Universitas Scholarium — A Community of Scholars Log In

← Umbra et Gutta

Cum cōnsul nōndum essem, patriciī tamen nōmine iam ōrnātus, allātae sunt mihi Ravennā litterae rēgis, quās Cassiodōrus, quaestor eius, ut solēbat, verbīs splendidīs et paulō plūs quam rēs postulābat ōrnātīs cōnscrīpserat. Petēbat rēx, vel potius imperābat, ut duo hōrologia cōnficerem quae ad Gundobadum, Burgundiōnum rēgem, mitterentur: alterum in quō stilus, umbrā exiguā, diēī hōrās indicāret; alterum in quō sōlis cursus sine sōle cognōscerētur, et guttīs aquae hōrārum spatia terminārentur. Addēbat Gundobadum id magnopere postulāvisse, neque spernenda esse quae ā rēgibus vīcīnīs peterentur, cum rēs parvae saepe plūs efficerent quam magnae dīvitiae.

Laudābat deinde studia mea, et longō ōrdine recēnsēbat quōs Graecōs in Latīnum sermōnem trānstulissem: Pythagoram mūsicum, Ptolemaeum astronomum, Nicomachum arithmēticum, Euclīdem geōmetram, Platōnem theologum, Aristotelem logicum, Archimēdem mēchanicum. Hīc vērum fatērī oportet, quod tum quoque in animō habuī: illōrum esse ista inventa, nōn mea; mē nihil aliud ēgisse quam ut quae Graecē scrīpta essent Latīnē legī possent, et ut quae apud illōs sparsa iacērent in ōrdinem redigerentur. Id ipsum tamen parvum nōn esse arbitror. Sententia enim quae verbum Latīnum nōn habet nōndum est sententia quam Latīnī habēre possint; et quī verbum fingit, nisi simul cūrat ut sententia trānsitum incolumis superet, nihil praeter sonum trānsfert.

Neque dissimulābō quid praetereā in litterīs esset. Scrībēbat rēx Burgundiōnēs, cum hōrologia vidērent, rēs subtīlissimās īnspectūrōs et inventa antīquōrum laudātūrōs, neque sē aequālēs nōbīs amplius putātūrōs, cum intellegerent quantum Rōmāna sapientia posset. Dōnum igitur erat, et iactātiō simul; et Gundobadus, quī ōlim in Italiā patriciī nōmen gesserat et, ut fāma ferēbat, Anthemium imperātōrem Rōmae suā manū interfēcerat, nunc ā rēge Gothōrum discēbat quid esset hōra. Utrumque vērum est: et rēgem vīcīnum honōrāvit Theodericus, et eundem dōnō suō minōrem fēcit; ego autem utrīque reī operam meam praebuī, neque id mihi tum turpe vīsum est, neque nunc honestum vidētur.

↩ All Stories II →