Nunc vērō corrigendum est quod ipse scrīpsī, et quidem eō locō ubi maximē mihi placēbam. In extrēmō librō meō dē metrīs glōriātus sum, quodcumque metrum novum aliquis sē invēnisse iūdicāret, id ad ea quae ego ēnumerāvissem utique referrī posse, cum omnia metra aut adiectiōne aut dētractiōne aut concinnātiōne aut permūtātiōne variārentur. Id adhūc vērum putō, quātenus dē fōrmīs agitur. Sed hōc librō in manibus intellēxī quattuor illās ratiōnēs id quod adest explicāre, nōn id quod abest restituere. Sī senāriō syllaba deest, lēx metrī ipsa ostendit quālis syllaba dēsit, longa an brevis, et adiectiōne restituī potest; sī satirae fīnis deest, nūlla lēx ostendit quid poēta dictūrus fuerit. Dētractiōnem quidem vidēre poteram, nam līnea Cornūtī aderat; adiectiōnem nūllam facere poteram, nec, etiamsī Cornūtō nihil prōmīsissem, facere dēbēbam. Itaque quod dē omnī metrō dīxeram, id dē omnī carmine dīcere nōn licet: fōrmam restituere possum, poētam nōn possum.
Puerī, ut meminī, lūdēbāmus loculō illō Archimēdēō, quī quattuordecim eboreās lāmellās variīs angulīs in quadrātam fōrmam inclūsās habet, ex quibus modo galeam, modo sīcam, modo columnam, modo nāvem compōnēbāmus; et plūrimum prōderat ad memoriam cōnfirmandam. Quod tum nōn animadvertēbam, nunc mihi occurrit: sī ūna lāmella perditur, quadrātum claudī nōn potest, at ex tredecim reliquīs innumerābilēs figūrae adhūc fierī possunt, nec quisquam quī nāvem aut columnam videat sentit ūnam deesse. Id ipsum fēcerat Cornūtus: quadrātum, quod Persius nōn clauserat, apertum relīquerat, sed reliquās lāmellās ita disposuerat ut figūra integra vidērētur. Et mīrābar, nec sine quōdam horrōre, quattuordecim esse versūs claudōs in vestibulō librī, totidem quot lāmellās in loculō; quasi poēta numerum mihi ā puerō nōtissimum in prīmā pāginā posuisset, ut in ultimā quaererem quid deesset. Sciō equidem hoc cāsū ēvēnisse, nec Persium, cum prōlogum scrīberet, dē loculō meō cōgitāvisse; sed artifex, quī fōrmās per tōtam vītam numerāvit, nōn potest quīn numerōs etiam ubi nihil significant agnōscat.
Nec silentiō praetereundum est quid deinde ēvēnerit. Librum, ut Cornūtus trādiderat, dēscrībendum cūrāvī; singulās pāginās cum librāriīs ipse contulī, syllabās numerāvī, et ubi quantitās dubia vidēbātur, nōn meō arbitriō ēmendāvī sed Cornūtum cōnsuluī. Nam librāriī, ut sunt festīnantēs, verba quae ūnā litterā differunt inter sē permūtant, et ūnum prō alterō scrībunt quotiēns sententia eīs nōn repugnāre vidētur; quī error in prōsā ōrātiōne levis est, in versū gravis, quia aurem laedit etiam ubi mentem nōn fallit.
Difficillimum autem erat quod in ipsō volūmine saepe duae lēctiōnēs exstābant, altera in versū, altera suprā versum īnscrīpta, nec semper appārēbat utram poēta posteriōrem scrīpsisset. Hīc nōn diū haesitandum putāvī, sed ratiōnem quandam mihi cōnstituī, quam etiam nunc probō. Prīmum aurem cōnsulēbam, utra lēctiō metrum servāret; nam Persius, quī numerōs tam dīligenter tractābat, numquam versum claudum fēcisset nisi ubi claudum esse vellet. Deinde, sī utraque metrō satisfaceret, eam praeferēbam quae dūrior esset et minus ūsitāta; poētam enim, cum verba mūtat, ā facilī ad difficile prōgredī, librārium contrā ā difficilī ad facile dēlābī. Postrēmō, sī nec aure nec ūsū dīiūdicārī posset, ad Cornūtum referēbam, quī eum multōs annōs docuerat et sermōnem eius cotīdiānum nōverat. Ita factum est ut, quamquam ego ēditor appellārer, multa in eō librō iūdicia nōn mea essent sed trium, aurīs meae, cōnsuētūdinis poētae, memoriae philosophī. Nec mē paenitet; nam ēditor quī sōlus omnia iūdicat facile suum librum prō aliēnō ēdit.
Ēditum librum continuō hominēs mīrārī et dīripere coepērunt. Neque id mīrum mihi vīsum est, quī meminissem Lūcānum, cum Persius mōre suō recitāret, vix sē retinēre potuisse quīn clāmāret illa esse vēra poēmata, sua lūdōs.
Ego vērō, quī ipse quoque carmina lyrica scrīpseram, et quidem nōn mala, aliquandō mēcum quaesīvī cūr labōrem tantum in aliēnum librum cōnferrem potius quam in meōs. Respōnsum autem facile erat. Ingenia nostra ab aliīs superantur, et id nōn doleō, nam ad id ipsum ars trāditur, ut quī post nōs veniunt nōs superent; sed rārō accidit ut quis sciat opus aliēnum maius esse suō et tamen id ēdendum petat. Persius mē numerōrum opificem vocāverat; opificis autem est intellegere quid māteria valeat, etiamsī eam nōn ipse invēnerit. Itaque mē numquam magis opificem fuisse crēdō quam cum aliēnōs versūs syllabātim cum librāriīs cōnferēbam.