner (patrons) უკან after (ukan) მიჰყვება follows (mihqveba)
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
45.1 ის უკან მიდის. He goes back.
45.2 ჩანთა მაგიდის უკან არის. The bag is behind the table.
45.3 ბავშვები სკოლიდან უკან ბრუნდებიან. The children return back from school.
45.4 მანქანა უკან მოძრაობს. The car moves backwards.
45.5 უკან დაბრუნება შეუძლებელია. Going back is impossible.
45.6 კატა სახლის უკან იმალება. The cat hides behind the house.
45.7 ერთი ნაბიჯი უკან გადადგი. Take one step back.
45.8 ის ყოველთვის უკან იხედება. She always looks back.
45.9 წიგნი თაროს უკან დავარდა. The book fell behind the shelf.
45.10 ათი წლის უკან ვცხოვრობდი თბილისში. Ten years ago I lived in Tbilisi.
45.11 მზე მთის უკან ჩადის. The sun sets behind the mountain.
45.12 უკანასკნელი დღე კვირის ბოლოა. The last day is the end of the week.
45.13 ბიჭი გოგოს უკან დგას. The boy stands behind the girl.
45.14 რამდენიმე საათის უკან დავბრუნდები. I will return in a few hours.
45.15 ძაღლი პატრონს უკან მიჰყვება. The dog follows after its owner.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
45.1 ის უკან მიდის.
45.2 ჩანთა მაგიდის უკან არის.
45.3 ბავშვები სკოლიდან უკან ბრუნდებიან.
45.4 მანქანა უკან მოძრაობს.
45.5 უკან დაბრუნება შეუძლებელია.
45.6 კატა სახლის უკან იმალება.
45.7 ერთი ნაბიჯი უკან გადადგი.
45.8 ის ყოველთვის უკან იხედება.
45.9 წიგნი თაროს უკან დავარდა.
45.10 ათი წლის უკან ვცხოვრობდი თბილისში.
45.11 მზე მთის უკან ჩადის.
45.12 უკანასკნელი დღე კვირის ბოლოა.
45.13 ბიჭი გოგოს უკან დგას.
45.14 რამდენიმე საათის უკან დავბრუნდები.
45.15 ძაღლი პატრონს უკან მიჰყვება.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
1. Basic Function: უკან primarily functions as: -
An adverb meaning "back, backwards" -
A postposition meaning "behind, after, ago"
2. Word Order: Unlike English prepositions that come before nouns, Georgian უკან comes AFTER the noun it modifies, usually in the genitive case: -
English: behind the house -
Georgian: სახლის უკან (sakhlis ukan) - literally "house's behind"
3. Case Requirements: When used as a postposition, უკან requires the preceding noun to be in the genitive case (marked by -ის/-ს): -
მაგიდა (magida) "table" → მაგიდის უკან (magidis ukan) "behind the table" -
სკოლა (skola) "school" → სკოლის უკან (skolis ukan) "behind the school"
4. Temporal Usage: უკან can indicate time passed: -
ორი დღის უკან (ori dghis ukan) "two days ago" -
წლის უკან (tslis ukan) "a year ago"
5. Compound Forms: -
უკანასკნელი (ukanaskneli) "last, final" (უკან + ასკნელი) -
უკუ (uku) "back-, reverse" (shortened form in compounds)
-
Word Order Error: English speakers often place უკან before the noun -
Incorrect: უკან სახლი (ukan sakhli) -
Correct: სახლის უკან (sakhlis ukan) -
Case Error: Forgetting to use genitive case with the noun -
Incorrect: სახლი უკან (sakhli ukan) -
Correct: სახლის უკან (sakhlis ukan) -
Confusing Directional Uses: Mixing up "going back" vs "being behind" -
უკან მიდის (ukan midis) = goes back (returns) -
უკან არის (ukan aris) = is behind (location) -
Temporal Confusion: Using wrong word order for time expressions -
Incorrect: უკან ორი დღე (ukan ori dghe) -
Correct: ორი დღის უკან (ori dghis ukan)
-
Identify the context: Is it spatial, temporal, or directional? -
For spatial/behind: Put the object in genitive case + უკან -
For temporal/ago: Put time period in genitive + უკან -
