Hīc paulum dēvertere libet ad id quod in litterīs rēgis mihi māximē placuit. Scrīpserat enim bēluārum esse ex ventris ēsuriē hōrās sentīre, hominum certās hōrās nōsse; vītam quae hōrās nōn distinguit cōnfūsam esse et bēstiīs similem. Rēctē, sī quid ego iūdicō. Bēlua enim tempus nōn numerat sed patitur: cum ēsurit, ēst; cum dēfessa est, dormit; hōram nūllam habet nisi praesentem, quam nē praesentem quidem esse scit. Homō autem, quī hōram numerat, iam aliquid ultrā sēnsum facit, nam hōram nēmō videt. Vidēmus umbram, vidēmus aquam; hōram ratiō colligit ex umbrā et aquā, sīcut cōnsonantiam ratiō colligit ex sonīs. Quod in mūsicā docuī, aurem testem esse, iūdicem nōn esse, idem hīc valet: oculus umbram testātur, numerus iūdicat.
Nec mē fūgit guttās, dum cadunt, quendam numerum servāre, ut pulsūs in mūsicā. Sī forāmen aequāle est et aqua in vāse superiōre eādem altitūdine retinētur, guttae aequālibus intervallīs cadunt, et quī eās audit, quasi pedem mūsicum audit sine cantū. Hoc quoque testis est, nōn iūdex: aurī enim guttae aequālēs videntur, sed utrum aequālēs sint, sōla mēnsūra aquae collēctae dēclārat. Quī ad sonum guttārum hōrās numerāret, is in eundem errōrem incideret quem in hīs quī cantū dēlectantur saepe reprehendī: crēderet enim quod placet idcircō rēctum esse quia placet.
Sed dum hōrās numerābam, aliud quiddam animadvertī quod rēgī nōn scrīpsī. Hōrologium utrumque nihil umquam ostendit nisi ūnum pūnctum: umbra in ūnā līneā iacet, virgula ad ūnam nōtam ascendit. Hōra praeterita in columellā nōn iam signātur, futūra nōndum signātur; et quī hōrologium īnspicit, tōtum diem numquam videt, sed semper particulam eius quam nunc appellāmus. Ipse autem faber, quī omnēs līneās dūxit, tōtam columellam ūnō aspectū complectitur, et hōrās mātūtīnās et vespertīnās simul tenet; neque tamen virgula idcircō ascendit quod faber nōtās omnēs videt, sed quia aqua cadit.