Narrationes Variorum Generum
Hae fabulae scriptae sunt adulescentibus qui linguam Latinam discunt. Oratione obliqua utimur ad sermonem referundum, quod apud optimos scriptores Romanos frequentissimum erat. Adnotationes grammaticae post singulas fabulas positae sunt ut lectores formas difficiliores facilius intellegant.
Lucia, quae quattuordecim annos nata erat, in oppido maritimo habitabat ubi patres avique piscatores semper fuissent. Cum ceteris puellis, quae de maritis futuris cotidie garriebant, nihil commune habebat; ipsa enim mare ipsum, non viros qui inde pisces referrent, spectare malebat.
Avia saepe eam monuerat ne sola ad litus iret; periculum enim esse dicebat, praesertim puellis quae nimis pulchrae essent. Lucia autem, cum aviam amaret, tamen senserat illam non de periculis veris loqui sed de aliqua re quam celare vellet.
Quodam die aestivo, cum sola in saxis sederet, navem conspexit qualem numquam antea viderat. Vela eius non alba erant, ut fieri solebat, sed caerulea, colore tam profundo ut caelum ipsum nocturnum imitari viderentur. Navis, quamvis nullus ventus flaret, ad litus lente appropinquabat.
Puella surgere non poterat. Aliquid in illa nave erat quod eam vocare videbatur — non voce, sed quodam silentio quod audiri posset.
Cum navis ad saxum appulisset, femina inde descendit cuius capilli tam longi erant ut aquam ipsam tangerent. Luciam diu intuita, tandem locuta est. Dixit se eam diu quaesivisse; tempus iam adesse; Luciam venire debere.
Lucia rogavit quis illa esset et quid vellet.
Femina, cuius nomen Thalassa erat, respondit se a matre Luciae missam esse. Matrem enim non mortuam esse, ut omnes crederent, sed in longinqua quadam insula vivere. Eam Luciam iam vocare; filiam enim suam videre velle.
Lucia, his auditis, primo credere non poterat. Omnes enim sibi dixerant matrem mortuam esse. Pater ipse, lacrimas vix continens, quattuor abhinc annos ei narraverat matrem ad mare rediisse, numquam redituram. Avia quoque affirmaverat Luciam matrem in hac vita non iterum visuram esse.
Thalassa autem, cum videret puellam dubitare, dixit se intellegere hoc difficile esse creditu. Addidit tamen Luciam ipsam semper sensisse aliquid non verum esse; nonne ipsa saepe nocte evigilavisset, certissima matrem alicubi vivere? Nonne mare ipsum ei susurravisse videretur, cum sola in saxis sederet?
Lucia fateri coacta est haec omnia vera esse. Inde ab eo tempore quo mater abiisset, ipsa numquam vere crediderat eam periisse. Semper animo praesenserat matrem adhuc alicubi vivere.
Thalassa manum porrexit. Dixit Luciam nunc eligere debere: aut in hoc oppido manere, ubi piscatori alicui nuberet et vitam aviae suae repeteret; aut secum venire et discere quid re vera esset. Monuit tamen hanc electionem gravem esse; si enim Lucia secum veniret, non facile redituram esse. Multa enim discenda essent priusquam inter duos mundos libere ire posset.
Puella saxum respexit ubi tot horas sederat, mare spectans. Deinde oppidum respexit, ubi pater nunc retia reficiebat, nescius quid filiae suae accideret. Eum amabat; numquam dubitaverat quin ille se amaret. Sed sciebat eum numquam sibi vera dicturum esse. Aliquid eum terrebat de uxore, de filia, de mari ipso.
Thalassam rogavit num, si nunc abiisset, patrem umquam iterum visura esset.
Illa respondit hoc ab ipsa Lucia pendere. Si disceret quae discenda essent, posse eam inter duos mundos ambulare. Sed primo multos menses, fortasse annos, abfuturam esse. Patrem maestum fore, sine dubio; sed melius esse eum paulisper maerere quam Luciam totam vitam ignorare quid esset.
Sol iam in mare descendebat. Litus aureum factum erat. Undae ad saxum adlabebantur, quasi ipsae quoque Luciam hortarentur ut veniret.
Lucia manum Thalassae cepit.
Continuabitur...
In hac fabula, sermo hominum non directe refertur (”ego te quaero”) sed oblique (”dixit se eam quaerere”). Haec est oratio obliqua, quae duobus modis fit:
I. Accusativus cum Infinitivo — pro enuntiatis primariis:
Exemplum Tempus Significatio dixit se eam diu quaesivisse inf. perf. “she said that she had sought her” dixit matrem non mortuam esse inf. perf. “she said that her mother had not died” affirmaverat Luciam matrem non visuram esse inf. fut. “she had affirmed that L. would not see” dixit tempus iam adesse inf. praes. “she said that the time was now at hand” monuit hanc electionem gravem esse inf. praes. “she warned that this choice was serious”
II. Subiunctivus — pro quaestionibus obliquis:
Exemplum Significatio rogavit quis illa esset “she asked who she was” rogavit quid vellet “she asked what she wanted” rogavit num patrem visura esset “she asked whether she would see her father” sciebat eum numquam vera dicturum esse “she knew that he would never tell the truth”
III. Subiunctivus — in clausulis secundariis intra orationem obliquam:
Exemplum Typus Significatio ut omnes crederent comparativus “as everyone believed” priusquam ire posset temporalis “before she could go” si disceret... posse eam condicionalis “if she learned... she could”
Vocabulum Genus Significatio piscator, -oris m. fisherman litus, litoris n. shore, coast saxum, -i n. rock velum, -i n. sail unda, -ae f. wave rete, retis n. net appello, -ere, appuli, appulsum 3 to drive to shore susurro, -are, -avi, -atum 1 to whisper praesentio, -ire, -sensi, -sensum 4 to sense beforehand, have a premonition adlabor, -i, adlapsus sum 3 dep. to glide toward
© Latinum Institute
---