For directional/back: Use უკან with motion verbs -
Check word order: Remember Georgian is largely SOV (Subject-Object-Verb)
Spatial Use (behind): -
Noun (genitive) + უკან -
Example: მანქანის უკან (mankanis ukan) "behind the car"
Temporal Use (ago): -
Time expression (genitive) + უკან -
Example: ერთი თვის უკან (erti tvis ukan) "one month ago"
Directional Use (back): -
უკან + motion verb -
Example: უკან წავიდა (ukan tsavida) "went back"
Related Forms: -
უკუ- (uku-) prefix meaning "reverse, back" -
უკანა (ukana) adjective meaning "rear, back" -
უკანასკნელი (ukanaskneli) "last, final"
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
In Georgian culture, the concept of უკან carries significant metaphorical weight. The phrase "უკან არ იხედება" (ukan ar ikhedeba - "doesn't look back") describes someone who moves forward decisively without regret. This reflects a cultural value of resilience and forward momentum that emerged from Georgia's complex history.
Georgian spatial concepts differ from English in fundamental ways. While English speakers think in terms of prepositions (words before), Georgians use postpositions (words after). This reflects a different cognitive mapping of space. The expression "უკან დარჩა" (ukan darcha - "stayed behind") can mean both physical and metaphorical lagging, often used in educational contexts.
In traditional Georgian architecture, the concept of "სახლის უკან" (sakhlis ukan - "behind the house") held special significance. This space often contained vegetable gardens, fruit trees, and was considered semi-private family space, unlike the more public front area. Understanding these spatial divisions helps grasp how Georgians conceptualize "back" spaces.
The temporal use of უკან in expressions like "ძველ დროში" (dzvel droshi - "in old times") versus "წლების უკან" (tslebis ukan - "years ago") shows how Georgian distinguishes between distant past as a state versus measured time intervals. This distinction doesn't exist as clearly in English.
Georgian proverbs using უკან often emphasize the importance of not dwelling on the past: "უკან მიხედვა წინ ვერ წახვალ" (ukan mikhedva tsin ver tsakhval - "looking back, you cannot go forward"), similar to English "you can't move forward while looking backward," but with stronger cultural resonance in a nation that has repeatedly reinvented itself.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
From "დიდოსტატის მარჯვენა" (Didostatis Marjvena - "The Right Hand of the Grand Master") by Konstantine Gamsakhurdia:
"მზე მთების უკან ჩადიოდა. ჩრდილები სახლის უკან გრძელდებოდა. ბავშვები უკან ბრუნდებოდნენ სკოლიდან, და დედა ფანჯარაში იდგა და უკან იხედებოდა, თითქოს წარსულში ეძებდა რაღაცას."
მზე sun (mze) მთების mountains' (mtebis) უკან behind (ukan) ჩადიოდა was-setting (chadioda). ჩრდილები shadows (chrdilebi) სახლის house's (sakhlis) უკან behind (ukan) გრძელდებოდა were-lengthening (grdzeldeboda). ბავშვები children (bavshvebi) უკან back (ukan) ბრუნდებოდნენ were-returning (brundebodnen) სკოლიდან from-school (skolidan), და and (da) დედა mother (deda) ფანჯარაში in-window (fanjarashi) იდგა stood (idga) და and (da) უკან back (ukan) იხედებოდა was-looking (ikhedeboda), თითქოს as-if (titkos) წარსულში in-past (tsarsulshi) ეძებდა was-seeking (edzebda) რაღაცას something (raghatsas).
