Brūma erat, et iam diū ad focum Sabīnum sedēbam, cum servus ex urbe veniēns epistulam attulit. Solēbam enim eō annī tempore, cum agrī quiēscunt nec quicquam est quod hominem rūsticum ā studiīs āvocet, lyram in genua impōnere et metra quae in librō meō dēscrīpseram ipse pollice experīrī, ut quod ratiōne invēneram id aure quoque comprobārem. Nam ratiō sine exercitātiōne, ut discipulīs dīcere soleō, similis est pictōrī quī dē colōribus disserit nec penicillum umquam tetigit. Prīmō autem aspectū intellēxī litterās nōn esse Persiī, quī ad mē ē Lūnae portū scrībere solēbat, sed Cornūtī, cuius manum, ut aliquis vultum amīcī, ā multīs annīs nōverām. Scrībēbat Cornūtus Persium nostrum octāvō Kalendās Decembrēs ad octāvum mīliārium viae Appiae in praediīs suīs dēcessisse, stomachī vitiō cōnsūmptum; mātrem eius lūctū cōnfectam esse; librum autem quem ille imperfectum relīquisset apud sē servārī, dē quō, sī ad urbem venīre possem, mēcum colloquī cuperet.
Haerēbam diū epistulam tenēns, et lyra, quae in genibus iacēbat, quasi ipsa obmūtuisset, nūllum sonum reddēbat. Recordābar Persium, quem ā prīmā eius adulēscentiā amīcum habueram, adulēscentem verēcundiae virginālis, mōrum lēnissimōrum, quī rārō et tardē scrīberet et quidquid scrīpsisset iterum atque iterum līmāret, adeō ut amīcī eum interdum irrīdērent quod tōtam hiemem in paucōs versūs cōnsūmeret. Recordābar etiam carmen illud quod mihi priōre hieme ē Liguriā mīserat, ubi, ut ipse aiēbat, Ligus ōra sibi intepēret et mare suum hībernāret. Incipiēbat autem carmen ab hōc versū:
Admōvit iam brūma focō tē, Basse, Sabīnō?
Quaesīverat igitur ille num iam hiems mē ad focum Sabīnum admōvisset, num lyra et chordae sub tetricō pectine mihi vīverent; laudāverat mē tamquam mīrum numerōrum opificem, quī veterum vōcum prīmōrdia et marem Latīnae fidis strepitum intendissem; addiderat mē iuvenēs iocōs agitāre solitum, mox senem pollice honestō ēgregiē lūsisse. Rīseram tum, cum prīmum lēgissem, quod mē adulēscentulus ille senem appellāret, neque tamen negāre poteram, nam canī iam erant capillī. Nunc vērō, cum Cornūtī litterās in manū tenērem, animadvertī mē eō ipsō locō sedēre quō ille mē versibus suīs collocāverat, ad focum, brūmā, lyram tenentem, quasi poēta nōn dēscrīpsisset quod erat sed praedīxisset quod futūrum esset. Ita factum est ut quem ille interrogāverat, is tandem respondēre vellet cum nēmō iam esset quī respōnsum audīret.
Nocte illā chordās nōn tetigī. Postrīdiē prīmā lūce iter in urbem ingressus sum, et per tōtam viam, dum mūlī per lutum hībernum lentē prōcēdunt, versūs eius quōs memoriā tenēbam mēcum repetēbam, nōn ut lēctor quī sententiās laudat, sed ut faber quī tignum manū temptat num rīmās habeat.