"მზე მთების უკან ჩადიოდა. ჩრდილები სახლის უკან გრძელდებოდა. ბავშვები უკან ბრუნდებოდნენ სკოლიდან, და დედა ფანჯარაში იდგა და უკან იხედებოდა, თითქოს წარსულში ეძებდა რაღაცას."
The sun was setting behind the mountains. Shadows were lengthening behind the house. Children were returning back from school, and mother stood in the window and looked back, as if seeking something in the past.
მზე მთების უკან ჩადიოდა. ჩრდილები სახლის უკან გრძელდებოდა. ბავშვები უკან ბრუნდებოდნენ სკოლიდან, და დედა ფანჯარაში იდგა და უკან იხედებოდა, თითქოს წარსულში ეძებდა რაღაცას.
This passage masterfully employs უკან in three distinct ways, demonstrating the word's versatility in Georgian literature. First, it appears in its spatial sense with "მთების უკან" (behind the mountains) and "სახლის უკან" (behind the house), creating a physical backdrop for the scene.
The second usage shows directional movement with "უკან ბრუნდებოდნენ" (were returning back), indicating the children's homeward journey. This imperfect form (-ოდნენ ending) suggests ongoing, habitual action, painting a picture of daily routine.
The third and most poignant use combines physical and metaphorical meanings in "უკან იხედებოდა" (was looking back). While the mother physically looks backward, the comparison "თითქოს წარსულში ეძებდა" (as if seeking in the past) transforms this into a meditation on memory and loss.
Gamsakhurdia's prose demonstrates how Georgian writers layer meanings of უკან. The spatial (behind mountains, house), temporal (returning from school as routine), and psychological (looking back into the past) uses create a rich tapestry of meaning that would require many more words to express in English.
The imperfect aspect used throughout (-ოდა, -ოდნენ endings) creates a sense of continuous, dreamlike action, as if the scene is suspended in time - particularly fitting for a passage about looking backward into memory.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
45.16 მეფე king (mepe) თავის his (tavis) ლაშქარს army (lashkars) უკან back (ukan) აბრუნებდა was-turning (abrunebda) ომიდან from-war (omidan)
45.17 მტერი enemy (mteri) ციხის fortress's (tsikhis) უკან behind (ukan) იმალებოდა was-hiding (imaleboda) და and (da) ელოდებოდა was-waiting (elodeboda)
45.18 ასი hundred (asi) წლის year's (tslis) უკან ago (ukan) ეს this (es) ქალაქი city (kalaki) დიდი great (didi) იყო was (iqo)
45.19 მეომრები warriors (meomrebi) არასოდეს never (arasodes) უკან back (ukan) არ not (ar) იხევდნენ retreated (ikhevdnen) ბრძოლაში in-battle (brdzolashi)
45.20 დედოფალი queen (dedopali) სასახლის palace's (sasakhlis) უკან behind (ukan) ბაღში in-garden (baghshi) სეირნობდა was-walking (seirnobda)
45.21 უკანასკნელი last (ukanaskneli) თავდასხმა attack (tavdaskhma) მდინარის river's (mdinaris) უკან behind (ukan) მოხდა happened (mokhda)
45.22 მხედრები cavalry (mkhedrebi) სწრაფად quickly (stsrapad) უკან back (ukan) გაიქცნენ fled (gaiktsnen) ველიდან from-field (velidan)
45.23 ძველი old (dzveli) ეკლესია church (eklesia) გორის hill's (goris) უკან behind (ukan) მდებარეობდა was-located (mdebareobda)
45.24 ხუთი five (khuti) საუკუნის century's (saukunis) უკან ago (ukan) ქართველებმა Georgians (kartvelebma) ააშენეს built (aashenes) ეს this (es)
45.25 ჯარისკაცები soldiers (jariskatsebi) კედლების walls' (kedlebis) უკან behind (ukan) იცავდნენ defended (itsavdnen) ქალაქს city (kalaks)
45.26 ვაჭრები merchants (vachrebi) კარავნით with-caravan (karavnit) უკან back (ukan) ბრუნდებოდნენ were-returning (brundebodnen) აღმოსავლეთიდან from-east (aghmosavletidan)
45.27 მონადირეები hunters (monadireebi) ტყის forest's (tqis) უკან behind (ukan) მთებში in-mountains (mtebshi) ავიდნენ went-up (avidnen)
45.28 დროშა flag (drosha) ციხესიმაგრის citadel's (tsikhesimagris) უკან behind (ukan) ფრიალებდა was-fluttering (prialebda) ქარში in-wind (karshi)
45.29 ათი ten (ati) დღის day's (dghis) უკან after (ukan) მშვიდობა peace (mshvidoba) დამყარდა was-established (damqarda) ქვეყანაში in-country (kveqanashi)
45.30 ისტორია history (istoria) არასოდეს never (arasodes) უკან back (ukan) არ not (ar) ბრუნდება returns (brundeba)
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
45.16 მეფე თავის ლაშქარს უკან აბრუნებდა ომიდან. The king was turning his army back from war.
45.17 მტერი ციხის უკან იმალებოდა და ელოდებოდა. The enemy was hiding behind the fortress and waiting.
45.18 ასი წლის უკან ეს ქალაქი დიდი იყო. A hundred years ago this city was great.
45.19 მეომრები არასოდეს უკან არ იხევდნენ ბრძოლაში. The warriors never retreated in battle.
45.20 დედოფალი სასახლის უკან ბაღში სეირნობდა. The queen was walking in the garden behind the palace.
45.21 უკანასკნელი თავდასხმა მდინარის უკან მოხდა. The last attack happened behind the river.
45.22 მხედრები სწრაფად უკან გაიქცნენ ველიდან. The cavalry quickly fled back from the field.
45.23 ძველი ეკლესია გორის უკან მდებარეობდა. The old church was located behind the hill.
45.24 ხუთი საუკუნის უკან ქართველებმა ააშენეს ეს. Five centuries ago the Georgians built this.
45.25 ჯარისკაცები კედლების უკან იცავდნენ ქალაქს. Soldiers defended the city from behind the walls.
45.26 ვაჭრები კარავნით უკან ბრუნდებოდნენ აღმოსავლეთიდან. Merchants were returning back from the east with caravans.
45.27 მონადირეები ტყის უკან მთებში ავიდნენ. The hunters went up into the mountains behind the forest.
45.28 დროშა ციხესიმაგრის უკან ფრიალებდა ქარში. The flag was fluttering in the wind behind the citadel.
45.29 ათი დღის უკან მშვიდობა დამყარდა ქვეყანაში. After ten days peace was established in the country.
45.30 ისტორია არასოდეს უკან არ ბრუნდება. History never goes back.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
45.16 მეფე თავის ლაშქარს უკან აბრუნებდა ომიდან.
45.17 მტერი ციხის უკან იმალებოდა და ელოდებოდა.
45.18 ასი წლის უკან ეს ქალაქი დიდი იყო.
45.19 მეომრები არასოდეს უკან არ იხევდნენ ბრძოლაში.
45.20 დედოფალი სასახლის უკან ბაღში სეირნობდა.
45.21 უკანასკნელი თავდასხმა მდინარის უკან მოხდა.
45.22 მხედრები სწრაფად უკან გაიქცნენ ველიდან.
45.23 ძველი ეკლესია გორის უკან მდებარეობდა.
45.24 ხუთი საუკუნის უკან ქართველებმა ააშენეს ეს.
45.25 ჯარისკაცები კედლების უკან იცავდნენ ქალაქს.
45.26 ვაჭრები კარავნით უკან ბრუნდებოდნენ აღმოსავლეთიდან.
45.27 მონადირეები ტყის უკან მთებში ავიდნენ.
45.28 დროშა ციხესიმაგრის უკან ფრიალებდა ქარში.
45.29 ათი დღის უკან მშვიდობა დამყარდა ქვეყანაში.
45.30 ისტორია არასოდეს უკან არ ბრუნდება.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
1. Temporal Markers in Historical Writing: -
Historical Georgian uses უკან to mark time periods in the past -
Pattern: Number + Time unit (genitive) + უკან -
Examples: ასი წლის უკან (100 years ago), ხუთი საუკუნის უკან (5 centuries ago)
2. Military and Strategic Positioning: -
უკან frequently describes tactical positions and movements -
Common collocations: ციხის უკან (behind the fortress), კედლების უკან (behind the walls) -
Strategic withdrawal: უკან იხევდნენ (they retreated)
3. Verb Aspects with უკან in Historical Narrative: -
Imperfect (continuous past): აბრუნებდა (was turning back) -
Aorist (completed past): გაიქცნენ (they fled back) -
Perfect: დამყარდა (has been established)
4. Negation Patterns: -
არასოდეს უკან არ (never back not) = never retreated/went back -
Double negation for emphasis is standard in Georgian
5. Common Historical Phrases: -
უკან დახევა (ukan dakheva) - to retreat (military) -
უკან დაბრუნება (ukan dabruneba) - to return -
უკანასკნელი ბრძოლა (ukanaskneli brdzola) - the final battle
In Georgian historical writing, უკან often appears in formulaic expressions that differ from modern usage. Historical texts prefer the more formal იხევდნენ (retreated) over modern დაბრუნდნენ (returned) when describing military movements.
The placement of უკან in historical narratives often emphasizes the finality or significance of actions. When placed before the verb (უკან იხევდნენ), it emphasizes the direction of movement. When placed after a time expression (ასი წლის უკან), it marks historical distance.
Historical Georgian narratives use უკან metaphorically to represent the irreversibility of historical events, as seen in sentence 45.30: "ისტორია არასოდეს უკან არ ბრუნდება" (History never goes back).
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
This lesson is part of a comprehensive language learning series developed by the Latinum Institute, based on methodologies refined since 2006 by curator Evan der Millner BA MA (Cantab. NZ, London). The course employs the "construed text" method, which has proven highly effective for autodidactic learners.
The construed text approach, as demonstrated in Section A of each lesson, breaks down target language sentences into their smallest meaningful units with word-for-word glosses. This granular interlinear method allows students to immediately grasp the correspondence between Georgian and English elements, building vocabulary and understanding of syntactic patterns simultaneously.
Key features of these lessons include: -
Progressive difficulty: Examples move from simple spatial uses to complex idiomatic expressions -
Authentic texts: Literary citations provide real Georgian usage in context -
Cultural integration: Language learning is embedded within cultural understanding -
Multiple learning modes: Interlinear (A), parallel text (B), target language only (C), and detailed explanations (D-F) -
Genre variety: Each lesson includes a specialized genre section to expose learners to different registers and styles
The method particularly benefits self-directed learners by providing: -
Complete, immediately usable lessons requiring no additional materials -
Clear grammar explanations comparing source and target languages -
Common mistake sections to preempt typical errors -
Step-by-step guides for complex grammatical concepts
The Latinum Institute's approach recognizes that adult language learners benefit from explicit grammatical instruction combined with extensive exposure to authentic texts. By presenting the same content in multiple formats (interlinear, parallel, and target language only), learners can progress from supported to independent reading within each lesson.
For more information about the Latinum Institute's methodology and additional language courses, visit latinum.substack.com and latinum.org.uk. Student testimonials and reviews can be found at https://uk.trustpilot.com/review/latinum.org.uk
This course design has been continuously refined based on learner feedback and advances in language pedagogy, making it one of the most effective resources for independent language study available today.
✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾ ✾ ❦ ✾ ❦ ✾
---